Fırsatlar ve riskler bağlamında üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımı: Muş ve İstanbul örneği
Social media use of university students in the context of opportunities and risks: The case of Muş and İstanbul
- Tez No: 975034
- Danışmanlar: PROF. DR. OYA ŞAKI AYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Medya ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Medya ve İletişim Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İstanbul ve Muş'ta öğrenim gören üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım amaçlarını karşılaştırmak ve bu kullanım biçimlerinin demografik özelliklere göre nasıl farklılaştığını ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Araştırma,“Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı”çerçevesinde tasarlanmış olup, sosyal medyanın bireyler açısından hangi işlevleri yerine getirdiğini ve hangi ihtiyaçları karşıladığını anlamaya odaklanmaktadır. Günümüzde sosyal medya, yalnızca iletişim kurma aracı olmanın ötesinde, bilgi edinme, sosyalleşme, eğlence, kendini ifade etme ve hatta kimlik inşası gibi çok çeşitli işlevler üstlenmektedir. Bu bağlamda, bölgesel ve kültürel farklılıkların sosyal medya kullanımındaki yansımalarını incelemek hem akademik literatür hem de politik açıdan önemli bir katkı sunmaktadır. Araştırma verileri, 788 üniversite öğrencisinden toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak, sosyal medya kullanım amaçlarını ölçen 40 maddelik, beşli likert tipi ölçek kullanılmıştır. Katılımcıların demografik bilgileri ile sosyal medya kullanım davranışları arasındaki ilişkiler ayrıntılı biçimde incelenmiş, kullanım süreleri, tercih edilen platformlar ve motivasyonlar üzerinde odaklanılmıştır. Bulgular, İstanbul'daki öğrencilerin sosyal medyayı ağırlıklı olarak bilgi edinme, akademik amaçlar ve sosyal etkileşim için kullandığını göstermektedir. Bu gruptaki öğrenciler, sosyal medyayı hem akademik kaynaklara erişim hem de profesyonel iletişim kurma aracı olarak değerlendirmekte; bunun yanında sosyal ağlar üzerinden kültürel içeriklere ulaşma eğilimleri yüksektir. Öte yandan, Muş'taki öğrenciler sosyal medyayı daha çok eğlence, boş zaman değerlendirme ve sosyalleşme amaçları doğrultusunda kullanmaktadır. Bu grupta, görsel-işitsel içerik platformları ve anlık mesajlaşma uygulamaları ön plandadır. Sonuçlar, iki şehir arasında sosyal medya kullanım biçimleri açısından anlamlı farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır. İstanbul'daki öğrencilerin kullanım pratikleri daha çok bilgiye erişim ve akademik başarı odaklı iken, Muş'taki öğrencilerin kullanım pratikleri sosyal bağların güçlendirilmesi ve boş zaman değerlendirme ile ilişkilidir. Bu farklılıklar, dijital uçurumun yalnızca teknolojiye erişimle sınırlı olmadığını; kültürel, ekonomik ve eğitimsel faktörlerle de şekillendiğini göstermektedir. Araştırma, sosyal medya politikalarının ve dijital okuryazarlık programlarının bölgesel ihtiyaçlara göre uyarlanması gerektiğini önermektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the purposes of social media use among university students in Istanbul and Muş, focusing on how these purposes differ according to demographic characteristics. Designed within the framework of the Uses and Gratifications Theory, the research aims to explore the functions social media serves for individuals and the specific needs it fulfills. In contemporary society, social media has evolved beyond being a mere communication tool, functioning as a platform for information retrieval, socialization, entertainment, self-expression, and even identity construction. Examining regional and cultural variations in social media use provides significant contributions to both academic literature and applied policy. Data were collected from 788 university students using a 40-item, five-point Likert scale designed to measure purposes of social media use. Participants' demographic profiles were analyzed in relation to their patterns of social media engagement, focusing on usage duration, preferred platforms, and underlying motivations. The findings indicate that students in Istanbul primarily use social media for obtaining information, academic purposes, and social interaction. For these students, social media serves as a means of accessing academic resources, engaging in professional networking, and consuming cultural content. In contrast, students in Muş tend to use social media mainly for entertainment, leisure activities, and socializing. Visual-audio content platforms and instant messaging applications are especially prominent within this group. The results reveal meaningful differences between the two cities in terms of social media practices. While Istanbul students' usage is more oriented towards knowledge acquisition and academic success, Muş students' usage is more closely linked to strengthening social ties and leisure pursuits. These differences suggest that the digital divide is shaped not only by access to technology but also by cultural, economic, and educational factors. The study concludes that social media policies and digital literacy programs should be tailored to address regional needs, ensuring equitable and contextually relevant strategies for fostering effective and meaningful engagement with digital platforms.
Benzer Tezler
- Dijital erişilebilirlik bağlamında kullanıcı memnuniyeti odaklı bir değerlendirme itü kaum internet sayfası örneklemi
A user satisfaction oriented evaluation in the scope of digital accessibility the case of itu kaum website
OYLUM BÜLBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE AYATAÇ
- Sosyal medyada dini etkileşimde bulunan üniversite gençliği: Siirt Üniversitesi örneği
University youth engaging in religious interaction on social media: a case study of Siirt University
ŞEYMA SEVGİ ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiSiirt ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET AKTAŞ
- Üniversite öğrencilerinin yeni medya okuryazarlığı beceri düzeyleri: Sakarya Üniversitesi örneği
University students' new media literacy skill levels: The case of Sakarya University
RAŞİDE ERDOĞAN YILMAZ
Doktora
Türkçe
2025
İletişim BilimleriSakarya Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADRİYE KOBAK
DOÇ. DR. DİLEK MELİKE ULUÇAY
- Dijital kültürün risk toplumunda kişilerarası iletişim: Arkadaşlık ilişkileri üzerine bir değerlendirme
Interpersonal communication in the risk society of digital culture: An assessment of friendship relationships
ÖZGE BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriTrabzon ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHAR YALIN
- Girişimci kişilik özelliklerinin öğrencilerin girişimcilik eğilimlerine etkisi: Sannio Üniversitesi ve Selçuk Üniversitesi'nde karşılaştırmalı bir araştırma
The impact of entrepreneurship personality characteristics on entrepreneurhip tendency of students:A comparative study at Sannio and Selcuk Uni̇versities
ARİF DAMAR