Mehmed zihni Efendi'nin Tuhfetü'r-Râğıb Fî Sîreti Cemâ'atin Min A'yâni Ehli Beyti'l-Etâyib adlı eseri: Çeviri yazı ve dizin
The work titled“tuhfetü'r-râğib fî sîreti cemâ'atin min a'yâni ehli beyti'l-etâyib”by mehmed zihni efendi: Transcription and index
- Tez No: 975000
- Danışmanlar: PROF. MUHAMMET FATİH ALKAYIŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Din, History, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Alevilik Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tuhfetü'r-Râğıb Fî Sîreti Cemâ'atin Min A'yâni Ehli Beyti'l-Etâyib adlı eser, Mısır'da“Küçük Şâfiî”unvanı ile tanınmış olan Ahmed Şihâbüddîn bin Ahmed bin Selâme el-Mısrî el-Kalyûbî'ye aittir. Zihni Efendi tarafından tercüme edilen eser“Buğyetü't-Tâlîb Fî Tercemeti Tuhfetü'r-Râğıb”diye isimlendirilmiştir. Mısır'da kabirleri bilinen ve Ehlibeyt'ten olan kişilerin biyografi ve bazı menkıbelerini özetle zikretmektedir. Bu çalışmada ele alınan Tuhfetü'r-Râğib fî Sîreti Cemâ'atin min A'yâni Ehli Beyti'l-Etâyib, Ehlibeyt'e duyulan derin sevgi ve hürmetin bir yansıması olarak kaleme alınmış önemli bir eserdir. Mısır'ın önde gelen Şâfiî alîmlerinden Ahmed Şihabüddin el-Kalyûbî tarafından yazılan bu risâle, Mehmed Zihni tarafından tercüme edilerek Osmanlı sahasına kazandırılmıştır. Eser, Hz. Hüseyin başta olmak üzere Kerbelâ hadîsesinde şehîd edilen Ehlibeyt mensuplarının hayatlarını ve faziletlerini anlatmakla kalmaz; aynı zamanda bu kıymetli şahsiyetlere duyulan muhabbetin kültürel ve dini temellerini de ortaya koyar. Kerbelâ hadisesinin aktarıldığı metin, olayın sadece tarihsel yönüne değil, ahlaki, dini ve duygusal boyutlarına da temas etmektedir. Eserde Hz. Hüseyin'in irâdesi, metaneti, zulme karşı direnişi ve şehâdeti merkeze alınarak İslâm tarihinin en trajik olaylarından biri olan Kerbelâ'nın hafızalarda canlı kalması sağlanmaktadır. Yazarın, Ehlibeyt'e yönelik duyduğu derin sevgi ve bağlılık, metne güçlü bir duygu yoğunluğu katarken, olaylara yaklaşımı ise ehl-i sünnet çizgisi içinde şekillenmiştir. Ayrıca eserde Hz. Hüseyin'in ve beraberindekilerin şehâdeti sonrası yaşananlar, Seyyide Zeyneb'in sözleri, halkın ve yöneticilerin tepkileri, Ehlibeyt'in maruz kaldığı zulüm ve şehîdlerin defnine dair rivayetler geniş bir şekilde aktarılmıştır. Bu yönüyle eser, hem tarihi bir kaynak hem de bir mersiye niteliği taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The work titled Tuhfetü'r-Râğıb Fî Sîreti Cemâ'atin Min A'yâni Ehli Beyti'l-Etâyib was originally authored by Ahmed Shihābuddīn ibn Ahmad ibn Salāma al-Miṣrī al-Qalyūbī, who was renowned in Egypt under the epithet“the Little Shāfiʿī.”The work was translated by Zihni Efendi under the title Buğyetü't-Tālib Fī Tercemeti Tuhfetü'r-Râğıb. It briefly presents the biographies and selected accounts of individuals from the Ahl al-Bayt whose graves are known to be located in Egypt. The text examined in this study, Tuhfetü'r-Râğıb fī Sīreti Cemā'atin min A'yāni Ehli Beyti'l-Etâyib, is a significant work that reflects a deep sense of reverence and affection for the Ahl al-Bayt. Originally written by one of Egypt's prominent Shāfiʿī scholars, Ahmed Shihābuddīn al-Qalyūbī, the treatise was translated by Mehmed Zihni and thus introduced into the Ottoman scholarly sphere. The work not only recounts the lives and virtues of the members of the Ahl al-Bayt who were martyred, primarily focusing on Ḥusayn ibn ʿAlī and the events of Karbalā, but also reveals the cultural and religious foundations underlying the love and veneration for these esteemed figures. The section that recounts the tragedy of Karbalā addresses not only the historical dimension of the event but also its moral, spiritual, and emotional aspects. By centering the narrative around the willpower, perseverance, resistance to oppression, and martyrdom of Ḥusayn ibn ʿAlī, the work seeks to ensure that one of the most tragic events in Islamic history remains vivid in collective memory. The author's profound love and devotion toward the Ahl al-Bayt imbue the text with a strong emotional depth, while his approach to the events remains within the bounds of the Sunni tradition. Furthermore, the work extensively conveys the aftermath of the Karbalā massacre, including the statements of Sayyida Zaynab, public and political reactions, the persecution endured by the Ahl al-Bayt, and narrations related to the burial of the martyrs. In this respect, the text serves both as a historical source and as a form of elegy.
Benzer Tezler
- “el-Kavlü's-sedid fî İlmi't-tecvid”ile“Tuhfetü'l-etfal”isimli tecvid eserlerinin usul ve muhteva yönünden karşılaştırılması
A comparison study of the tajweed books titled“al-Qawl al-sadid fi 'Ilm al-tajweed”and“Tuhfe al-atfal”in terms of methods and contents
FATMA YAYLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN BAŞ
- Mehmed Zihni Efendi'nin hayatı, eserleri ve Arap Dili ve belagatindeki yeri
Life of Mahmad Zihni Efendi, his works and his position in teaching of Arabic Language and its eloquence
HAMZA ERMİŞ
Doktora
Türkçe
2004
BiyografiDokuz Eylül ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ELMALI
- Mehmed Zihni Efendi`nin Nimet-i İslam adlı eserindeki hadislerin tahric ve değerlendirilmesi (Temizlik ve namaz bölümleri)
Fixing resource`s hadithes Nimet-i İslam of Mehmed Zihni Efendi (Cleanliness (taharat) and ritual prayer (salah) parts)
ORHAN İYİŞENYÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
DinSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKERİYA GÜLER
- Mehmed Zihni Efendi'nin Nimet'i İslam adlı eserindeki hadislerin tahric ve değerlendirilmesi (oruç, zekat, hac ve nikah bölümleri)
The Evaluation and the fixing of the resources of the Mehmet Zihni Efendi's book named Nimet'i Islam (savm, salah, hac and nikah parts)
İBRAHİM ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DinSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MUHİTTİN UYSAL
- Mehmed Zihni Efendi'nin Şerhu Teshîli't-tahsîl adlı eseri (İnceleme ve Tahkik)
Mehmed Zihni Efendi and his work named Şerhu Teshîli't-tahsîl (Examination and Critical edition)
MURAT DİNLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Doğu Dilleri ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TURAN ARSLAN