Tip 2 diyabet hastalarına sunulan 1 yıllık farmasötik bakım hizmetlerinin tedavi sonuçlarına ve tedavi uyumuna etkisi
Effect of pharmacist-led pharmaceutical care services with one-year follow-up on treatment results and adherence in type-2 diabetic patients
- Tez No: 976172
- Danışmanlar: PROF. DR. MESUT SANCAR, PROF. DR. REFİK DEMİRTUNÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Klinik eczacılık, tip 2 diabetes mellitus, glisemik kontrol, ilaç uyumu, yaşam kalitesi, Clinical pharmacy, type-2 diabetes mellitus, glycemic control, medication adherence, quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu prospektif randomize kontrollü çalışma, tip 2 diabetes mellitus (T2DM) hastalarına sunulan farmasötik bakım hizmetlerinin hastaların ilaç uyumuna, bilgi düzeyine, ilgili tedavi sonuçlarına ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesinde randomize kontrollü olarak bir yıllık takip süreciyle yürütülmüştür. Müdahale grubundaki hastalara farmasötik bakım hizmetleri sunulurken, kontrol grubundaki hastalar rutin bakım hizmeti almışlardır. Çalışmanın birincil sonlanım noktaları HbA1c seviyesi, yaşam kalitesi, bilgi düzeyi ve ilaç uyumunun değişimini izlemek iken ikincil sonlanım noktaları ise açlık kan şekeri, kan basıncı, kan lipid düzeyi ve hastaneye yatış oranlarının izlenmesidir. Bulgular: Çalışmaya 114 hasta dahil edilmiştir. Bunlardan 57'si müdahale grubunda bulunup farmasötik bakım hizmeti almıştır. Çalışmaya katılan hastaların ortalama diyabet süresi 14,6±7,3 yıldır. Bunların %89,4'ü düşük eğitim seviyesine sahiptir. Katılımcıların yarısı kadındır. Çalışmanın sonunda müdahale grubunda ilaç uyumu ve bilgi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmiştir (sırasıyla p=0,021 ve p=0,047). Yaşam kalitesi değerlendirildiğinde ise WHOQOL-BREF ölçeğinin yalnızca fiziksel boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlemlenmiştir (p=0,004). Müdahale grubundaki hastaların HbA1c seviyeleri %1,36 oranında azalmış ve açlık kan şekeri seviyelerindeki azalma da istatistiksel olarak anlamlı olmuştur (p<0,001). Çalışmanın sonunda, müdahale grubundaki hastaların %31,81'i ADA tarafından belirlenen diyabet tedavi hedefine ulaşmıştır. Ayrıca, hastaların ilaçla ilişkili problemleri klinik eczacı olarak tarafımızdan değerlendirilmiş ve uzman hekime bunlara dair 86 adet öneri yapılmıştır. Bu önerilerin %81,39'u ilgili hekim tarafından kabul edilmiştir. Sonuç: Klinik eczacı olarak tarafımızdan sunulan farmasötik bakım hizmeti, HbA1c seviyelerini düşürmüş ve hastaların bilgi düzeylerini ve ilaç uyumunu artırarak glisemik kontrolün iyileştirilmesine katkıda bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Objectives: This prospective randomized controlled study aims to assess the effect of pharmaceutical care on medication adherence, diabetes knowledge, related treatment outcomes, and quality of life of patients with type 2 diabetes mellitus (T2DM). Material and Methods: The study was a randomized controlled trial conducted at a training and research hospital in Istanbul with a one-year follow-up. Patients in the intervention group received pharmaceutical care, while patients in the control group received routine care. The primary endpoints of the study were to monitor changes in HbA1c level, quality of life, knowledge level, and medication adherence, while secondary endpoints were to monitor fasting blood sugar, blood pressure, blood lipid level, and hospitalization rates. Results: The study included 114 patients. Of them, 57 patients were in the intervention group (IG) and received pharmaceutical care services. The mean diabetes age among the patients was 14.6±7.3 years. Of them, 89.4% had low levels of education. Half of the participants were female. Adherence and knowledge levels improved significantly at the end of the study (p=0.021 and p=0.047, respectively) in IG. A statistically significant difference was observed only in the physical dimension of the WHOQOL-BREF questionnaire (p=0.004) in IG. HbA1c levels of the patients decreased by 1.36% and the decrease in fasting blood glucose levels was also statistically significant (p<0.001) in IG. In addition, 86 drug-related problems were suggested to the specialist, and 81.39% of them were accepted. At the end of the study, 31.81% of patients in the IG reached the treatment goal. Conclusions: The clinical pharmacist intervention decreased HbA1c levels and helped to improve glycemic control by increasing the patients' knowledge levels and medication adherence within a one-year follow-up.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabet hastalarında bakım kalitesi ve tedaviye uyum düzeyi ile yaşam kalitesi ve yatış maliyetleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between quality of care and level of compliance with treatment and quality of life and hospitalization costs in Type 2 diabetes patients
MEHMET IŞIK
Doktora
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiAnkara ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN AKBULUT
- Prediyabet ve diyabet hastalarında klinik eczacının rolünün araştırılması
Investigation of the role of the clinical pharmacist in prediabetes and diabetes patients
NUR BURCU KUTLUAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eczacılık ve FarmakolojiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET VEHBİ İZZETTİN
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL SÜMBÜL ŞEKERCİ
- Tip 2 diyabetes mellituslu hastaların sağlık hizmetlerinden yararlanma düzeyleri
Level of achieving health care in patient with type 2 diabetes mellitus
HAMİT ACEMOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Halk SağlığıDicle ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MELİKŞAH ERTEM
- Oral antidiyabetik ilaç Sitagliptin'in oksidan-antioksidan denge üzerine etkisinin deneysel tip 2 diyabet modeli oluşturulan ratlarda araştırılması
Investigation of the effect of oral antidibetic agent Sitagliptin on oxidant-antioxidant balance in rats with type 2 diabetes mellitus
ÖMER HAZMAN
- Deneysel olarak oluşturulan diyabet ve iskemi-reperfüzyonda liraglutidin testis üzerine etkileri
Effects of liraglutide on the testis in experimental diabetic and ischemia-reperfusion injury
SİNEM HAZIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Histoloji ve EmbriyolojiÇukurova ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜLYA ÖZGÜR