Sağlıklı yaşam biçimi davranışının Tip 2 diabetes mellitus risk değerlendirmesine etkisi
The effect of healthy lifestyle behavior on Type 2 diabetes mellitus risk assessment
- Tez No: 975925
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Diyabet, Sağlıklı yaşam biçimi davranışı, Risk değerlendirmesi, Diabetes, Healthy lifestyle behavior, Risk assessment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Diabetes Mellitus, insülin salgısının yetersizliği veya hücrelerin insüline karşı direnç göstermesi sonucu ortaya çıkan, kan glukoz düzeylerinin yükselmesiyle karakterize bir metabolik hastalıktır. Diyabetin küresel ve ulusal düzeyde prevalansı hızla artmakta olup, bu durum giderek daha ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelmektedir. Bu çalışma, yetişkin bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının Tip 2 diyabet riski ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı türde bir çalışma olup 12.06.2025- 12.07.2025 tarihlerinde SBÜ Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-65 yaş aralığındaki nondiyabetik bireyler dahil edildi. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Finlandiya Diyabet Risk Skoru (FINDRISK) ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranış Ölçeği II (SYBDÖ) uygulandı. İstatistiksel olarak p <0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 274 kişi dahil edildi. Yaş ortalaması 35,5±10,3 olan katılımcıların %71,9'u kadın ve %28,1'i erkekti. Katılımcılar HbA1c düzeylerine göre normoglisemik ve prediyabetik olarak 2 gruba ayrıldı. Gruplar arasında sosyodemografik özelliklerden yaş, kilo ve VKİ açısından anlamlı fark izlendi. Açlık kan şekeri, HbA1c, FINDRISK ve SYBDÖ toplam puanlarında da anlamlı fark izlendi. SYBDÖ'deki ''Fiziksel Aktivite'' ve ''Manevi Gelişim'' puanları normoglisemik olanlarda prediyabetik gruba göre anlamlı yüksek bulundu. SYBDÖ'nün alt boyutlarından ''Fiziksel Aktivite'', ''Manevi Gelişim'' ve ''Kişiler Arası İlişkiler'' ile FINDRISK risk grupları açısından anlamlı farklılık görülmüş olup bu farklılık hepsi için düşük/hafif grup ile yüksek/çok yüksek gruplar arasındaki farktan kaynaklanmıştır. SYBDÖ'nün diğer alt boyutları ile Tip 2 Diabetes Mellitus (DM) riski arasında belirgin bir ilişki izlenmedi. FINDRISK toplam puanı ile SYBDÖ toplam puanı arasında ise negatif yönde anlamlı korelasyon görülmüştür. Sonuç: Çalışmamızın bulgularına göre, fiziksel aktivite düzeyi, manevi gelişim ve kişiler arası ilişkiler gibi faktörler, diyabet gelişiminde önemli risk faktörleri arasında yer almaktadır. Çalışmamız, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının diyabet riskini azalttığını öne süren mevcut literatürü destekleyen bulgular sunmaktadır. SYBDÖ'nün prediyabeti öngörme kapasitesi, daha geniş örneklem gruplarıyla gerçekleştirilecek ek araştırmalar yoluyla detaylı bir şekilde değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Introduction: Diabetes Mellitus is a metabolic disorder characterized by elevated blood glucose levels due to insufficient insulin secretion or cellular insulin resistance. The global and national prevalence of diabetes is rapidly increasing, posing a significant public health challenge. This study aims to evaluate the relationship between healthy lifestyle behaviors and the risk of Type 2 diabetes in adults. Materials and Methods: This cross-sectional, descriptive study was conducted between June 12, 2025, and July 12, 2025, at the Family Medicine Outpatient Clinic of SBÜ Atatürk Sanatorium Education and Research Hospital. Non- diabetic individuals aged 18–65 years were included. Participants completed a Sociodemographic Information Form, the Finnish Diabetes Risk Score (FINDRISK), and the Healthy Lifestyle Behaviors Scale (SYBDÖ). Statistical significance was set at p<0.05. Results: A total of 274 participants were included, with a mean age of 35.5±10.3 years; 71.9% were female, and 28.1% were male. Participants were divided into two groups as normoglycemic and prediabetic based on their HbA1c levels. Significant differences were observed between groups in terms of age, body weight, and BMI. Significant differences were also found in fasting blood glucose, HbA1c, FINDRISK, and SYBDÖ total scores. The“Physical Activity”and“Spiritual Growth”subdomains of SYBDÖ were significantly higher in the normoglycemic group compared to the prediabetic group. Significant differences were noted in the“Physical Activity,”“Spiritual Growth,”and“Interpersonal Relationships”subdomains of SYBDÖ across FINDRISK risk groups, with differences primarily between the low/mild and high/very high risk groups. No significant association was observed between other SYBDÖ subdomains and Type 2 diabetes risk. A significant negative correlation was observed between the total FINDRISK score and the total SYBDÖ score. Conclusion: Our findings indicate that physical activity, spiritual growth, and interpersonal relationships are significant risk factors for diabetes development. This study supports existing literature suggesting that healthy lifestyle behaviors reduce diabetes risk. The predictive capacity of SYBDÖ for prediabetes warrants further investigation in larger cohorts.
Benzer Tezler
- Gaziantep Üniversitesi çalışanlarının birincil, ikincil, üçüncül koruma ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları
Gaziantep University staff awareness, attitudeand behaviour towards primary, secondary andtertiary health protections
FATMA AĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Halk SağlığıGaziantep ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRGÜL ÖZÇIRPICI
- Yetişkin bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları, Tip 2 diyabet riski, sezgisel yeme ve yaşam doyumunun değerlendirilmesi
Assessment of healthy lifestyle behaviors, Type 2 diabetes risk, intuitive eating and life satisfaction in adult individuals
RANA AKARSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR GÖKÇE YILDIRIM
- Covid 19 pandemi döneminde anestezi teknisyen/teknikerlerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of healthy lifestyle behaviors in anesthesiologist/technicians during the Covid 19 pandemic period
HÜSNE KARAKULAK
- Hekimlerin periyodik sağlık muayeneleri hakkındaki bilgi düzeyi ve davranışları ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının birlikte değerlendirilmesi
Assessment of physicians' level of knowledge and behaviors about periodic health examinations and healthy lifestyle behavior
OGÜN TAYDAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Türkiye'de adölesanlarda beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarının kronotip faktörüne göre ilişkisi ve değerlendirilmesi
The relationship and evaluation of nutrition and lifestyle habits in adolescents in Turkey according to chronotype factor
AYŞE NAZLI EDİS
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE MERAL KOÇ