Geri Dön

Birinci basamak sağlık kurumlarında örgüt kültürü özellikleri, örgütsel bağlılık ve iş tatmininin değerlendirilmesi

Evaluation of organizational culture characteristics, organizational commitment and job satisfaction in primary health care institutions

  1. Tez No: 976437
  2. Yazar: NUR BANU TAŞOVA
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGEHAN AÇIKGÖZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Halk Sağlığı, Public Health
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma Zonguldak Merkez, Kozlu ve Kilimli ilçelerindeki birinci basamak sağlık kurumlarında örgüt kültürü, örgütsel bağlılık ve iş tatmini özelliklerini belirlemek, bu özellikleri etkileyen faktörleri ve birbirleri ile olan ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki çalışma Zonguldak il merkezi ile Kozlu ve Kilimli ilçelerinde bulunan birinci basamak sağlık kurumlarındaki sağlık çalışanları ile yapılmıştır. Veriler sosyodemografik form ile birlikte ''Örgüt Kültürü Belirleme Ölçeği'', ''Örgütsel Bağlılık Ölçeği'' ve ''Minnesota İş Tatmini Ölçeği''nden oluşan anket ile katılmayı kabul eden 562 kişiden toplanmıştır. Analizlerde Bağımsız Örneklem t-testi, Mann–Whitney U, ANOVA, Kruskal–Wallis, Ki-kare, Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon testleri kullanılmıştır. Bulgular ve Sonuç: Katılımcıların yaş ortalaması 38,4±10,6 yıl olup, %59,4'ü (n=334) kadındır. %39,7'si (n=223) İl Sağlık Müdürlüğü, %22,4'ü (n=126) Aile Sağlığı Merkezi ve %20,1'i (n=113) 112 Acil Sağlık Hizmetleri'nde görev yapmaktadır. Tüm katılımcıların pozitif örgüt kültürü ölçeği puan ortalaması 85,3±16,6, örgütsel bağlılık ölçeği 54,4±9,6, iş tatmini ölçeği ise 66,2±14,1'dir. Çalışanların %76,3'ü (n=429) kurumlarında pozitif ve güçlü örgüt kültürü olduğunu düşünmektedir. Katılımcıların %68,3'ünün (n=384) kurumlarında hiyerarşik, %52,8'inin (n=297) klan, %46,8'inin (n=263) adhokrasi ve %27,8'inin (n=156) pazar kültürü olduğunu düşündüğü görülmüştür. Kurumlara ve mesleklere göre incelendiğinde de en sık hiyerarşi daha sonra klan kültürü olduğu gözlenmiştir. Bu bulgu, aynı bölgede daha önce yapılan araştırma ile oranlar değişmekle birlikte sıklık sırası olarak benzerlik göstermektedir. Bu durum bir kurumda yıllar içerinde gelişmiş ve yerleşmiş olan kültürel yapının bir miktar değişebilmekle beraber temel yapısını korumaya dirençli olduğunu ortaya koymaktadır. Regresyon analizinde, pozitif örgüt kültürü algısı üzerinde cinsiyet, sağlık durumu, çalışılan kurum, örgütsel bağlılık ve iş tatmini puanı; örgütsel bağlılıkta ise yaş, gelir durumu, sağlık durumu, kurumda çalışma süresi, pozitif örgüt kültürü ve iş tatmini puanı; iş tatmininde ise eğitim durumu, gelir durumu, sağlık durumu, kurum türü, pozitif örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık puanı etkili bulunmuştur. Üç kavram arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler saptanmıştır. Bu bulgular, literatürdeki benzer çalışmalarla örtüşmekte olup, söz konusu üç kavramın karşılıklı etkileşim içinde olan ve birlikte ele alınması gereken örgütsel dinamikler olduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aims to determine the characteristics of organizational culture, organizational commitment, and job satisfaction in primary healthcare institutions located in the central district of Zonguldak, as well as in Kozlu and Kilimli. It also seeks to examine the factors influencing these characteristics and the relationships among them. Materials and Methods: The cross-sectional study was conducted with health-care workers employed in primary health-care institutions located in the central district of Zonguldak and the districts of Kozlu and Kilimli. Data were collected from 562 participants who agreed to take part in the study using a questionnaire consisting of a sociodemographic form, the“Organizational Culture Determination Scale,”the“Organizational Commitment Scale,”and the“Minnesota Job Satisfaction Scale.”In the analyses, Independent Samples t-test, Mann–Whitney U test, ANOVA, Kruskal–Wallis test, Chi-square test, Pearson correlation, and multiple linear regression were used. Results and Conclusion: The mean age of participants was 38.4 ± 10.6 years, and 59.4% were women. Of all participants, 39.7% worked at the Provincial Health Directorate, 22.4% at Family Health Centers, and 20.1% at Emergency Health Services. The mean scores were 85.3 ± 16.6 for positive organizational culture, 54.4 ± 9.6 for organizational commitment, and 66.2 ± 14.1 for job satisfaction. A total of 76.3% believed their institution had a positive and strong culture. Hierarchical culture was most frequent (68.3%), followed by clan (52.8%), adhocracy (46.8%), and market (27.8%) types. This pattern, consistent with previous studies in the same region, indicates that institutional culture tends to preserve its core characteristics over time. Regression analysis revealed that gender, health status, institution type, organizational commitment, and job satisfaction affected the perception of positive culture; age, income, health, tenure, culture, and satisfaction affected commitment; and education, income, health status, institution type, culture, and commitment affected job satisfaction. Significant positive correlations among the three concepts suggest they are interrelated and should be evaluated together within organizational dynamics.

Benzer Tezler

  1. Zonguldak il merkezi 1. basamak sağlık kuruluşlarında örgüt kültürü tipinin işe bağlanma ve iş stresi ilişkisi ile sağlık etkilerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of characteristics of work engagement and organizational culture in primary health services

    BİLGEHAN AÇIKGÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Halk SağlığıZonguldak Karaelmas Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SİBEL KIRAN

  2. Birinci basamakta defansif tıp uygulamaları ölçek geliştirme çalışması

    Defensive medicine practices in primary care: a scale development study

    MEHMET DEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiDokuz Eylül Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TOLGA GÜNVAR

    PROF. DR. İRFAN YURDABAKAN

  3. Pandemi döneminde birinci basamak sağlık çalışanlarında anksiyete düzeyi ve tükenmişlik durumu değerlendirilmesi

    Evaluation of anxiety level and burnout in primary health care workers during the pandemic period

    İBRAHİM GÜNAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Halk SağlığıKırıkkale Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MERAL SAYGUN

  4. Düzce merkez ilçedeki birinci basamakta çalışan sağlık personeli ile üniversite hastanesi asistan hekim ve hemşirelerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi

    Healthy lifestyle behaviors and quality of life of health personnel working in the primary health care institutions in Düzce central district and resident doctors and nurses working in university hospital

    GÜLSÜM ZOROĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Halk SağlığıDüzce Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ATİLLA SENİH MAYDA

  5. Akılcı ilaç kullanımı Batman ili merkez ilçesinde çalışan aile hekimlerinin akılcı ilaç kullanımı konusundaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi

    Rational usage of drug: Evaluation of the knowledge and attitudes of family practitioners working i̇n the central district of batman on rational drug usage of drug

    ABDULAZİZ CANGİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Sağlık Kurumları YönetimiMarmara Üniversitesi

    Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHVEŞ TARIM