Geri Dön

Hemodiyaliz hastalarının bakım vericilerine uygulanan hortikültürel terapinin algılanan stres, iyilik düzeyi ve bakım yüküne etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma

The effect of horticultural therapy applied to caregivers of hemodialisis patients on perceived stress, well-being level and care burden: A randomized controlled study

PDF İndir

  1. Tez No: 975125
  2. Yazar: MAHMUT ÇOBAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK KILIÇ, DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLNAZ ATA
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
  6. Anahtar Kelimeler: Algılanan stres, bakım verici, bakım yükü, hemodiyaliz, hemşirelik, hortikültürel terapi, iyi oluş, Perceived stress, caregiver, care burden, hemodialysis, nursing, horticultural therapy, well-being
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Atatürk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, hemodiyaliz hastalarının bakım vericilerine uygulanan hortikültürel terapinin algılanan stres, iyilik düzeyi ve bakım yüküne etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Bu araştırma randomize kontrollü deneysel bir çalışma olup, 29 Mart 2024-28 Ekim 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini 120 hemodiyaliz hastası bakım vericisi; örneklemini ise 41 deney ve 41 kontrol grubu olmak üzere randomize olarak atanan 82 hemodiyaliz hastası bakım vericisi oluşturmuştur. Çalışmada uygulanan hemşirelik girişimi 12 haftalık hortikültürel terapi faaliyetleridir. Araştırmanın verileri; Bakım Verici Tanıtım Formu, Algılanan Stres Ölçeği, Genel İyi Oluş Ölçeği ve Bakım Verme Yükü Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 25.0 paket programında; tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, bağımsız gruplar t testi ve bağımlı gruplar t testi ile yapılmıştır. Araştırma öncesinde ilgili kurumlardan gerekli izinler ile etik kurul onayı alınmıştır. Bulgular: Araştırmada ölçek minimum ve maximum puanları dikkate alındığında, katılımcıların stres ve bakım verme yükü puanlarının üst sınıra yakın olduğu genel iyi oluş düzeyi puanlarının ise ortalama düzeyde olduğu görülmüştür. Araştırmada, deney grubu katılımcılarının ön test ve son test puanları incelendiğinde; Algılanan Stres Ölçeği puanlarının (31.0±6.5→26.6±6.9), kontrol grubuna (30.8±6.4→30.5±5.9) kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük olduğu; benzer şekilde Bakım Verme Yükü Ölçeği puanlarının deney grubunda (69.4±14.3→58.3±20.7), kontrol grubuna (68.9±11.1→69.0±13.8) göre anlamlı biçimde daha düşük olduğu saptanmıştır. Buna karşılık, Genel İyi Oluş Ölçeği ön test ve son test puanları deney grubunda (41.5±13.7→49.8±11.7) kontrol grubuna (45.2±7.8→45.3±7.3) göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Hemodiyaliz hastalarının bakım vericilerine uygulanan hortikültürel terapi; algılanan stres düzeyini ve bakım yükünü azaltırken, genel iyi oluşu artırmaktadır.

Özet (Çeviri)

Aim: The aim of this program is to examine the effects of horticultural therapy applied to caregivers of hemodialysis patients on perceived stress, well-being, and care burden. Material and Method: This research is a randomized controlled trial conducted between March 29, 2024, and October 28, 2025. The research population consisted of 120 hemodialysis patient caregivers; the systems consisted of 82 hemodialysis patient caregivers who were randomly assigned to 41 experimental and 41 control groups. The official intervention applied in the study was 12-week horticulture therapy studies. Data were collected using the Caregiver Introduction Form, Perceived Stress Scale, General Well-being Scale, and Caregiver Burden Scale. Data analysis was performed using SPSS 25.0 package program; descriptive statistics, chi-square, independent samples t-test, and within samples t-test. Necessary permissions from the relevant institutions and ethics committee approval were obtained before the research. Results: When the minimum and maximum scale scores in the study were taken into consideration, it was seen that the participants' stress and caregiving burden scores were close to the upper limit, and their general well-being scores were at the average level. When the pre-test and post-test scores of the experimental group participants were examined in the study, it was found that the Perceived Stress Scale scores (31.0±6.5→26.6±6.9) were significantly lower than those in the control group (30.8±6.4→30.5±5.9); similarly, the Caregiving Burden Scale scores were significantly lower in the experimental group (69.4±14.3→58.3±20.7) than those in the control group (68.9±11.1→69.0±13.8). On the other hand, the General Well-being Scale pre-test and post-test scores were found to be significantly higher in the experimental group (41.5±13.7→49.8±11.7) than in the control group (45.2±7.8→45.3±7.3) (p<0.05). Conclusion: Horticultural therapy applied to caregivers of hemodialysis patients reduces perceived stress level and care burden while increasing general well-being.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    595801

    Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların evde bakım vericilerine verilen eğitimin bakım yüküne ve hastaların yaşam kalitesine etkisi

    The effect of training provided to home caregivers of patients who received hemodialysis treatment upon care burden and patients' quality of life

    BETÜL BAYRAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HemşirelikKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BİRSEL CANAN DEMİRBAĞ

  2. Tez No

    735803

    COVİD - 19 enfeksiyonu tanısıyla hastanede yatan ve hemodiyalize giren hastaların klinik sonlanımları

    Clinical outcomes of patients in hospital with the diagnosis of COVİD- 19 infection and entering hemodialysis

    MEHMET GÜRDAL SAVSAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EBRU GÖK OĞUZ

  3. Tez No

    703825

    Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Kliniğinde transkatater aortik kapak implantasyonu uygulanan hastaların klinik, elektrokardiyografik ve laboratuvar parametrelerin retrospektif incelenmesi

    Retrospective evulation of clinical, electrocardiographic and laboratory parameters of patients undergoing transcatheter aortic valve implantation in the cardiology department of Dokuz Eylul University Faculty of Medicine

    HATİCE ÖZDAMAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    KardiyolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Kardiyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN DURSUN

  4. Tez No

    741669

    Çocuk yoğun bakım ünitesi'nde yatan ve sürekli renal replasman tedavisi uygulanan hastaların demografik ve klinik özellikleri ile sağkalım ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship with demographic and clinical characteristics and survival of patients in the child intensive care unit and continuous renal replacement treatment applied

    NAIMI AHMADLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUTLU UYSAL YAZICI

  5. Tez No

    921465

    Hemodiyaliz hastalarının bakım vericilerinin bakım yükleri ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişki

    The relationship between the care burden and healthy lifestyle behaviors of the care providers of hemodialysis patients

    MELEK KAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    HemşirelikAtatürk Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEHER ERGÜNEY

Geri Dön