Celâleddîn Devvânî'de nedensellik-bilgi ilişkisi ve Şerhu'l Akâidi'l-'Adudiyye adlı eseri
The relationship between causality and knowledge in Jalal al-Din al-Dawani and his work Sharh al-'Aqa'id al-'Adudiyya
- Tez No: 977806
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİFE ÜNAL SÜNGÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Felsefesi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, öncüllerin neticeye ulaştırmadaki etkisinin felsefi çevrelerde nasıl yorumlandığını ve Devvânî'nin bu konudaki bakış açısını kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, bilgi, nedensellik ve bilgi edinmede aklın rolü gibi temel felsefi ve epistemolojik konuları detaylandırmaktadır. Öncelikle, bilginin doğası üzerine bir tartışma yapılmaktadır. Bilginin nasıl anlaşıldığı, nasıl oluştuğu ve kesin olup olmadığı gibi sorulara yanıt aranmaktadır. Bilgiye dair farklı felsefi yaklaşımlar incelenmekle beraber bu yaklaşımlar arasındaki farklar ortaya konmakta ve bilginin göreceli mi yoksa mutlak mı olduğu konusundaki farklı görüşler ele alınmaktadır. Nedensellik kavramı, sadece dış dünyadaki olaylarda mı geçerlidir yoksa bilgi edinme sürecinde de mi rol oynar sorusu üzerinden incelenmektedir. Bu tezde, bilgi edinme sürecinde nasıl bir nedensellik olduğu tartışılmaktadır. Nedenselliğin bilgi edinme sürecindeki rolü, bilginin oluşum sürecini ve doğruluğunu anlamak açısından kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, nedensellik kavramının hem fiillerde hem de bilgi edinme süreçlerinde nasıl işlediği detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. Bilgi edinme yolları da bu tezin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Çalışmanın ana odağı aklın bilgi edinmedeki işlevi olmasına rağmen, diğer bilgi edinme yollarına da değinilmektedir. Duyuların ve aklın bilgi edinme sürecindeki işlevini tam olarak anlamak için kritik öneme sahiptir. Duyular ve akıl arasındaki ilişki, bilginin nasıl oluştuğunu ve doğrulandığını anlamak açısından önemli bir bağlantı sunmaktadır. Bundan sonra ise çalışmamızda, duyuların ve aklın bilgi edinmedeki rollerinin nasıl birbirini tamamladığı ve desteklediği ele alınmaktadır. Devvânî'nin akıl yürütme ile bilgi elde etme arasındaki ilişkiye dair görüşleri ve bu konuda kendisine muhalif olanlara yaptığı eleştiriler, bu çalışmanın merkezinde yer almaktadır. Devvânî'nin bu konudaki yaklaşımları hem tarihi bağlamı içinde hem de modern felsefi tartışmalar ışığında analiz edilmektedir. Devvânî'nin düşünceleri, bilgi felsefesi ve İslam felsefesi önemli katkılar sunmaktadır. Ve bu çalışma, onun görüşlerini daha geniş bir perspektifte değerlendirerek bu alana yeni bir bakış açısı kazandırmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to comprehensively examine how the effectiveness of premises in reaching a conclusion is interpreted in philosophical circles and Devvânî's perspective on this matter. The study elaborates on fundamental philosophical and epistemological topics such as knowledge, causality, and the role of reason in acquiring knowledge. Firstly, a discussion on the nature of knowledge is conducted. Questions such as how knowledge is understood, how it is formed, and whether it is certain are explored. Different philosophical approaches to knowledge are examined, and the differences between these approaches are highlighted. In this section, different views on whether knowledge is relative or absolute are discussed. The concept of causality is examined through the question of whether it applies only to events in the external world or also plays a role in the process of acquiring knowledge. This thesis discusses the nature of causality in the process of acquiring knowledge. The role of causality in the process of acquiring knowledge is critical for understanding the formation and accuracy of knowledge. Therefore, the thesis analyzes in detail how the concept of causality operates both in actions and in the processes of acquiring knowledge. Methods of acquiring knowledge also constitute an important part of this thesis. Although the main focus of the study is the function of reason in acquiring knowledge, other methods of acquiring knowledge are also addressed. It is crucial to fully understand the roles of the senses and reason in the process of acquiring knowledge. The relationship between the senses and reason provides an important link for understanding how knowledge is formed and validated. Subsequently, the study examines how the roles of the senses and reason in acquiring knowledge complement and support each other. Devvânî's views on the relationship between reasoning and knowledge acquisition, and his criticisms of those who oppose him on this matter, are central to this study. Devvânî's approaches are analyzed both in their historical context and in light of modern philosophical discussions. Devvânî's thoughts make significant contributions to the philosophy of knowledge and Islamic philosophy, and this study aims to provide a new perspective to the field by evaluating his views in a broader context.
Benzer Tezler
- Kemalpaşazâde'nin Şerhu Risâleti İsbâti'l-Vâcib adlı eserinin tahkik ve incelemesi
The critics and analysis of Kemalpashazade's Work Şerh RisâletiIsbâti'l-Vâcib
RABİA GÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE TOKSÖZ
- Tecrîdü'l- itikad ve şerhlerinde illiyet problemi
The problem of causation in tecrîdü'l- itikad annotations
ÖMER KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
FelsefeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT DEMİRKOL
- Celaleddin Devvani'de Tanrı'nın varlığı ve sıfatları
The existence of god and and his attributes in Jalal al-din al-Dawani
ESMA ÇUBUKCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ERDEM
- Celâleddîn Devvânî'de isbât-ı vâcib tartışmaları: Teselsülün iptali örneği
Discussions for the Existence of God in Jalal ad-Din ad-Dawani: Disproving infinite Regress
MEHMET NECMEDDİN BEŞİKCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Dinİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLYAS ÇELEBİ
- Celâleddin Devvânî'de ruhsal tıp
Spiritual medicine in Jalal al-Din al-Dawani
NURİYE ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
FelsefeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİ ADIGÜZEL