Ankilozan spondilit tanılı ve biyolojik ajan kullanımı olan hastalarda laboratuar yanıtının incelenmesi ve kadın erkek oranının araştırılması
Investigation of laboratory response and gender distribution in patients diagnosed with ankylosing spondylitis using biological agents
- Tez No: 977526
- Danışmanlar: PROF. DR. METİN ÖZGEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Romatoloji, Rheumatology
- Anahtar Kelimeler: Ankiloz, Artrit, Biyolojik tedavi, C reaktif protein, Sedimentasyon hızı, Spondilit-ankilozan, Spondiloartrit, Tedavi, Tümör nekroz faktörü-alfa, Ankylosis, Arthritis, Biological therapy, C reactive protein, Spondylitis-ankylosing, Spondylarthritis, Treatment, Tumor necrosis factor-alpha
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, ankilozan spondilit (AS) tanılı hastalarda cinsiyet, medeni durum ve psikiyatrik ilaç kullanımının biyolojik ajan tedavisi başlanmasına olan etkilerinin değerlendirilmesi ile biyolojik ajan kullanan hastalarda tedavi öncesi ve sonrası C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) düzeylerindeki değişimlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı'nda 1 Ocak 2022–31 Aralık 2024 tarihleri arasında en az üç kez başvuran, 18 yaş ve üzeri toplam 749 AS'li hastaya ait dosyalar retrospektif olarak taranmıştır. Hastaların yaş ortalaması 44,9 yıl olup kadın/erkek oranı sırasıyla %51,3 ve %48,7 olarak belirlenmiş; olguların %76,5'i evli olarak kaydedilmiştir. Biyolojik ajan kullanım sıklığı %59,5 olup en yaygın kullanılan ajanlar adalimumab (%19,1) ve etanersept (%16,2) olarak saptanmıştır. Komorbiditeler arasında en yüksek oran hipertansiyona (%61,1) ait olup kadın hastalarda hipertansiyon, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, fibromiyalji ve psikiyatrik ilaç kullanımının anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Biyolojik ajan kullanımının erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür (%66,8'e karşı %52,6; p<0,001). Tedavi öncesinde erkeklerde CRP, kadınlarda ise ESH düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Biyolojik ajan başlanan hastalarda başlangıç CRP ve ESH değerleri daha yüksek olmasına rağmen (p<0,01), takip döneminde bu farkın ortadan kalktığı gözlenmiştir. Bununla birlikte biyolojik ajan kullanan hastalarda CRP ve ESH düzeylerinde tedavisiz hastalara kıyasla anlamlı bir azalma izlenmiş (p<0,001); erkek hastalarda CRP düşüşünün daha belirgin olduğu, kadın hastalarda ise ESH düzeylerinin takip sürecinde daha yüksek seyretmeye devam ettiği belirlenmiştir. Bu bulgular, erkeklerde CRP'nin biyolojik tedavi yanıtını daha duyarlı şekilde yansıttığını; kadınlarda ise yüksek ESH düzeyleri ve komorbiditelerin tedavi etkinliğini sınırlayabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca kadın hastalarda beklenenden daha yüksek oranda biyolojik tedavi başlandığı izlenimi edinilmiş olup, biyolojik tedavi karar süreçlerinde cinsiyete bağlı farklılıkların dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, we aimed to evaluate the influence of gender, marital status, and prior psychiatric medication use on the initiation of biological therapy in patients with ankylosing spondylitis (AS), as well as to examine the changes in C-reactive protein (CRP) and erythrocyte sedimentation rate (ESR) levels before and after treatment in patients receiving biological agents. Medical records of 749 patients aged 18 years and older who had at least three visits between January 1, 2022, and December 31, 2024, at the Division of Rheumatology, Department of Internal Medicine, Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine, were retrospectively reviewed. The mean age of the patients was 44.9 years, with a female-to-male ratio of 51.3% to 48.7%, and 76.5% of the cohort were married. The overall rate of biological agent use was 59.5%, with adalimumab (19.1%) and etanercept (16.2%) being the most frequently prescribed agents. Hypertension was the most common comorbidity (61.1%), and its prevalence—along with that of chronic obstructive pulmonary disease, fibromyalgia, and psychiatric medication use—was significantly higher among women (p<0.05). Biological therapy use was significantly more common in men than in women (66.8% vs. 52.6%, p<0.001). Prior to treatment, CRP levels were higher in men, whereas ESR levels were higher in women. Although baseline CRP and ESR levels were elevated in patients initiated on biological agents (p<0.01), these differences disappeared during follow-up. Nonetheless, patients receiving biological therapy demonstrated a significant reduction in CRP and ESR levels compared with those not receiving such therapy (p<0.001); CRP reduction was more pronounced in men, whereas ESR levels remained relatively higher during follow-up in women. These findings suggest that CRP may reflect biological treatment response more sensitively in men, while elevated ESR values and comorbidities in women may limit therapeutic efficacy. Furthermore, the results indicate that biological agents may have been initiated at a higher-than-expected rate among female patients. Overall, this study underscores the importance of considering gender-related differences when making decisions regarding biological therapy in AS.
Benzer Tezler
- Aksiyel spondiloartrit hastalarında plazma netrin-1 düzeyinin hastalık aktivitesi ve diğer klinik ve laboratuvar parametreleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of plasma netrin-1 level with disease activity and other clinical and laboratory parameters in patients with axial spondyloarthritis
FATİH SERDAR BAYKAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRAN ERTEN
- Biyolojik ajan kullanan Aksiyal Spondiloartrit tanılı erkek hastalarda seksüel disfonksiyon
Sexual dysfunction in male patients diagnosed with Axial Spondyloarthritis using biological agent
BURHAN ŞENGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDicle ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÇAĞLAYAN
- Aksiyal spondiloartropati tanısı olan hastalarda sarkopeni sıklığının araştırılması ve biyolojik ajan kullanımının sarkopeni üzerine etkisi
The assessment of sarcopenia prevalance and the effect of biologic agents on sarcopenia in patients with axial spondyloarthropathy
ÇAĞLA KARAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
RomatolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA BASAT
- Ankilozan spondilitli hastalarda lumbosakral transizyonel vertebra sıklığı ve hastalık aktivitesi üzerine etkisi
Effect on lumbosacral transitional vertebra frequency and disease activity in patients with ankylosing spondilitis
SERKAN SEVİNDİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSelçuk ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA LEVENDOĞLU
- Romatolojik hastalıklarda atlantoaksiyal eklem subluksasyonu ile hastalık aktivitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between atlantoaxial joint subluxation and disease activity in rheumatological diseases
YAŞAR TÜRKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSüleyman Demirel Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATALAY DOĞRU