Sosyal medya için kamusal doğrulama: Anadolu Ajansı teyit hattı örneği
Public verification for social media: The case of Anadolu Agency fact-checking line
- Tez No: 976697
- Danışmanlar: PROF. DR. MUZAFFER ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gazetecilik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde, yeni iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte, özellikle sosyal medya üzerinden hızla yayılan yanlış ve yanıltıcı haberler, toplumsal düzeyde ciddi bir kaygıya neden olmaktadır. Dijital ortamların sunduğu bilgi bolluğu içerisinde, gerçek ile yalan arasındaki ayrım giderek daha karmaşık bir hal almakta, bu da bilgi kirliliğini artıran önemli bir faktör haline gelmektedir. Bu bağlamda, yanlış bilgilerin tespit edilmesi ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla çeşitli haber doğrulama platformları ortaya çıkmıştır. Haber doğrulama süreçleri, yayılan bilgilerin güvenilir kaynaklardan teyit edilmesini sağlayarak dezenformasyonun önüne geçmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Anadolu Ajansı (AA) Teyit Hattı'nın incelediği iddia içerikleri ele alınarak, platformun yanlış bilgileri tespit etme sürecinde nasıl bir yöntem izlediği, doğruluk kontrolü için hangi kriterleri benimsediği ve kullanılan doğrulama yöntemlerinin hangi türdeki yanlış veya şüpheli haberlerin tespit edilmesinde etkili olduğu analiz edilmiştir. Bu tez, AA Teyit Hattı'nın 2023 yılı boyunca analiz ettiği ortalama bini aşkın içerik arasından amaçlı olarak seçilen 120 iddia ile sınırlandırılmıştır. Çalışmada, betimleyici analiz kapsamında durum tespiti analizi ve içerik analizi yöntemleri kullanılarak yürütülecek, iddialara ilişkin veriler sistematik bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, AA Teyit Hattı'nın iddiaları seçme ve doğrulama sürecini açıklamak için Medya Gözetmenliği Kuramı üzerine kurulmuştur. Bu kuram, haber veya bilgi akışını yönlendiren karar mekanizmalarını açıklamakta ve AA Teyit Hattı'nın hangi iddiaları neden seçtiğini, hangi kriterlerle doğrulama yaptığının anlaşılmasına olanak tanımaktadır. Çalışma, AA Teyit Hattı üzerine hazırlanmış önceki akademik araştırmalardan, Medya Gözetmenliği Kuramı'nı temel alarak platformun kamuoyuna hangi bilgileri ulaştıracağına dair filtreleme rolünü vurgulamasıyla, örneklem kapsamının genişliği, uluslararası kuruluşlarla metodolojik karşılaştırma yapması ve gelişim önerileri sunması bakımından ayrışmaktadır.
Özet (Çeviri)
Today, with the widespread use of new communication tools, particularly through social media, false and misleading news spreads rapidly and causes serious concern at the societal level. Within the abundance of information offered by digital environments, the distinction between truth and falsehood has become increasingly complex, turning into a significant factor that exacerbates information pollution. In this context, various fact-checking platforms have emerged with the aim of detecting misinformation and providing the public with accurate information. Fact-checking processes seek to prevent disinformation by verifying the accuracy of circulated information through reliable sources.In this study, the claim contents examined by Anadolu Agency's (AA) Fact-Checking Line are analyzed in order to identify the methods adopted in detecting false information, the criteria used for accuracy verification, and the extent to which the fact-checking methods are effective in identifying different types of false or suspicious news. The thesis is limited to 120 claims purposefully selected from over a thousand pieces of content analyzed by AA's Fact-Checking Line throughout 2023. The research employs situation analysis and content analysis within a descriptive framework, systematically examining the data related to the claims. The theoretical framework of the study is built upon Gatekeeping Theory to explain AA's Fact-Checking Line's claim selection and verification processes. This theory sheds light on the decision-making mechanisms that guide the flow of news and information, enabling an understanding of why AA selects particular claims and according to which criteria verification is conducted. Distinguishing itself from previous academic research on AA's Fact-Checking Line, this study emphasizes the platform's filtering role in determining which information reaches the public, based on Gatekeeping Theory. It also differs in terms of the breadth of its sample, its methodological comparison with international organizations, and the development suggestions it provides.
Benzer Tezler
- Hakikat sonrası dönemde siyasal iletişim yönetimini yeniden düşünmek üzere niteliksel bir araştırma
A qualitative research on rethinking political communication management in the post-truth era
ONURCAN GÜDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halkla İlişkilerGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN
- The algorithmic veil: Affective trust, AI blind spots, and the design of human-centered news ranking
Algoritmik örtü: Duygulanımsal güven, yapay zekanın kör noktaları ve insan odaklı haber sıralamasının tasarımı
EMRE KIZILKAYA
Doktora
İngilizce
2025
GazetecilikGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEREM RIZVANOĞLU
- Numbers in politics: Comparative quantitative analysis & modeling in foreign policy orientation and election forecasting
Polı̇tı̇kada sayılar: Dış polı̇tı̇ka yönelı̇mı̇ ve seçı̇m tahmı̇nı̇nde karşılaştırmalı sayısal analı̇z ve modelleme
ENES TAYLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Uluslararası İlişkilerİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İ. ÖZGÜR ÖZDAMAR
PROF. DR. HALİL ALTAY GÜVENİR
- İnsan hakları hukuku bağlamında dezenformasyonun demokratik toplum üzerindeki etkileri
The effects of disinformation on democratic society in the context of human rights law
TUĞÇE DUYGU KÖKSAL