Mermerden yapılmış antik tamburlu yapının sismik yükler altındaki davranışlarının incelenmesi
Investigation of the seismic behavior of ancient marble drummed structures
- Tez No: 975808
- Danışmanlar: PROF. DR. SADIK ALPER YILDIZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Kobe depremi, Kobe earthquake
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, antik dönem yapılarda sıklıkla görülen çok tamburlu (multidrum) mermer sütun sistemlerinin sismik davranışları deneysel olarak incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, harç kullanılmadan üst üste yerleştirilen tamburlardan oluşan bu özgün sistemlerin deprem etkisi altındaki performansını anlamak ve modern restorasyon/güçlendirme tekniklerine katkı sağlamaktır. Deneysel araştırma kapsamında, Afyon tipi beyaz mermerden imal edilen silindirik tamburlar ortasından delinmiş ve çelik bilyelerle yarı-mafsallı olarak birbirine bağlanmıştır. Bu sayede tamburlar arasında hem yuvarlanma (rolling) hem de sallanma (rocking) davranışlarının gerçekçi şekilde gözlemlenmesi mümkün olmuştur. Model yapı, tek eksenli sarsma masası üzerinde, ölçeklendirilmiş Rodos (1926) ve Kobe (1995) deprem kayıtları kullanılarak test edilmiştir. Testler sırasında ivmeölçerler, LVDT sensörleri ve yüksek hızlı kamera aracılığıyla yapının dinamik tepkileri kaydedilmiş; elde edilen veriler görüntü işleme algoritmalarıyla analiz edilmiştir. Bulgulara göre, sütun sisteminin üst seviyelerinde deplasman genliklerinin alt seviyelere göre %65 daha fazla olduğu ve yapının devrilme riskinin kritik seviyelere ulaştığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, antik yapıların deprem davranışının yalnızca rijit göçme mekanizmalarıyla açıklanamayacağını; aksine dönme ve kayma serbestliğinin yapıların enerji yutma ve dayanım kapasitelerinde belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, hem kültürel mirasın korunmasına yönelik mühendislik yaklaşımlarına hem de modern sismik izolasyon sistemlerinin geliştirilmesine önemli katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the seismic behavior of multi-drum marble column systems, commonly observed in ancient structures, was experimentally investigated. The main objective of the study is to understand the structural performance of these unique systems— constructed by stacking drums without mortar—under earthquake effects and to contribute to modern restoration and strengthening techniques. For the experimental program, cylindrical marble drums made of Afyon-type white marble were perforated at their centers and connected with steel balls to create semi-hinged joints. This configuration allowed both rolling and rocking behaviors to be realistically observed. The model structure was tested on a uniaxial shaking table using scaled earthquake records from the 1926 Rhodes and 1995 Kobe earthquakes. During the tests, accelerometers, LVDT sensors, and a high-speed camera were used to monitor the dynamic responses of the structure, and the collected data were analyzed through image processing algorithms. The findings revealed that displacement amplitudes at the upper levels of the columns were approximately 65% higher compared to the lower levels, indicating a critical risk of overturning. The results demonstrated that the seismic behavior of ancient structures cannot be fully explained by rigid collapse mechanisms alone; instead, rotational and sliding freedoms play a crucial role in the energy dissipation and stability of such systems. In this context, the study provides significant contributions to both engineering approaches for cultural heritage preservation and the development of modern seismic isolation systems.
Benzer Tezler
- Antik Yunan sanatı boyalı heykellerinde form ve renk olgusu
The form and color phenomenon of painted sculptures in Ancient Greek art
MERVE PARMAKSIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarSüleyman Demirel ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. OLCAY ATASEVEN
- Bursa Arkeoloji Müzesi'nde yer alan iki adet zırhlı torso
Two cuirassed torsos exhibited in Bursa Archaeology Museum
İBRAHİM ARCAGÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ArkeolojiBursa Uludağ ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
- Balıkesir çeşmeleri
Balikesir fountains
ABDULBAKİ IŞIKAKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Sanat TarihiYüzüncü Yıl ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜLHAMİT TÜFEKÇİOĞLU
- Stratonikeia Akdağ Nekropolü: Somut ve soyut kültür üzerine bir araştırma
The Necropolis of Stratoniceia Akdağ: A study on concrete and abstract culture
RAHŞAN TAMSÜ POLAT
- Gönen ve Ekşidere (Balıkesir) termal sularının hidrojeolojik incelenmesi
Hydrogeological investigation of Gönen and Ekşidere (Balıkesir) thermal waters
HULİSİ TOLGA YALÇIN
Doktora
Türkçe
1997
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN YÜZER