Unveiling ınvisibles: Embodied cartographies of a lived space
Görünmeyenleri görünür kilmak: Yaşaman mekanin bedenli haritalari
- Tez No: 975405
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HACER ELA ARAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, kentsel yaşanmış mekândaki“görünmezleri”— yani kentin resmî temsillerinde gizli kalan, göz ardı edilen veya silinmiş unsurları — incelemektedir. Tez, İstanbul'un tarihsel olarak katmanlı bir ilçesi olan Üsküdar'ı vaka incelemesi olarak kullanarak, bedensel deneyim ve karşı-haritalama yoluyla bu görünmez boyutların nasıl açığa çıkarılabileceğini araştırmaktadır. Kavramsal çerçeve, eleştirel kent kuramı, feminist konumlanmış epistemoloji ve eleştirel kartografyaya dayanmaktadır.“Görünmezler”hem araştırmanın konusu hem de analitik bir mercek olarak ele alınmakta, böylece kuram ile yöntem bütünleştirilmektedir. Çalışma, anlatı araştırması, bedensel saha çalışması (yerinde gözlemler ve sözlü tarih) ve yaratıcı haritalama tekniklerini birleştiren yenilikçi bir metodoloji kullanmaktadır. Ayrı bir yöntem bölümü yerine, araştırma bu yöntemleri marjinalleştirilmiş öyküleri ve mekânsal pratikleri vurgulayan bir anlatıya entegre etmektedir. Bu yaklaşım sayesinde tez, Üsküdar'da gizli altyapılar, bastırılmış tarihsel hafızalar ve enformel toplumsal ağlar gibi birçok görünmez katmanı ortaya çıkararak bunları“bedenlenmiş haritacılık”(yaşantıları yansıtan haritalar) yoluyla görünür hale getirmektedir. Bulgular, iktidar ve baskın anlatıların kentsel mekânda neyin görünür olduğunu nasıl belirlediğini ve karşı-haritalamanın alternatif anlatıları öne çıkararak bu duruma nasıl meydan okuyabildiğini göstermektedir. Sonuç olarak, tez görünmez mekânsal boyutları tanıyan ve görselleştiren mekâna ilişkin yeni bir yaklaşım sunarak mimarlık ve kent çalışmaları alanına katkıda bulunmaktadır. Ayrıca tez, anlatı ile haritalamayı birleştiren yaklaşımıyla yöntemsel katkı sunmakta ve kentsel mekânın anlaşılması ve tasarlanmasında kısmi ve konumlanmış bakış açılarının önemini vurgulamaktadır. Elde edilen bulgular da, bu görünmez katmanların tanınmasının daha kapsayıcı tasarım ve planlama pratiklerine imkân verebileceğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This doctoral research examines the“invisibles”in urban lived space — elements of the city that remain hidden, overlooked, or erased in official representations. Using Üsküdar, a historically layered district of Istanbul, as a case study, the thesis explores how embodied experience and counter-mapping can reveal these unseen dimensions. The conceptual framework draws on critical urban theory, feminist-situated epistemology, and critical cartography.“Invisibles”are treated as both the object of study and an analytic lens, integrating theory and method. The study employs a methodology that combines narrative inquiry, embodied fieldwork (on-site observations and oral histories), and creative mapping techniques. Instead of a separate methodology chapter, the research interweaves these methods into a narrative that highlights marginalized stories and spatial practices. Through this situated approach, the thesis uncovers multiple layers of invisibility in Üsküdar — such as hidden infrastructures, suppressed historical memories, and informal social networks — making them visible through“embodied cartographies”(maps reflecting lived experiences). The findings demonstrate how power and dominant narratives shape what is visible in urban space and how counter-mapping can challenge this by bringing alternative narratives to the forefront. Ultimately, the thesis contributes to architectural and urban knowledge by proposing a new approach to place that acknowledges and visualizes invisible spatial dimensions. It also offers a novel integration of storytelling and mapping, underlining the importance of partial and situated perspectives in understanding and designing urban environments. These insights suggest implications for more inclusive urban design and planning practices that recognize unseen layers.
Benzer Tezler
- Hizmetkar liderlik ve duygusal emek: Ulusal ve uluslararası organizasyonlarda bir araştırma
Servant leadership and emotional labor: A comparative study of national and international organizations
ATAHAN KUTUCULAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası TicaretAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN ERDEN ÇEVİK
- Unveiling Kant's transcendental deduction of the categories
Kant?ın kategorilerin transandantal dedüksiyonunun irdelenmesi
MELSEN TUNCA İŞERİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
FelsefeBoğaziçi ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT GÖZKAN
PROF. DR. STEPHEN VOSS
YRD. DOÇ. DR. LUCAS THORPE
- Unveiling mechanisms for electrical activity patterns in neurons and pituitary cells using mathematical modeling and analysis
Başlık çevirisi yok
SEVGİ ŞENGÜL
Doktora
İngilizce
2014
MatematikFlorıda State UnıversıtyMatematik Ana Bilim Dalı
DR. RICHARD BERTRAM
DR. JOEL TABAK
- Unveiling the thoughts of users of risale-i nur textbooks for enhancement of its integration in teaching Islam in ARMM colleges
Başlık çevirisi yok
HALİL İBRAHİM KARA
- Unveiling the secret stories: Conservative female blogosphere in Turkey
Gizli hikâyelerin örtüsünü kaldırmak: Türkiye'de muhafazakâr kadın blogları
MELİKE ASLI SİM
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
İletişim BilimleriKoç ÜniversitesiTasarım Teknoloji ve Toplum Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ERGİN BULUT