Belirsizlik ve risk endekslerinin dolar endeksi üzerindeki etkisi: Ampirik bir çalışma
The impact of uncertainty and risk indices on the dollar index: An empirical study
- Tez No: 974606
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN YILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Ekonometri, Maliye, Economics, Econometrics, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekonomi ve Finans Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, belirsizlik endekslerinin ABD Dolar Endeksi (DXY) üzerindeki etkileri ampirik olarak analiz edilmiştir. Araştırmada, bağımlı değişken olarak Dolar Endeksi'nin logaritmik değeri (LOG(DXY)), bağımsız değişkenler olarak ise Bloomberg Emtia Endeksi (BCOM), Ekonomi Politikası Belirsizlik Endeksi (EPU), Volatilite Endeksi (VIX), ABD 5 yıllık tahvil faizi (Tahvil Faizi) ve ABD enflasyonu (ENF) kullanılmıştır. Çalışma, Ocak 1997 – Aralık 2023 dönemine ait aylık verilerle gerçekleştirilmiş ve analizler Otoregresif Dağıtılmış Gecikmeli Model (ARDL) sınır testi yöntemi ile yürütülmüştür. Analiz sonuçları, uzun dönemde Bloomberg Emtia Endeksi (BCOM) ve Ekonomi Politikası Belirsizliği (EPU) değişkenlerinin Dolar Endeksi üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı etkilere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Emtia fiyatlarındaki artışın, doların satın alma gücünü azaltarak değer kaybına neden olduğu belirlenmiştir. Ekonomi Politikası Belirsizliği endeksinin negatif etkisinin ise belirsizlik dönemlerinde yatırımcıların dolar cinsinden varlıklara olan talebinin azalmasıyla ilişkili olduğu görülmüştür. Buna karşılık, Volatilite Endeksi (VIX), tahvil faiz oranları ve enflasyonun (ENF) uzun dönemde Dolar Endeksi üzerinde pozitif ve anlamlı etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Finansal piyasalardaki oynaklığın, yatırımcıların güvenli liman arayışlarını artırarak dolara yönelmelerine neden olduğu belirlenmiştir. Tahvil faiz oranlarındaki yükselişin, ABD tahvillerine olan uluslararası talebi artırarak doların değerini güçlendirdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Enflasyonun artışının ise ABD Merkez Bankası'nın faiz artırımı beklentilerini kuvvetlendirerek doların değer kazanmasına katkı sağladığı saptanmıştır. Kısa dönem dinamikleri incelendiğinde, hata düzeltme teriminin negatif ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Bu durum, kısa vadede meydana gelen şokların yaklaşık %58'nin bir sonraki dönem içerisinde düzeltilerek uzun dönem dengesine geri dönüldüğünü göstermektedir. Ayrıca, kısa vadede Bloomberg Emtia Endeksi ve Ekonomi Politikası Belirsizliği endeksinin Dolar Endeksi üzerindeki negatif etkileri devam ederken, VIX, tahvil faiz oranları ve enflasyon değişkenlerinin pozitif etkiler oluşturduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, para politikasının öngörülebilirliğinin artırılması, emtia piyasalarındaki oynaklığın etkin şekilde yönetilmesi ve ekonomik belirsizliğin azaltılmasına yönelik politikaların geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, küresel belirsizliklerin ve makroekonomik faktörlerin döviz piyasaları üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the determinants of the U.S. Dollar Index (DXY) were analyzed using the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) model, considering various economic and financial indicators. The independent variables included the Bloomberg Commodity Index (BCOM), the Economic Policy Uncertainty Index (EPU), the Volatility Index (VIX), the U.S. 5-year Treasury bond yield, and U.S. inflation (ENF). The analysis was conducted using monthly data from January 1997 to December 2023. The findings indicate that all independent variables significantly influence the U.S. Dollar Index in the long run. The Bloomberg Commodity Index and the Economic Policy Uncertainty Index exert statistically significant negative effects on the Dollar Index. The increase in commodity prices is found to reduce the purchasing power of the dollar, leading to a depreciation in its value. This result is consistent with the international literature, which suggests that rising commodity prices tend to negatively impact the U.S. dollar. Similarly, the negative impact of the Economic Policy Uncertainty Index suggests that heightened economic and political uncertainty decreases demand for dollar-denominated assets, thereby weakening the dollar. Conversely, the Volatility Index (VIX), the U.S. 5-year Treasury bond yield, and inflation (ENF) have statistically significant positive effects on the Dollar Index in the long run. Higher financial market volatility is observed to drive investors toward the U.S. dollar as a safe-haven asset, strengthening the index. Additionally, rising Treasury bond yields attract international investors to U.S. bonds, increasing demand for the dollar and contributing to its appreciation. Inflation also positively affects the Dollar Index in the long run, as expectations of higher inflation lead to anticipations of tighter monetary policy by the Federal Reserve, thereby supporting the dollar's value. In the short-term dynamics, the error correction term (ECM) was found to be negative (-0.1212) and statistically significant at the 1% level, indicating that approximately 12% of short-term disequilibria are corrected within the following month. The short-term results also confirm that commodity price increases and economic uncertainty continue to exert negative effects on the Dollar Index, while volatility, bond yields, and inflation contribute positively. Based on these findings, it is suggested that policymakers should enhance the predictability of monetary policy, implement measures to mitigate fluctuations in commodity markets, and adopt strategies to reduce economic uncertainty. Effective management of financial market volatility and interest rate policies is also crucial in ensuring exchange rate stability. This study contributes to the understanding of how global uncertainty and macroeconomic factors influence currency markets and provides insights for policymakers and financial market participants.
Benzer Tezler
- Impact of Covid-19 on Islamic and conventional stock indexes
Covıd-19'un İslami ve geleneksel hisse senedi endeksleri üzerindeki etkisi
ALMABROK F AHMİD
- Impact of capital structure on corporate performance during financial crisis: Evidence from shariah compliant companies
Sermaye yapısının finansal kriz döneminde işletme karlılığına etkisi: Şeriate uyumlu işletmelerden kanıtlar
NOR KHADIJAH MOHD AZHARI
Doktora
İngilizce
2020
MaliyeEskişehir Osmangazi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİROL YILDIZ
- Predicting stock returns with macroeconomic indicators, & Google svi & news sentiment
Makroekonomik göstergeler & Google arama endeksi & haber duyarlılığı ile hisse senedi getiri tahmini
ZEKERİYA BİLDİK
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY TAŞ
- Constructing a financial stress index for Turkey: A multivariate GARCH approach
Türkiye için finansal stres endeksi oluşturma: Çok değişkenli GARCH modellemesi
PINAR ŞENOL
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT GÜLOĞLU
- Seçili risk ve belirsizlik endeksleri ile gelişmekte olan ülke borsaları arasındaki ilişkiler: Ekonometrik bir uygulama
Relationships between the indices selected from risk and uncertainty indices and the stock exchanges of developing countries: An econometric application
METİN YİĞİTUŞAĞI
