Geri Dön

Osteoartrit hastalarında serum Apolipoprotein D düzeylerinin değerlendirilmesi

Evaluation of serum Apolipoprotein D levels in patients with osteoarthritis

  1. Tez No: 975906
  2. Yazar: ZEYNEP CEYHANLI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ALEV KURAL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Biyokimya, Ortopedi ve Travmatoloji, Biochemistry, Orthopedics and Traumatology
  6. Anahtar Kelimeler: Osteoartrit, Apolipoprotein D, Oksidatif Stres, TAS, TOS, TNF-α, Biyobelirteç, Osteoarthritis, Apolipoprotein D, Oxidative Stress, TAS, TOS, TNF-α, Biomarker
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş: Bu çalışmada osteoartritli (OA) hastalarda serum Apolipoprotein D (ApoD) düzeylerinin değerlendirilmesi ve hastalığın klinik evresi ile cerrahi tedavi süreciyle ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca ApoD'nin oksidatif stres belirteçleri [total antioksidan durum (TAS), total oksidan durum (TOS), oksidatif stres indeksi (OSI)] ve inflamatuvar parametre (TNF-α) ile ilişkileri incelenmiş, olası biyobelirteç potansiyeli değerlendirilmiştir. Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde OA tanısı alan 90 hasta (45 nonoperatif, 45 operatif) ile yaş ve cinsiyet açısından benzer dağılımda 39 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Operatif grupta serum örnekleri hem preoperatif hem postoperatif dönemde toplanmıştır. Serum ApoD ve TNF-α düzeyleri ELISA yöntemi ile, TAS ve TOS düzeyleri ise Erel'in geliştirdiği kolorimetrik yöntemler ile ölçülmüş, OSI değeri TOS/TAS oranı olarak hesaplanmıştır. Demografik ve klinik veriler (yaş, cinsiyet, BMI, Kellgren–Lawrence evresi, ağrı skorları, tutulan eklem) kaydedilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 27.0 ve MedCalc 20.1 programları ile yapılmış; Gruplar arası karşılaştırmalarda ANOVA ve Tukey post-hoc testi, normal dağılmayan değişkenlerde Kruskal–Wallis ve Bonferroni düzeltmeli Mann–Whitney U testi, kategorik değişkenlerde Ki-kare testi kullanılmıştır. Operatif OA grubunda preoperatif ve postoperatif değerler Wilcoxon testi ile karşılaştırılmış, etki büyüklükleri hesaplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler için Pearson veya Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. ApoD düzeylerini etkileyen faktörler çoklu doğrusal regresyon ile değerlendirilmiştir. Tanısal performans için ROC analizi yapılmış, AUC, sensitivite ve spesifite değerleri hesaplanmış, eğriler arası karşılaştırmalar DeLong testi ile gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Gruplar arasında yaş, BMI, KL evresi, ağrı skoru ve tutulan eklem açısından anlamlı farklar saptandı. Operatif OA grubu ileri yaş, yüksek evre (çoğunlukla evre 4) ve şiddetli ağrı ile karakterizeydi. Biyokimyasal parametrelerde ApoD, TOS ve TNF-α düzeyleri OA gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu. ApoD düzeyleri özellikle operatif OA grubunda belirgin artmıştı (244,5 ± 105 mg/L), nonoperatif grup ve kontrole göre anlamlı farklıydı. TNF-α ve TOS/OSI değerleri evre 4 hastalarda en yüksek düzeydeydi. Buna karşılık TAS düzeylerinde anlamlı fark izlenmedi. Operatif OA grubunda preoperatif–postoperatif karşılaştırmalarda ApoD, TOS ve OSI düzeylerinde anlamlı düşüşler izlendi, TNF-α ve TAS düzeylerinde fark bulunmadı. Korelasyon analizinde ApoD ile yaş, evre, TOS ve OSI arasında vi orta düzeyde pozitif ilişki saptandı. Çoklu regresyon analizinde evre, ApoD'nin bağımsız yordayıcısı olarak belirlendi. ROC analizlerinde OA hastalarını kontrol grubundan ayırmada OSI en güçlü biyobelirteç olarak bulundu (AUC=0,870; %95 GA: 0,799–0,923). Operatif–nonoperatif ayrımında OSI çok yüksek ayırt edici performans gösterdi (AUC=0,952; sensitivite %91,1; spesifite %93,3). ApoD de anlamlı ayırıcı güce sahipti (AUC=0,837). Evre 3–4 ayrımında OSI (AUC=0,858), yaş (AUC=0,834) ve ApoD (AUC=0,776) anlamlı performans gösterirken, TNF-α orta düzeyde ayırt edicilik sağladı. Sonuç: Bu çalışmada, osteoartritli hastalarda serum Apolipoprotein D (ApoD) düzeylerinin hastalık evresi ve cerrahi süreç ile yakından ilişkili olduğu gösterilmiştir. ApoD düzeyleri özellikle ileri evre ve cerrahi sınırındaki olgularda belirgin artış göstermiş, postoperatif dönemde ise anlamlı azalma saptanmıştır. ApoD'nin yaş, hastalık evresi ve oksidatif stres parametreleri ile pozitif korelasyon göstermesi, bu proteinin yalnızca hastalığın varlığını değil, ilerleme derecesini de yansıtabileceğini düşündürmektedir. Çoklu regresyon analizinde evrenin ApoD'nin en güçlü yordayıcısı olarak öne çıkması da bu bulguyu desteklemiştir. ROC analizleri ApoD'nin genel tanısal gücünün sınırlı olmakla birlikte ileri evre ve cerrahi gereksiniminin belirlenmesinde değerli bir biyobelirteç olabileceğini ortaya koymuştur. Elde edilen veriler, ApoD'nin osteoartritin ilerleyişini ve tedavi sürecine yanıtını yansıtan potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Backgraunds: The aim of this study was to evaluate serum Apolipoprotein D (ApoD) levels in patients with osteoarthritis (OA) and to investigate their relationship with clinical stage and surgical treatment process. In addition, the associations of ApoD with oxidative stress markers [total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), oxidative stress index (OSI)] and the inflammatory parameter (TNF-α) were examined, and its potential as a biomarker was evaluated. Methods: The study included 90 patients diagnosed with OA (45 nonoperative, 45 operative) at the University of Health Sciences Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital, and 39 healthy individuals with a similar age and sex distribution as the control group. In the operative group, serum samples were collected both preoperatively and postoperatively. Serum ApoD and TNF-α levels were measured by the ELISA method, TAS and TOS levels were measured by colorimetric methods developed by Erel, and OSI was calculated as the TOS/TAS ratio. Demographic and clinical data (age, sex, BMI, Kellgren–Lawrence stage, pain scores, affected joint) were recorded. Statistical analyses were performed using SPSS 27.0 and MedCalc 20.1 software. ANOVA and Tukey post-hoc test were used for comparisons between groups, Kruskal–Wallis and Bonferroni-corrected Mann–Whitney U test for non-normally distributed variables, and Chi-square test for categorical variables. Preoperative and postoperative values in the operative OA group were compared using the Wilcoxon test, and effect sizes were calculated. Pearson or Spearman correlation analysis was used to assess relationships between variables. Factors affecting ApoD levels were evaluated by multiple linear regression. ROC analysis was performed to assess diagnostic performance, AUC, sensitivity, and specificity values were calculated, and comparisons between curves were made with the DeLong test. The level of statistical significance was accepted as p<0.05. Results: Significant differences were found between groups in terms of age, BMI, KL stage, pain score, and affected joint. The operative OA group was characterized by advanced age, higher stage (mostly stage 4), and severe pain. Among biochemical parameters, ApoD, TOS, and TNF-α levels were significantly higher in OA groups compared to controls. ApoD levels were particularly elevated in the operative OA group (244.5 ± 105 mg/L) and significantly different from both nonoperative patients and controls. TNF-α and TOS/OSI values were highest in stage 4 patients, while TAS levels showed no significant difference. In the operative viii OA group, preoperative–postoperative comparisons revealed significant decreases in ApoD, TOS, and OSI levels, while TNF-α and TAS levels did not differ. Correlation analysis showed moderate positive relationships of ApoD with age, stage, TOS, and OSI. Multiple regression analysis identified stage as an independent predictor of ApoD. In ROC analyses, OSI was found to be the strongest biomarker for distinguishing OA patients from controls (AUC=0.870; 95% CI: 0.799–0.923). OSI also showed very high discriminative performance in differentiating operative and nonoperative patients (AUC=0.952; sensitivity 91.1%; specificity 93.3%). ApoD also demonstrated significant discriminative ability (AUC=0.837). In stage 3–4 differentiation, OSI (AUC=0.858), age (AUC=0.834), and ApoD (AUC=0.776) showed significant performance, while TNF-α provided moderate discrimination. Conclusion: This study demonstrated that serum Apolipoprotein D (ApoD) levels in patients with osteoarthritis are closely related to disease stage and surgical process. ApoD levels were markedly increased particularly in advanced-stage and surgery-requiring patients and showed a significant decrease postoperatively. The positive correlations of ApoD with age, disease stage, and oxidative stress parameters suggest that this protein may reflect not only the presence of the disease but also the degree of progression. Multiple regression analysis highlighted stage as the strongest predictor of ApoD, supporting this finding. Although ROC analyses showed that ApoD had limited overall diagnostic power, it appeared to be a valuable biomarker in identifying advanced stage and surgical requirement. The data obtained indicate that ApoD may serve as a potential biomarker reflecting the progression of osteoarthritis and the response to treatment.

Benzer Tezler

  1. Osteoartrit hastalarında serum YKL-40 ve yüksek-duyarlıklı CRP (hsCRP) düzeylerinin değerlendirilmesi

    The evaluation of serum YKL-40 and high-sensitivity CRP (hsCRP) levels in osteoarthritis patients

    FERİDE SERT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    BiyokimyaPamukkale Üniversitesi

    Biyokimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SİMİN ROTA

  2. Primer diz osteoartrit hastalarında serum kalsitonin gen ilişkili peptid düzeyinin radyografik ve klinik korelasyonu

    Radiographic and clinical correlation of serum calcitonin gene-related peptide level in patients with primary KNEE osteoarthritis

    GÖRKEM KARAKOÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN TAŞTABAN

  3. Romatoid artrit, ankilozan spondilit, osteoartrit hastalarında ve kontrollerde mevsimsel serum 25 hidroksivitamin D [25(OH)D] düzeyleri ile hastalık aktivitesi arasındaki ilişki

    Seasonal serum 25-hydroxyvitamin D [25(OH)D] levels in rheumatoid arthritis, ankylosing spondylitis, osteoarthritis patients and controls and the correlation with the disease activity

    LEVENT YAZMALAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    RomatolojiYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM TEKEOĞLU

  4. Diz osteoartrit hastalarında çamur paketi tedavisinin ağrı, fonksiyon, enflamasyon ve kıkırdak yıkımı üzerine etkisi

    Effects of mud compress therapy on pain, function, inflammation and cartilage degradation in patients with knee osteoarthritis

    GONCA ÖDEMİŞ GÜNGEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonPamukkale Üniversitesi

    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FÜSUN ARDIÇ

  5. Romatoid artrit hastalarında serum adiponektin düzeylerinin insülin direnci ve inflamatuar göstergelerle ilişkisi

    The association of serum adiponectin levels with insulin resistance and inflammatory parameters in patients with rheumatoid arthritis

    NAZİFE ŞULE YAŞAR BİLGE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    RomatolojiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CENGİZ KORKMAZ