Geri Dön

İmâm Mâturîdî'nin usulünde haber teorisi

The khabar theory in al-Māturīdī's usûl

  1. Tez No: 975649
  2. Yazar: AHMET BULUT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TALİP TÜRCAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hukuk, Din, Law, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İslâm düşüncesinde haber önemli bir bilgi kaynağıdır. Haberin bilgi teorisindeki konumu onun bilginin diğer kaynaklarıyla bütüncül olarak ele alınmasını gerektirmiştir. İslam hukukunda şer'î hükümlerin istinbatında merkezi bir role sahip olan haberin epistemolojik değeri ve güvenilirliği temelinde bir usul benimsenmiş, nakledilen rivayetlerin sahihliğini tespit etmek için isnad ve metin tenkidi gibi hususlar sistematik bir şekilde ele alınmıştır. Araştırma kapsamında bilgiyi sistematik olarak ele alan Mâturîdî'nin, haberlerin hukuki delil olarak kabülünde geliştirdiği kriterlerin analizleri yapılmış, söz konusu kriterlerin İslâm hukuk metodolojisine etkisi incelenmiştir. Haber konusunda akıl-nakil eksenli bir yaklaşıma sahip olan Mâturîdî'nin Te'vîlâtü'l-Kur'ân başlıklı eserinde yaptığı yorumlar üzerinden klasik Hanefî usul kaynaklarının tahlili yapılarak ortaya konulmuştur. Çalışma giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölüm Hanefî fıkıh geleneğindeki yerinin anlaşılması bakımından Mâturîdî'nin hayatı ve ilmî/fıkhî yönüne ayrılmıştır. İkinci bölümde bilginin tanımı, imkânı, çeşitleri ve kaynakları gibi teorik zemine yer verildikten sonra Mâturîdî'nin akıl ve duyulara bakış açısı ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise haberin kavramsal boyutu ve bağlayıcılığı açısından haberin çeşitleri ele alınmış ve Mâturîdî'nin tefsirinde konuya ilişkin görüşlerinin yer aldığı âyetlerden örnekler sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

Khabar is an important source of knowledge in Islamic thought. The position of the khabar in the theory of knowledge necessitated that it be considered holistically with other sources of knowledge. In Islamic jurisprudence, a methodology was adopted on the basis of the epistemological value and reliability of the khabar, which has a central role in the deduction of sharī'ah rulings, and issues such as isnad and textual criticism were systematically addressed to determine the authenticity of the narrations transmitted. Within the scope of the research, the criteria developed by Māturīdī, who deals with knowledge systematically, while using khabar as legal evidence have been analyzed and the effect of these criteria on Islamic legal methodology has been examined. Māturīdī, who has a reason-reason-based approach to the khabar, has been analyzed and revealed through his interpretations in his work titled Ta'wīl al-Qur'ān by analyzing the classical Hanafī sources of jurisprudence. The study consists of an introduction, three chapters and a conclusion. The first chapter is devoted to al-Māturīdī's life and scholarly/jurisprudential aspects in order to understand his place in the Hanafī fiqh tradition. In the second chapter, after the theoretical background such as the definition, possibility, types and sources of knowledge, al-Māturīdī's perspective on reason and the senses is revealed. In the third part, the conceptual dimension of the khabar and the types of the khabar in terms of its binding nature are discussed and examples of the verses in Māturīdī's tafsīr in which his views on the subject are included are presented.

Benzer Tezler

  1. Mâturîdî'nin Te'vîlâtu'l-Kur'ân'ında fıkhî görüşleri (mâide sûresi örneği)

    Maturidi's Islamic law opinions from his tevilat (in reference to Surah al- Maidah)

    ASİYE YOLCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HukukNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSMAİL BİLGİLİ

  2. Ebû Mansûr el-Mâtürîdî'nin usûl-i fıkıh görüşleri

    Abu Mansur al- Maturidi's views of usul al-fiqh (Islamic jurisprudence)

    MAJID ABDULSALAM ABDULLAH AL HORANI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    DinHitit Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDULLAH ÇOLAK

  3. Ebü'l-Yüsr el-Pezdevî'nin Ma'rifetü'l-Hücecü'ş-Şer'iyye eseri bağlamında usûl-i fıkıh anlayışı

    Abu Yusr al-Bazdawi's consept of usul al-fiqh in basede in the context of Ma'rifat al-Hujaj al-Har'iyya's Book

    EMRE BÖLÜKBAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DinKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİMCAN BUĞDA

  4. İmam Maturidi'nin Te`vilatu Ehlşi`s-Sünne adlı eserinin tefsir metodolojisi açısından tahlil ve tanıtımı

    The Analysis and introduction of Imam al-Maturidi's work called Ta`wilat Ahl al-Sunna from the angle of interpretation methodology

    TALİP ÖZDEŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    DinErciyes Üniversitesi

    PROF. DR. AHMET COŞKUN

  5. İmam Maturidi'nin Kitabü't-Tevhit adlı eserindeki itikadi ayetlerin yorumu

    Interpretation of verses on belief in the work called Kitabü't-Tevhid by Maturidi

    FATİH KÜÇÜK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    DinCumhuriyet Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET BAKTIR