Mardin de çiçek seçimindeki kültürel farklılıklar
Cultural differences in flower selection in Mardin
- Tez No: 977253
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇAĞDAŞ DEMREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Antropoloji, Anthropology
- Anahtar Kelimeler: Kültür, Antropoloji, Çiçek Seçimi, Mardin, Etnik Kimlik, Ritüel, Hediyeleşme, Sembolizm, Toplumsal İletişim, Kültürel değerler, Kültürel çeşitlilik, Culture, Anthropology, Flower Choice, Mardin, Ethnic Identity, Ritual, Gift-Giving, Symbolism, Social Communication, Cultural values, Cultural diiversity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antropoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşadığımız coğrafya kaderimiz midir? Bu soru, sadece mekânsal değil, aynı zamanda kültürel bir kaderi de sorgular. Yaşadığımız yerin tarihî, etnik, dinî ve sosyo-kültürel yapısı, gündelik yaşamdaki tercihlerimiz üzerinde önemli ölçüde belirleyici olabilir. Mardin gibi çok kültürlü, çok dilli ve çok inançlı bir şehirde bu etki daha da belirgin hâle gelir. Bu çalışmada, bu etkilerden biri olan çiçek seçimi örneği üzerinden kültürel farklılıkların izleri sürülmektedir. Çiçek seçimi, her ne kadar bireysel bir tercih gibi görünse de; gerçekte sosyal ilişkilerin, aidiyetlerin, sembollerin ve kültürel kodların bir yansımasıdır. Çiçekler, yalnızca bir doğa öğesi değil, anlam yüklenen, mesaj taşıyan ve sosyal bağlamda iletişimin önemli bir parçası hâline gelen nesnelerdir. Antropolojik açıdan bakıldığında çiçek, sadece estetik bir tercih değil; toplumsal yapı, değer sistemi ve kimlik inşasının da parçasıdır. Bu çalışmada, Mardin'de farklı etnik ve dini kimliklerin çiçek tercihleri üzerinden kültürel kodları nasıl taşıdığı analiz edilmiştir. Mardin'in sosyal yapısını oluşturan Türk, Kürt, Arap ve Süryani toplulukları, tarihsel olarak farklı gelenek ve ritüellere sahiptir. Bu farklılıklar, doğum, düğün, ölüm, bayram gibi önemli ritüellerde çiçek kullanımında da belirgin bir şekilde gözlemlenmiştir. Örneğin Süryani toplumunda yas ritüellerinde beyaz zambakların tercih edilmesi; Kürt topluluğunda düğünlerde kırmızı güllerin öne çıkması; Arap kültüründe parfüm ve çiçeğin birlikte verilmesi gibi tercihler, sadece estetik değil, anlam taşıyan sembolik birer göstergedir. Araştırma kapsamında yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile 26 farklı bireyle görüşmeler yapılmış, ayrıca bir çiçek dükkânında bir yıl boyunca yapılan müşteri gözlemleri kayıt altına alınmıştır. Bu süreçte çiçek siparişlerinde hangi tür çiçeklerin ne tür etkinliklerde tercih edildiği, renk, anlam ve niyet bakımından nasıl seçimler yapıldığı detaylı şekilde analiz edilmiştir. Ayrıca hediyelik çiçek alışkanlıkları, hangi durumlarda kimler için çiçek alındığı gibi detaylar da kültürel karşılaştırma içinde değerlendirilmiştir. Mardin'in Anadolu ve Mezopotamya arasında bir geçit görevi görmesi, onu tarih boyunca birçok medeniyetin uğrak noktası hâline getirmiştir. Bu çeşitlilik, sadece dil, din ve etnik aidiyette değil, duygu ve düşünce biçimlerinde de kendisini göstermektedir. Çiçek seçimi bu yönüyle, bireyin toplumsal kimliğini estetik bir araçla dışa vurma biçimi olarak okunabilir. Bu bağlamda çiçek, bir iletişim aracıdır. Bazen bir teşekkür, bazen bir özür, bazen de bir kayıp duygusunun dışavurumudur. Ancak bu dışavurum, bireysel olduğu kadar kültürel temelli kodlarla biçimlenir. Çalışma boyunca ulaşılan sonuçlar göstermektedir ki; çiçek seçimleri, bireylerin kimlikleri kadar ait oldukları toplumsal grupların ortak hafızalarını da taşımaktadır. Çalışmanın ulaştığı sonuçlara göre Mardin'de çiçek seçimi, yalnızca bir estetik beğeni değil; kültürel, sembolik ve toplumsal bir tercih olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tercihlerin arkasında yatan kültürel dinamikleri anlamak hem bireyin hem de toplumun çok katmanlı yapısını çözümlemek açısından önemlidir. Çiçek, burada yalnızca bir nesne değil; anlamın, hafızanın ve kimliğin taşıyıcısıdır.
Özet (Çeviri)
Is the Geography We Live In Our Destiny? this question probes not only spatial but also cultural determinism. The historical, ethnic, religious, and socio-cultural structure of the place we live in can significantly influence our daily choices. In a city like Mardin, which is multicultural, multilingual, and multi-faith, this influence becomes even more pronounced. This study traces the cultural differences through one such influence: the choice of flowers. Although flower selection may seem like a personal preference, in reality, it reflects social relationships, senses of belonging, symbols, and cultural codes. Flowers are not merely elements of nature; they are objects imbued with meaning, carrying messages, and becoming an important part of communication within a social context. From an anthropological perspective, a flower is not just an aesthetic choice but also a component of social structure, value systems, and identity construction. In this study, the way different ethnic and religious identities in Mardin reflect cultural codes through their flower preferences is analyzed. The Turkish, Kurdish, Arab, and Assyrian communities that form the social fabric of Mardin have historically held different traditions and rituals. These differences are clearly observed in the use of flowers during significant rituals such as births, weddings, funerals, and religious festivals. For instance, the preference for white lilies in mourning rituals among the Assyrian community; the prominence of red roses at weddings among the Kurdish community; or the combination of perfume and flowers as a gift in Arab culture—these are not merely aesthetic choices, but symbolic indicators carrying deeper meaning. As part of the research, semi-structured interviews were conducted with 30 different individuals, and in addition, year-long customer observations were recorded in a flower shop. During this process, detailed analyses were made of which types of flowers were preferred for which types of events, and how selections were made in terms of color, meaning, and intention. Furthermore, gift-giving habits involving flowers—such as in what situations, and for whom flowers are bought—were also evaluated within a framework of cultural comparison. Mardin's role as a passageway between Anatolia and Mesopotamia has historically made it a crossroads for many civilizations. This diversity is reflected not only in language, religion, and ethnic identity but also in emotional and cognitive patterns. In this context, flower choice can be interpreted as an aesthetic means by which an individual expresses their social identity. In this sense, the flower functions as a medium of communication. Sometimes it conveys gratitude, sometimes an apology, and at other times, it expresses a sense of loss. However, this expression is shaped not only by personal intention but also by culturally embedded codes. The findings of the study show that flower choices carry not only the identities of individuals but also the collective memories of the social groups to which they belong. According to the conclusions reached in this study, in Mardin, flower selection is not merely a matter of aesthetic preference; it emerges as a cultural, symbolic, and social choice. Understanding the cultural dynamics behind these preferences is important for deciphering the multi-layered structures of both the individual and society. Here, the flower is not just an object; it is a bearer of meaning, memory, and identity.
Benzer Tezler
- Mardin'de kumaş baskı-boyama sanatı: Şımmeshındi ailesi örnekleri
The art of printed cloth in Mardin: Sample of Şimmeshindi family
MEHMET ALİ DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sanat TarihiSüleyman Demirel ÜniversitesiSanat Tarihi Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH ŞEVKİ DUYMAZ
YRD. DOÇ. MERYENM ACARA ESER
- Mardin mutfak kültürü üzerinde bir araştırma
A study about Mardin cuisine culture
JİYAN ASLAN CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÖZFER ÖZÇELİK
- Mardin Müzesinde kayıtlı ilhanlı dönemi sikkeleri
İlhanli period coins registered at the Mardin Museum
AYBALA YILDIRIM ATALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sanat TarihiNecmettin Erbakan Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET ATİK
- Adıyaman, Diyarbakır ve Mardin illerinde sert çekirdekli meyve ağaçlarındaki bakteriyel hastalık etmenlerinin tespiti
Detection of bacterial disease agents in stone fruit trees in Adiyaman, Diyarbakir and Mardin
SERKAN BAYMAN
- Günümüzde Sarıgöl ve çevresinde görülen havsız dokumalardaki motiflerin aşiretlerle bağlantıları
The relationships between tribal groups and the patterns used in their flat woven rugs around Sarıgöl
KAMİL GÜLLER
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2004
El SanatlarıMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. ŞERİFE ATLIHAN