Eskişehir ve Bilecik'te bentonit mineralinden kedi kumu üretilmesinde oluşan çevresel etkilerin yaşam döngüsü analizi ile değerlendirilmesi
Assessment of environmental impacts in cat litter production from bentonite mineral in Eskisehir and Bilecik using life cycle assessment
- Tez No: 977549
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Bentonit, Kedi Kumu, Sürdürülebilir Üretim, Yaşam Döngüsü Analizi, Yenilenebilir Enerji, Bentonite, Cat Litter, Sustainable Production, Life Cycle Analysis, Renewable Energy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde çevresel sürdürülebilirlik, üretim süreçlerinin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. İklim değişikliği, enerji tüketimi, doğal kaynakların tükenmesi ve atık yönetimi gibi çevresel sorunlar, işletmelerin çevreye duyarlı üretim yaklaşımlarını benimsemelerini gerektirmektedir. Bu doğrultuda yaşam döngüsü analizi, ürünlerin çevresel etkilerini bütüncül olarak değerlendirmek için önemli bir araç haline gelmiştir. Bu çalışmada, Türkiye'nin Eskişehir ve Bilecik illerinde çıkarılan bentonit mineralinden üretilen 10 kg ambalajlı kedi kumunun üretim sürecine ait çevresel etkiler, yaşam döngüsü analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Fonksiyonel birim olarak“10 kg ambalajlı bentonit bazlı kedi kumu”esas alınmış olup analiz,“beşikten kapıya”sistem sınırı yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. 2024 yılına ait üretim verilerine dayanılarak hazırlanan bu analizde, SimaPro 9.2.0.2 yazılımı kullanılmış; veri tabanı olarak Ecoinvent 3.7.1, etki değerlendirme yöntemi olarak ise Impact World+ Midpoint metodu tercih edilmiştir. Çalışmada mevcut üretim sürecine ek olarak altı alternatif senaryo geliştirilmiştir. Bu senaryolar; doğalgaz yerine elektrikli kurutucu kullanımı, elektrik tüketiminin %100 GES kaynaklı sağlanması, dizel araçların elektrikli araçlarla değiştirilmesi, PE ambalaj yerine kraft kâğıt kullanımı ve soda tüketiminin %50 azaltılmasını içermektedir. Analiz sonuçları, özellikle enerji kaynağı ve ambalaj tercihlerinin çevresel etkiler üzerinde belirleyici olduğunu göstermiştir. Senaryolar arasında Senaryo 5 genel olarak çevresel etkileri en düşük düzeye indiren alternatif olarak öne çıkmıştır. Ancak bu senaryoda insan sağlığına etki (kanserojen maddeler) kategorisinde artış gözlendiğinden, Senaryo 6 geliştirilmiş ve değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, Senaryo 6'nın insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri azaltırken, ekosistem kalitesi ile ilgili etki kategorilerinde Senaryo 5 ve Senaryo 6 arasında farklılıklar olduğunu göstermiştir. Bu bağlamda, insan sağlığı açısından en uygun ve sürdürülebilirlik bakımından en dengeli alternatif Senaryo 6 olarak önerilmektedir. Bentonit bazlı ürünlerin üretiminde daha sürdürülebilir uygulamalara geçişi desteklemek amacıyla, karar vericilere yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması, fosil yakıt tüketiminin azaltılması ve çevre dostu ambalaj tercihlerine yönelinmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
In today's world, the growing importance of environmental concerns such as climate change, energy consumption, resource depletion, and waste management is leading industries to adopt more sustainable production approaches. In this context, Life Cycle Analysis (LCA) has become a key tool for identifying and mitigating the environmental impacts of products and services. This study evaluates the environmental impacts of the production of bentonite-based cat litter, which is manufactured using bentonite mineral extracted in the Eskişehir and Bilecik regions of Turkey. The analysis was conducted for 10 kg of packaged cat litter as the functional unit, using a“cradle-to-gate”system boundary. Based on the 2024 production data, the environmental performance was assessed using SimaPro 9.2.0.2 software, with the Ecoinvent 3.7.1 database and the Impact World+ Midpoint method. In addition to the existing production process, five alternative scenarios and one sub-scenario (Scenario 6) were developed. These scenarios involve the use of electric dryers instead of natural gas, sourcing all electricity from solar power plants, replacing diesel vehicles with electric ones, switching from polyethylene packaging to kraft paper, and combining all improvements in a final, environmentally optimized scenario. The findings indicate that choices related to energy sources and packaging materials significantly influence environmental outcomes. Among these scenarios, Scenario 5 emerged as the alternative with the lowest overall environmental impacts. However, this scenario showed an increase in the human health impact category related to carcinogenic substances. Therefore, Scenario 6 was developed and evaluated. The results demonstrated that Scenario 6 effectively reduced adverse human health impacts, while differences were observed between Scenario 5 and Scenario 6 in the ecosystem quality categories. In this regard, Scenario 6 is recommended as the most suitable and balanced alternative, particularly due to its favorable outcomes on human health. To support the transition to more sustainable practices in bentonite-based production, the use of renewable energy, reduction of fossil fuel consumption, and adoption of eco-friendly packaging are recommended for decision-makers.
Benzer Tezler
- Sahra hastanesi kuruluş yeri seçiminde TOPSIS yönteminin uygulanması: Bilecik'te bir lokasyon analizi
Application of TOPSIS method in field hospital foundation site selection: A location analysis in Bilecik
BUKET MÜSÜROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiAcil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI ERGENEKON ARSLAN
- Karbonat kökenli doğal taşların yapay sinir ağları ile kesilebilirlik tayini
Sawability prediction of carbonate natural stones using artificial neural networks
MURAT YURDAKUL
Doktora
Türkçe
2009
Maden Mühendisliği ve MadencilikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜRRİYET AKDAŞ
YRD. DOÇ. DR. BİROL YILDIZ
- Likopen, ß-karoten ve morfolojik özellikler bakımından yerel sofralık domateslerde genotip x çevre interaksiyonu
Genotype x environment interaction in local table tomatoes in terms of lycopene, beta carotene and morphological characteristics
KENAN SÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2014
ZiraatAnkara ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEKÜRE ŞEBNEM ELLİALTIOĞLU
- Kan bankalarında talep tahmini ve stokastik stok yönetimi
Demand forecasting and stochastic inventory management in blood banks
SEDA HATİCE GÖKLER
Doktora
Türkçe
2020
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSakarya ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA BORAN
- Yüzeysel suların ötrofikasyona duyarlılığı üzerine bir araştırma ve Sakarya havzası örneği
A research on the eutrophication sensitivity of the surface waters and Sakarya river basin sample
GÖZDE ÇIPLAKOĞLU