Askeri koruganlar ve koruma sorunları: Sakarya/Karasu örneği
Military bunkers and conservation problems: The case of Sakarya/Karasu
- Tez No: 976062
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE KİSHALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Askeri mimari, Mimari miras, Military architecture, Architectural heritage
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Restorasyon ve Koruma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, İkinci Dünya Savaşı'na hazırlık sürecinde Türkiye'nin“aktif tarafsızlık”olarak tanımlanan dış politikasına rağmen, savunma amaçlı inşa ettirdiği ve Çakmak-Çatalca hattının bir uzantısı olarak değerlendirilen Sakarya/Karasu koruganlarını ele almaktadır. Çalışmanın odak noktasını, bu yapıların mimari miras değeri ile karşı karşıya oldukları koruma sorunları oluşturmaktadır. Literatürde sınırlı şekilde yer alan bu yapılar, tarihî ve mimari niteliklerine karşın; çevresel etkiler, erişim zorlukları ve koruma planlarının eksikliği nedeniyle risk altındadır. Çalışma kapsamında, Karasu kıyı hattında tespit edilen sekiz adet korugan yapısı için özgün envanter fişleri hazırlanmış; erişilebilir durumda bulunan dört yapı ise detaylı olarak belgelenerek rölöve ve hasar tespit analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılarda gözlemlenen bozulmalar, sistematik biçimde analiz edilerek hem mevcut fiziksel durumları hem de müdahale gerekliliklerinin aciliyet düzeyleri ortaya konmuştur. Bu veriler ve uluslararası koruma rehberleri ışığında geliştirilen yaklaşım, yalnızca teknik müdahaleleri değil; yapıların toplumsal bellekteki yerini, yerel halkın sahiplenme düzeyini ve kültürel süreklilik açısından taşıdığı değerleri de gözeten bütüncül bir çerçeve sunmaktadır. Çalışma giriş bölümüyle birlikte beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde amaç, kapsam ve yöntem açıklanmıştır. İkinci bölümde, İkinci Dünya Savaşı'na kadar uzanan süreçte askeri yapıların tarihsel gelişimi ve Avrupa'daki savunma hatları ele alınmış; ardından ICOMOS'un ICOFORT ve Cádiz belgeleri ışığında koruma ilkeleri ve betonarme yapılardaki bozulmalar değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, Çakmak ve Çatalca hattı kapsamında Türkiye'nin farklı bölgelerine inşa edilen koruganlar ele alınmıştır. Dördüncü bölümde Karasu koruganlarının tarihî arka planı, gözlem sürecindeki fiziksel değişimleri ve lazer tarama yöntemiyle yapılan hasar tespit analizleri sunulmuştur. Son bölümde ise genel değerlendirme ve önerilere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the Sakarya/Karasu bunkers, which were constructed for defense purposes during Turkey's preparation for the Second World War, despite the country's foreign policy of“active neutrality.”These structures, considered an extension of the Çakmak-Çatalca defense line, are evaluated in terms of their architectural heritage value and the conservation challenges they currently face. Despite their historical and architectural qualities, these structures, which are only sparsely documented in the literature, are at risk due to environmental impacts, access difficulties, and the lack of conservation plans. Within the scope of the study, original inventory forms were prepared for the eight bunker structures identified on the Karasu coastline, while the four accessible structures were documented in detail and survey and damage assessment analyses were carried out. The deterioration observed in the structures was systematically analyzed to reveal both their current physical condition and the urgency of the intervention requirements. The approach developed in the light of these data and international conservation guidelines offers a holistic framework that considers not only technical interventions but also the place of the buildings in the social memory, the level of ownership of the local community and the values they carry in terms of cultural continuity. The thesis consists of five chapters, including the introduction. The first chapter outlines the aim, scope, and methodology of the study. The second chapter discusses the historical development of military architecture up to the Second World War, along with an evaluation of European defense lines. It also examines conservation principles and the deterioration of reinforced concrete structures in relation to ICOMOS ICOFORT and the Cádiz Document. The third chapter focuses on bunkers built in various regions of Turkey as part of the Çakmak and Çatalca lines. The fourth chapter presents the historical background of the Karasu bunkers, physical changes observed during fieldwork, and damage assessments conducted through laser scanning. The final chapter includes a general evaluation and recommendations.
Benzer Tezler
- Çatalca bölgesi savunma yapıları ve koruma sorunları
Defense structures and conservation problems in Çatalca region
MELİK EFEOĞLU
Doktora
Türkçe
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL KUTGÜN EYÜPGİLLER
- Geçici koruma altındaki Suriyelilerin toplumsal uyum süreci üzerine bir alan araştırması: Sultangazi ilçesi örneği
Investigation on the field of social adaptation process of the Syrians under the protective protection: Sample of Sultangazi district
ÖNDER ATAŞÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyolojiİstanbul Yeni Yüzyıl ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜDAYİ SAYIN
- Simulation and circuit design of an inverter driver with sensorless field oriented control for a PMSM used in compressor
PMSM kullanılan kompresör için ve algılayıcısız alan yönlendirmeli kontrol kullanılan evrici sürücünün benzetim ve devre tasarımı
TOLGA ODABAŞI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LALE ERGENE
- Ortaokul milli tarih ders programlarının hazırlanmasında politik ve ideolojik tesirler (1985-1997)
Political and ideological influences on the preparation of secondary school national history course programs (1985-1997)
FATİH AKKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP YILMAZ
- Delil tespiti
Perpetuation of evidence
MELİH SANAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Hukukİstanbul Kültür ÜniversitesiHukuk Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜLYA TAŞ KORKMAZ