Geri Dön

Yapay zekâ tabanlı karar destek sistemi ile doğal afetlerde kriz yönetimi süreçlerinin etkinliğinin artırılması

Enhancing the effectiveness of crisis management processes in natural disasters with artificial intelligence based decision support system

PDF İndir

  1. Tez No: 975703
  2. Yazar: İBRAHİM EMRE YARAŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYTUĞ ONAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Yazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Doğal afetler, can ve mal kayıplarına yol açarak toplumları derinden etkilemektedir. Etkili bir kriz yönetimi, afete müdahale ve sonrasında etkin mücadele kritik öneme sahiptir. Bu tez kapsamında, deprem ve orman yangını gibi farklı doğal afet türlerinde karar alma süreçlerini iyileştirmek amacıyla yapay zekâ tabanlı bir Karar Destek Sistemi geliştirilmiştir. Sistem, geçmiş afet verilerini ve makine öğrenmesi tekniklerini kullanarak afetlerin etkilerini tahmin etmeye ve karar alıcılara zamanında ve doğru bilgiler sunmayı hedeflemektedir. Bu tezde, Türkiye'de meydana gelen deprem ve orman yangını verileri analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Afet verileri çeşitli kurumlardan derlenmiş; örneğin deprem verileri ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) ve yangın verileri uydu tabanlı NASA FIRMS veri setinden sağlanmıştır. Bu veriler üzerinde ön işleme adımları uygulanmış, eksik ve tutarsız bilgiler temizlenmiş ve makine öğrenmesi modelleri için uygun özellikler çıkarılmıştır. Her afet türü için ayrı model geliştirilmiş ve değerlendirilmiştir. Geliştirilen Yapay Zekâ tabanlı sistemde, algoritmalar kullanılarak illerin risk skorları tespit edilmiş ve bu skorlara göre doğal afetler için etkin kaynak ataması hedeflenmiştir. Sınıflandırma modelleri için duyarlılık, kesinlik ve F1 skoru metrikleri hesaplanmış; modellerin performansı değerlendirilmiştir.

Özet (Çeviri)

Natural disasters profoundly affect societies by causing loss of life and property. Effective crisis management, disaster response, and subsequent effective mitigation efforts are of critical importance. Within the scope of this thesis, an Artificial Intelligence based Decision Support System has been developed to improve Decision making processes in different types of natural disasters, such as earthquakes and forest fires. The system focuses on predicting the impacts of disasters and providing timely and accurate information to decision makers by using historical disaster data and machine learning techniques. In this thesis, data on earthquakes and forest fires that occurred in Türkiye have been analyzed and interpreted. The disaster data were compiled from various institutions; for instance, earthquake data were obtained from the United States Geological Survey (USGS) and fire data from the satellite based NASA FIRMS dataset. Preprocessing steps were applied to this data, where missing and inconsistent information was cleaned, and suitable features were extracted for the machine learning models. A separate model was developed and evaluated for each type of disaster. In the developed AI based system, algorithms were used to determine the risk scores of provinces, and the effective allocation of resources for natural disasters was targeted based on these provincial coefficients. Metrics such as recall, precision, and F1 score were calculated for the classification models, and the performance of the models was examined.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    997344

    Çoklu afetlerde yapay zeka yaklaşımı

    Artificial intelligence approach in multi-disasters

    SANEM ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    MeteorolojiSakarya Üniversitesi

    Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TİMUR TEZEL

  2. Tez No

    882179

    Kentsel ani sel felaketlerine karşı mücadelede yapay zeka tabanlı bir karar destek sistemi

    An artificial intelligence-based decision support system for urban flash flood disaster response

    İREM KARAKAYA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Endüstri ve Endüstri MühendisliğiYıldız Teknik Üniversitesi

    Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALEV TAŞKIN

  3. Tez No

    714499

    Turkey forest fire decision support system (TFFDSS)

    Türkiye orman yangını karar destek sistemi (TFFDSS)

    ABDULLAH SUKKAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik Üniversitesi

    Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET ÖZGÜR DOĞRU

  4. Tez No

    841226

    Developing a decision-support system using machine learning and deep learning models for daily demand forecasting: A case study

    Günlük talep tahmini için makine öğrenimi ve derin öğrenme modelleri kullanarak karar destek sistemi geliştirme: Bir vaka çalişmasi

    RANA EZGİ KÖSE

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesi

    İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FERHAN ÇEBİ

  5. Tez No

    946291

    Enhancing disaster management through deep learning: Building damage assessment using satellite imagery

    Derin öğrenme ile afet yönetiminin geliştirilmesi: Uydu görüntüleri kullanılarak bina hasar tespiti

    MOHAMMADREZA MOHAMMADIAHANI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesi

    Afet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. DİDEM SALOĞLU DERTLİ

Geri Dön