Socio-technical transitions toward sustainable cities: Stakeholders' preferences for the future of mobility in Istanbul
Sürdürülebilir şehirlere doğru sosyo-teknik geçişler: İstanbul'da mobilitenin geleceği için paydaşların tercihleri
- Tez No: 975849
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM İSKENDER AYDIN, PROF. DR. ANDRZEJ MAREK FURMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Akıllı ulaşım sistemleri, Sürdürülebilir ulaşım, Şehiriçi ulaşım, Intelligent transportation systems, Sustainable transport, Urban transport
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Çevre Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
21. yüzyılın en önemli karbonsuzlaştırma zorluklarından biri, özellikle altyapı kilitlenmelerinin ve sosyo-teknik karmaşıklıkların karbonsuzlaştırma çabalarını engellediği megakentlerde, kentsel mobilite sistemlerini sürdürülebilirliğe doğru dönüştürmektir. Teknolojik gelişmeler sıklıkla temel çözümler olarak öne sürülürken, bu tez sürdürülebilirliğe doğru geçişlerin aynı zamanda mobilite kültürlerinde, yönetim yapılarında ve bu tür teknosentrik yaklaşımlara paralel olarak paydaş önceliklerinde eş zamanlı değişimler gerektirdiğini savunmaktadır. Araştırma,“akıllı şehirler”in teknosentrik anlatılarını eleştiriyor ve teknolojik inovasyonun, sosyal uygulamaların ve kurumsal dinamiklerin nasıl etkileşime girdiğini keşfetmek için sosyo-teknik geçişler teorisini entegre ediyor. Karma yöntemli bir yaklaşımla, çalışma İstanbul için dört gelecekteki mobilite senaryosu geliştiriyor: Bir Değişiklik Olmadan, Akıllı Ama Sürdürülebilir Değil, Sürdürülebilir Ama Akıllı Değil ve Akıllı ve Sürdürülebilir. Bunlar, STEEP (Sosyal, Teknolojik, Ekonomik, Çevresel, Politik) analizine dayanmaktadır. Bu senaryolar, politika yapıcılar, endüstri uzmanları, STK'lar, akademisyenler ve vatandaşlar dahil olmak üzere 19 paydaşla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle değerlendirilmiştir. Bulgular, paydaşların sürdürülebilirlik odaklı senaryolara (C ve D) güçlü bir tercihi olmasına rağmen, beklentilerinin“Akıllı ama Sürdürülebilir Olmayan”bir geleceğe (Senaryo B) doğru eğildiğini ve teknolojinin çevresel öncelikler üzerindeki hakim etkisini vurguladığını ortaya koymaktadır. Çalışma, paydaş perspektiflerini teknolojik gelişme, çevresel kaygılar veya pazar uyumuna ilişkin farklı görüşlere göre kategorize eden“söylem yolları”sunmaktadır. Ayrıca araştırma, güç asimetrileri ve mobilite karar alma süreçlerindeki kritik seslerin marjinalleştirilmesi de dahil olmak üzere önemli yönetişim zorluklarını vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
One of the most significant decarbonization challenges of the 21st century is transitioning urban mobility systems toward sustainability, particularly in megacities where infrastructure lock-ins and socio-technical complexities hinder decarbonization efforts. While technological advancements are often put forward as principal solutions, this thesis argues that transitions toward sustainability also require simultaneous shifts in mobility cultures, governance structures, and changes in stakeholder priorities in parallel to such technocentric approaches. The research critiques the technocentric narratives of“smart cities”and integrates socio-technical transitions theory to explore how technological innovation, social practices, and institutional dynamics interact. Through a mixed-methods approach, the study develops four future mobility scenarios for Istanbul—Business as Usual, Smart but Not Sustainable, Sustainable but Not Smart, and Smart and Sustainable—based on a STEEP (Social, Technological, Economic, Environmental, Political) analysis. These scenarios are evaluated by semi-structured interviews with 19 stakeholders, including policymakers, industry experts, NGOs, academics, and citizens. Findings reveal that while stakeholders have a strong preference for sustainability-oriented scenarios (C and D), their expectations lean towards a“Smart but Not Sustainable”future (Scenario B), underscoring the prevailing influence of technology over environmental priorities. The study introduces“discourse paths”that categorize stakeholder perspectives based on different views on technological development, environmental concerns, or market alignment. Furthermore, the research highlights significant governance challenges, including power asymmetries and the marginalization of critical voices within mobility decision-making processes.
Benzer Tezler
- Burdur Yüreğil Köyü kültür varlıkları ve koruma sorunlarının irdelenmesi
Cultural heritage and conservation problems of Burdur Yüreğil village
SELİN AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ MAZLUM
- Strategies for increasing urban cycling the case of Gothenburg
Kentiçi bisiklet ulaşımını arttırmaya yönelik stratejiler İsveç, Göteborg örneği
ADNAN BARKIN DALMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Ulaşımİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜBEYDE ÖZTÜRK
- Yerel kalkınmada yenilikçilik ağları ve öğrenme, İzmir'deki sürdürülebilir tarım girişimleri
Learning and building network for innovation in local development; sustainable farming initiatives in İzmir
MERVE YAZAR YILDIZTEKİN
Doktora
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET EROL
- Assessment of energy efficiency related indicators and comparing selected countries by scoring their energy efficiency
Enerji verimliliği göstergelerinin değerlendirilmesi ve puanlama yöntemi ile ülkelerin enerji verimliliğinin karşılaştırılması
SELDA GÜNGÖR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiYer Sistem Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÖMER YILMAZ
PROF. DR. OKTAY FIRAT TANRISEVER
- Lityum iyon piller için yazdırılabilir teknolojilere uygun yeni nesil anotların geliştirilmesi
Development of new generation anodes for lithium ion batteries suitable for printable technologies
AHMET TALHA SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Metalurji MühendisliğiSakarya ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUD TOKUR