Mekân, karşılaşma ve öğrenme: Mimarlık fakültelerinde sirkülasyon alanlarının yaygın öğrenmedeki rolü
Space, encounter, and learning: The role of circulation spaces in non-formal learning in faculties of architecture
- Tez No: 975029
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KUNTER MANİSA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi binasında yer alan sirkülasyon alanlarını yaygın öğrenme mekânları olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 21. yüzyılda bilgi üretim biçimlerinin, pedagojik yaklaşımların ve mekân anlayışlarının değişmesiyle birlikte, üniversitelerde öğrenme yalnızca sınıflarla sınırlı kalmamış; koridorlar, holler, merdiven sahanlıkları gibi geleneksel olarak geçiş alanı olarak tanımlanan mekânlar da aktif öğrenme ortamları haline gelmiştir. Bu dönüşüm, özellikle mimarlık eğitimi gibi tasarım odaklı, etkileşime ve akran öğrenmesine dayalı disiplinlerde daha görünür hâle gelmiştir. Çalışma kapsamında, mimarlık fakültelerinin tarihsel ve mekânsal özellikleri tanımlanmış; sirkülasyon alanlarının kullanıcılar tarafından nasıl deneyimlendiğini ve bu alanların öğrenme ortamı olarak ne şekilde işlev gördüğünü anlamaya yönelik (1) anlık zaman örneklemesi yöntemiyle yapılan gözlemler, (2) dijital kişi sayım cihazı ile toplanan saatlik giriş-çıkış verileri ve (3) anket olmak üzere üç farklı veri toplama yöntemi uygulanmıştır. Gözlemsel veriler haritalarla desteklenerek mekânsal yoğunluk ve kullanıcı davranışları analiz edilmiş, cihaz verileri ile günlük ve saatlik kullanım örüntüleri yorumlanmış, anket sonuçları ise kullanıcı algıları ve tercihlerini ortaya koymuştur. Araştırma bulguları, sirkülasyon alanlarının sadece geçiş işleviyle sınırlı olmadığını, aksine öğrencilerin grup çalışmaları, bireysel öğrenme, sosyal karşılaşmalar ve yaratıcı üretim faaliyetlerine ev sahipliği yaptığını göstermektedir. Bu alanlar, tesadüfi karşılaşmaları teşvik eden mekânsal stratejilerle desteklendiğinde, öğrencilerin motivasyonunu artırmakta ve öğrenme süreçlerini zenginleştirmektedir. Bu tez, üniversite mekânlarının işlevsel ve pedagojik olarak yeniden ele alınmasının gerekliliğini vurgulamakta; geleneksel sınıf merkezli öğrenme anlayışının ötesine geçerek, mimarlık fakültelerinde öğrenmenin mekânsal çeşitliliğiyle nasıl güçlendirilebileceğine dair somut veriler ve öneriler ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to evaluate the circulation areas within the Faculty of Architecture at Yıldız Technical University as spaces for non-formal learning. With the transformation of knowledge production methods, pedagogical approaches, and spatial understanding in the 21st century, learning in universities has moved beyond the confines of classrooms. Traditionally defined as transitional zones—such as corridors, halls, and stair landings—these spaces have increasingly become active learning environments. This transformation is particularly evident in design-oriented disciplines such as architectural education, which rely heavily on peer learning and collaborative interaction. Within the scope of the research, the historical and spatial characteristics of the faculty building are first described. Subsequently, three different data collection methods are employed to understand how users experience circulation areas and how these spaces function as learning environments: (1) direct observations using instantaneous time sampling, (2) hourly entry-exit data collected via a digital people-counting sensor installed at the main entrance, and (3) Likert-scale surveys administered to 3rd- and 4th-year architecture students. Observational data were visualized through spatial maps, sensor data were used to identify temporal and spatial usage patterns, and survey findings revealed user perceptions and preferences. The findings indicate that circulation spaces serve functions well beyond simple passage: they accommodate group work, individual learning, social encounters, and creative activities. When supported by spatial strategies that encourage spontaneous interactions, these areas enhance student motivation and enrich learning processes. Through the integrative analysis of observation, sensor, and survey data, a model for the re-design of circulation areas in architecture faculties as non-formal learning environments is proposed. In conclusion, this thesis emphasizes the necessity of reconsidering the functional and pedagogical dimensions of university spaces. Moving beyond the traditional classroom-based understanding of learning, it offers empirical evidence and practical recommendations on how architectural education can be strengthened through spatial diversity.
Benzer Tezler
- Yeni nesil öğrenme mekanları için kavramsal bir değerlendirme
A conceptual evaluation on new generation learning spaces
DUYGU CANKURTARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İFFET HÜLYA ARI
- The effect of design constituting sustainability consciousness in indergarten
Anaokullarında sürdürülebilirlik bilincinin sağlanmasında tasarımın etkisi
TUĞÇE ATAKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
İç Mimari ve DekorasyonYaşar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EBRU ALAKAVUK
- Türkiye'de mimarlık eğitiminde enformel ortamların çözümlenmesi
Analysis of informal environments in architectural education in Türkiye
NURTEN ÖZDEMİR GÖKMEN
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Flexible learning spaces: Insights from use patterns in public primary schools
Esnek öğrenme mekanları: Devlet ilkokul yapılarında mekan kullanım örüntülerinden içgörüler
YASEMİN BURCU BALOĞLU
Doktora
İngilizce
2020
MimarlıkBahçeşehir ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA ESEN SOYGENİŞ