Klasik mimaride kabartmalı sütunlar
Sculpted columns in classical architecture
- Tez No: 974663
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AŞKIM ÖZDİZBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Mimarlık, Archeology, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezinde, klasik mimarinin temel yapı taşlarını oluşturan Eski Yunan ve Roma mimarlığına ait sütunlar ile bu sütunların özel bir türü olan kabartmalı sütunlar hem tarihsel gelişimleri hem de olası dış kültürel etkiler bağlamında bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Çalışmada yalnızca Eski Yunan ve Roma mimari gelenekleri değil, aynı zamanda bu geleneklerin biçimlenmesinde etkili olmuş Eski Mısır, Eski Yakındoğu, Anadolu, Minos, Myken ve Etrüsk gibi çevre kültürlerin katkıları da dikkate alınmıştır. Söz konusu kültürler arasındaki etkileşimler sütunlar üzerinden incelenmiş; bu çerçevede gözlemlenen biçimsel ve işlevsel değişimler değerlendirilmiştir. Tez kapsamında, sütunların ve kabartmalı sütunların ortaya çıkışı ve gelişimi ile bu mimari ögelerin Eski Yunanca ve Latince'deki karşılıkları ve bu terminolojinin günümüz literatüründeki yansımaları irdelenmiştir. Ayrıca, günümüze ulaşan kabartmalı sütun örneklerinin yer aldığı antik kentler ve yapıların bir kısmı yerinde gözlemlenmiş; bu özgün arkeolojik malzeme doğrudan incelenmiştir. Diğer bazı örnekler ise mevcut yayınlar ve görsel belgeler üzerinden değerlendirilmiştir. Bu veriler ışığında stilistik ve işlevsel yorumlamalara gidilmiştir. Kabartmalı sütunlar bağlamında literatürde karşılaşılan terminolojik sorunlara da yer verilmiştir. Sonuç olarak, kabartmalı sütunların klasik mimari içindeki konumu, önemi ve mimarlık tarihindeki yeri hem özgün malzeme incelemesine hem de karşılaştırmalı değerlendirmelere dayalı olarak kapsamlı bir biçimde ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
This master's thesis examines the columns of Ancient Greek and Roman architecture, which constitute the fundamental structural elements of classical architecture, with a particular focus on sculpted columns, a special type within this category. The study adopts a holistic approach, considering both their historical development and possible external cultural influences. It addresses not only the architectural traditions of Ancient Greece and Rome but also the contributions of neighboring cultures such as Ancient Egypt, the Ancient Near East, Anatolia, the Minoans, the Mycenaeans, and the Etruscans, which played a role in shaping these traditions. Interactions among these cultures are analyzed through the lens of columns, evaluating the formal and functional transformations observed within this framework. The thesis investigates the emergence and development of columns and sculpted columns, as well as their equivalents in Ancient Greek and Latin and the reflection of this terminology in current literature. Furthermore, some sculpted column examples preserved in ancient cities and structures were directly observed and examined as original archaeological material, while others were evaluated based on existing publications and visual documentation. Stylistic and functional interpretations have been developed based on these data. Terminological issues encountered in the literature concerning sculpted columns are also discussed. Consequently, the position, significance, and historical architectural role of sculpted columns within classical architecture are comprehensively revealed through both original material examination and comparative analysis.
Benzer Tezler
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Stratonikeia ve Lagina'da bulunan mimari bloklardaki hayvan betimlemeleri
Animal representations on architectural blocks in Stratonikeia and Lagina
OZAN GÜMELİ
- Arkaik Dönem plastik eserleri ışığında Lykia ikonografisinde yerli ve yabancı unsurlar
Lycian iconographic elements in Archaic Period plastics
ŞÜKRÜ ÖZÜDOĞRU
- İnsan ve hayvan tasvirli eserler ışığında Hitit sanatının temel öğeleri
Basic elements of Hittite art under the lights of human and animal figured works
GİZEM KÖPRÜLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
ArkeolojiDokuz Eylül ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. A.SEMİH GÜNERİ
- Patara suyolu çalışmalarında ele geçen Helenistik Dönem seramikleri
Hellenistic pottery from waterline in Patara
ŞENİZ VARMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ArkeolojiPamukkale ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELAL ŞİMŞEK