Geri Dön

Şizofreni hastalarına bakım verenlerin mükemmeliyetçilik ve sıkıntıya dayanma düzeylerinin,hastaların tedavi uyumu ve işlevsellikleri üzerine etkisi

The effect of caregivers' perfectionism and distress tolerance levels on the treatment adherence and functionality of patients with schizophrenia

  1. Tez No: 975679
  2. Yazar: ZEYNEP ŞAHİN TAŞ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA ÜLKEVAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Tedavi uyumu, İşlevsellik, Bakım veren, Mükemmeliyetçilik, Sıkıntıya dayanma, Schizophrenia, Treatment adherence, Functionality, Caregiver, Perfectionism, Distress tolerance
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Şizofreni; duygu, düşünce, davranış ve bilişsel işlevleri etkileyen, kronik ve ciddi bir ruhsal hastalıktır. Hastalık sürecinde, tedavi uyumu ve işlevsellik düzeyi bireyin yaşam kalitesi ve klinik seyri açısından kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda hastalara bakım verenler bireylerin rolü belirleyici bir faktör olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, bakım verenlerin sıkıntıya dayanma kapasiteleri ve mükemmeliyetçilik düzeylerinin hastaların tedavi uyumu ve işlevsellikleri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Psikiyatri Polikliniği'ne ayaktan başvuran 80 şizofreni hastası ve 80 bakım veren ile yürütüldü. Veriler 01.10.2024-30.05.2025 tarihleri arasında yüz yüze görüşmelerle toplandı. Hasta grubuna Sosyodemografik Veri Formu, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği (MMTUÖ-6) ve Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ) uygulandı. Bakım verenlere Sosyodemografik Veri Formu, Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ) ve Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (FÇBMÖ) uygulandı. (Etik Kurul Karar No:2024/10-37) Bulgular: Çalışmada, hastaların tedavi uyumu değerlendirmesinde %65,5'inin tedavi motivasyonu ve %71,25'inin bilgi düzeyi yüksek bulunmuştur. Çok değişkenli analizlerde, bakım verenin sıkıntıya dayanma kapasitesinin artmasının, hastaların tedavi motivasyonunu anlamlı şekilde arttırdığı saptanmıştır (p=0,013). Sıkıntıya dayanma düzeyinin hastaların işlevsellik düzeyi üzerinde ise anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Mükemmeliyetçilik düzeyinin tedavi uyumu üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmazken, mükemmeliyetçilik düzeyi yüksek olan bakım verenlerin hastalarında işlevselliğin özerklik alt boyutu anlamlı düzeyde daha düşük saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Bu bulgular, şizofreni tedavisinde yalnızca hastaya değil, bakım verenin psikolojik özelliklerine de odaklanılması gerektiğini ortaya koymakta ve bakım verenlere yönelik destekleyici müdahalelerin tedavi sürecine dahil edilmesini önermektedir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Aim: Schizophrenia is a chronic and severe mental illness that affects emotion, thought, behavior, and cognitive functions. During the course of the illness, treatment adherence and functional status are critically important for an individual's quality of life and clinical outcome. In this context, the role of caregivers emerges as a decisive factor. This study aims to examine the effects of caregiver distress tolerance and perfectionism levels on patients' treatment adherence and functionality. Materials and Methods: This study was conducted with 80 schizophrenia patients and 80 caregivers who admitted the Van Yüzüncü Yıl University Psychiatry Outpatient Clinic. Data were collected through face-to-face interviews between October 1, 2024, and May 30, 2025. The Sociodemographic Data Form, Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-6), and Short Functional Rating Scale (SFRS) were administered the patient while the caregivers were administered the Sociodemographic Data Form, Distress Tolerance Scale (DTS), and Frost Multidimensional Perfectionism Scale (FMPS). (Ethics Committee Decision No: 2024/10-37). Results: We found that 65.5% of patients had high treatment motivation and 71.25% had high knowledge levels regarding treatment adherence. In multivariate analyses, it was determined that an increase in caregiver distress tolerance significantly improved patients' treatment motivation (p=0.013). However, the level of distress tolerance was not found to have a significant effect on patients' functional status. While the level of perfectionism did not have a significant effect on treatment adherence, patients whose caregivers had high perfectionism levels were found to have a significantly lower autonomy sub-dimension of functionality (p<0.001). Conclusion: These findings indicate that in the treatment of schizophrenia, the focus should be not only on the patient but also on the psychological characteristics of the caregiver. The study suggests that supportive interventions for caregivers should be included in the treatment process.

Benzer Tezler

  1. Şizofreni hastalarına bakım verenlerin sağlık eğitimi gereksinimleri ve bakım yükleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    İdentification of the relationship between health education need and burden of care of the people caring for schizophrenic patients

    AYŞE GÜL YAVAŞ AYHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    PsikiyatriGazi Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. CAHİT PEKYARDIMCI

    DOÇ. DR. GÜLSÜM ANÇEL

  2. Şizofreni hastalarına bakım verenlerin aktivite, aktivite performansı ve sağlıkla ilgili yaşam kalitelerinin incelenmesi

    Caregivers of patients with schizophrenia analysis of activity, activity performance and health-related quality of life

    SEDEF KARAYAZGAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe Üniversitesi

    Ergoterapi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MİNE UYANIK

  3. Şizofreni hastalarına bakım verenlerin başa çıkma stratejileri ile ruhsal hastalığa yönelik inançlarının; bakım veren yükü, depresyon ve anksiyete düzeyleriyle ilişkisi

    The relationship of coping strategies and beliefs toward mental illness with caregiver burden, depression and anxiety levels in caregivers of schizophrenic patients

    ÖZLEM KARAARSLAN KABAHASANOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    PsikiyatriSağlık Bakanlığı

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLİZ ÖZGEN

    UZMAN ÜRÜN ÖZER ÇERİ

  4. Şizofreni hastalarına bakım verenlerin travma sonrası gelişimlerinin ve bakım yüklerinin yaşam kalitelerine etkisinin incelenmesi

    Investigation of posttravmatic growth and care burden effect on caregivers life quality whose patients with a diagnosis of schizophrenia

    HAKAN KARAAĞAÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Sosyal HizmetYıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Politikaları ve Uygulamaları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ESRA ÇALIK VAR

  5. Şizofreni hastalarına bakım verenlerin evlilik ilişkisi ve sosyal hizmet gereksinimleri üzerine bir araştırma

    A study on the marital relationships and social works needs of caregivers of schizophrenic patients

    ARİFE ASLIHAN EYÜBOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Sosyal HizmetYıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. ESRA ÇALIK VAR