İskenderun körfezi karides ve dil balığı uzatma ağ balıkçılığının genel durumu
The status of shrimp and sole trammel net fisheries in Iskenderun bay
- Tez No: 975704
- Danışmanlar: PROF. DR. AYDIN DEMİRCİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Balıkçılık Teknolojisi, Fisheries Technology
- Anahtar Kelimeler: Akdeniz, Demersal balıkları, Doğu Akdeniz, Kıyı balıkçılığı, Kızıldeniz, Mediterranean, Demersal fishes, East Mediterranean, Coastal fisheries, Red Sea
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İskenderun Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İskenderun Körfezi'nde 2023-2024 yılları arasında yürütülen bu çalışma, küçük ölçekli fanyalı uzatma ağı balıkçılığının yapısal özelliklerini, av kompozisyonunu, kullanılan ekipman miktarını ve ekonomik sürdürülebilirliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, bölgede aktif olarak faaliyet gösteren yaklaşık 50 tekneden örnekleme yoluyla seçilen 15 tekneye ait veriler anketler ve saha gözlemleriyle toplanmıştır. Balıkçı barınakları bazında kullanılan karides ve dil ağı parça sayıları belirlenmiş, mürettebat sayıları, tekne büyüklükleri ve yıllık av miktarları gibi teknik ve sosyo-ekonomik veriler analiz edilmiştir. Analizlerde, karides ağı parça sayılarının balıkçı barınakları arasında anlamlı bir fark göstermediği, dolayısıyla bu avcılık tipinin körfez geneline homojen şekilde yayıldığı belirlenmiştir (p>0,05). Buna karşın, dil ağı parça sayılarında barınaklar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar gözlenmiştir (p<0,05). Özellikle Karataş barınağında dil ağı kullanımının yüksek olduğu saptanmıştır. Bu durum, dil balığı avcılığının bazı bölgelere yoğunlaştığını ve farklı teknik yoğunlukların bulunduğunu ortaya koymaktadır. Ortalama karides ağı parça sayısı yaklaşık 30, dil ağı ise 47 olarak hesaplanmıştır. Toplamda örneklene 2.836 kg olarak kaydedilen karides avının tür kompozisyonunda en yüksek payı Farfantepenaeus aztecus oluşturmuş, bu türü Penaeus semisulcatus ve diğerleri takip etmiştir. Çalışmada ayrıca, balıkçıların yıllık karides toplam av miktarını ortalama 5,2 ton olarak beyan ettiği, ancak fiili ölçümlerde bu değerin oldukça altında kaldığı gözlenmiştir. Bu fark, stoklardaki azalmayı ve balıkçıların geçmiş deneyimlerine dayalı tahminlerinin güncel durumu tam olarak yansıtmadığını ortaya koymaktadır. Bu durum, küçük ölçekli balıkçılığın ekonomik sürdürülebilirliğini doğrudan etkileyen önemli bir soruna işaret etmektedir. Bölgedeki balıkçıların karşılaştığı en önemli zorluklardan biri, ithal karides ürünlerinin iç pazarda oluşturduğu fiyat baskısıdır. Balıkçılar, yerli avladıkları karidesin piyasa fiyatının düşük olması nedeniyle maliyetlerini karşılamakta zorlandıklarını ifade etmişlerdir. Özellikle dondurulmuş ithal karidesin yaygınlığı, yerli üreticilerin rekabet gücünü azaltmakta ve avcılığın ekonomik cazibesini düşürmektedir. Sonuç olarak, İskenderun Körfezi'nde fanyalı uzatma ağıyla yapılan karides ve dil balığı avcılığı, teknik olarak yaygın kullanılan bir yöntem olsa da biyolojik ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından riskler barındırmaktadır. Dil balıkçılığında erken yaşta bireylerin avlanması ve karides balıkçılığında düşük ürün fiyatları gibi sorunlar, yönetimsel müdahaleleri zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, bölgedeki mevcut durumu güncel verilerle ortaya koymakta ve kaynakların korunması, balıkçıların gelir güvencesinin sağlanması açısından bütüncül politikaların gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study, conducted in the İskenderun Bay between 2023 and 2024, aimed to evaluate the structural characteristics, catch composition, gear capacity, and economic sustainability of small-scale trammel net fisheries. Data were collected through surveys and field observations from 15 vessels, selected via sampling from approximately 50 actively operating boats in the region. The number of shrimp and sole net panels used was recorded for each fishing harbor, along with technical and socio-economic variables such as crew size, vessel length, and annual catch quantities. The analysis revealed that the number of shrimp net panels did not significantly differ among the fishing harbors (p > 0.05), suggesting that this fishing method is homogeneously distributed across the bay. In contrast, significant differences were observed in the number of sole net panels (p<0.05), with Karataş harbor exhibiting notably higher usage. This indicates a spatial concentration of sole fishing efforts and variation in gear intensity. The average number of shrimp net panels was calculated as approximately 30, while that of sole nets was 47. A total of 2,836 kg of shrimp catch was recorded in the sample, with the highest proportion attributed to Farfantepenaeus aztecus, followed by Penaeus semisulcatus and other species. The fishermen reported an average annual shrimp catch of 5.2 tons per vessel; however, field measurements indicated much lower actual yields. This discrepancy reflects a decline in stock levels and suggests that fishermen's estimates, often based on past experiences, do not accurately represent the current situation. This gap underscores a critical issue affecting the economic viability of small-scale fisheries. One of the most significant challenges reported by local fishermen was the price pressure in the domestic market caused by imported shrimp products. They emphasized that the low market prices for locally caught shrimp made it difficult to cover operational costs. The widespread availability of frozen imported shrimp undermines the competitiveness of domestic producers and reduces the economic attractiveness of shrimp fishing. In conclusion, although shrimp and sole fishing with trammel nets is a commonly used technique in the İskenderun Bay, the practice entails biological and economic sustainability risks. The harvesting of juvenile sole and the depressed prices in shrimp markets highlight the need for managerial interventions. This study provides an up-to-date assessment of the current situation in the bay and emphasizes the necessity of integrated policies to protect resources and ensure income security for local fishers.
Benzer Tezler
- Karataş ve Yumurtalık'ta (İskenderun Körfezi) bir av sezonunda kaybolan av araçlarının miktarının belirlenmesi
Determination of amount of lost fishing gear on Karataş and Yumurtalik (Iskenderun Bay) during a fishing season
ALİ SABRİ TAŞLIEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Balıkçılık TeknolojisiÇukurova ÜniversitesiSu Ürünleri Temel Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. CANER ENVER ÖZYURT
- İskenderun körfezi'nde avlanan karides (Metapenaeus stebbingi Nobili, 1904), kum yengeci (Portunus segnis Forskal, 1775), kalamar (Loligo vulgaris Lamarck, 1798), barbun (Mullus barbatus Linnaeus, 1758) ve ıskarmoz (Saurida lessepsianus Russell, Golani & Tikochinski, 2015)'un amino asit ve besin kompozisyonunun araştırılması
Investigation of amino acid and proximate composition of peregrine shrimp (Metapenaeus stebbingi Nobili, 1904), sand crab (Portunus segnis Forskal, 1775), squid (Loligo vulgaris Lamarck, 1798), red mullet (Mullus barbatus Linnaeus, 1758) and lizardfish (Saurida lessepsianus Russell, Golani & Tikochinski, 2015) caught in Iskenderun bay
YASEMİN ÖZKÜTÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gıda MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiSu Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANAN TÜRELİ BİLEN
- İskenderun Körfezinde karides avcılığında kullanılan sepetlerin yapısal özellikleri ve farklı şekillerde dizayn edilmiş sepetlerin kullanım olanakları
Başlık çevirisi yok
SEFA AYHAN DEMİRHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Su ÜrünleriÇukurova ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDURRAHMAN POLAT
- İskenderun Körfezi`nden avlanan yeşil kaplan karidesinin (Penaeus semisulcatus, De Haan, 1844) solungaç, hepatopankreas, gonad ve kaslarında ağır metal birikim düzeylerinin tespit edilmesi
Seasional changes in heavy metal concentrations in gills, hepatopankreas, gonads and muscles green tiger shrimp (Penaeus semisulcatus, De Haan, 1844) were measured İskenderun bay
LEVENT YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Su ÜrünleriMustafa Kemal ÜniversitesiSu Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. BAHAR YILMAZ
- İskenderun Körfezinde kullanılan trol ağlarının yapısal ve teknik özellikleri
Başlık çevirisi yok
ERHAN AKAMCA