John Locke'un felsefi perspektifinde eğitim anlayışı
Understanding of education in John Locke's philosophical perspective
- Tez No: 977805
- Danışmanlar: DR. AHMET ALKAYIŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bingöl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eğitim, insanlık tarihinin en köklü toplumsal kurumlarından biri olarak yalnızca bireyin bilgi edinme sürecini değil, aynı zamanda onun zihinsel, bedensel ve ahlaki gelişimini yönlendiren çok boyutlu bir yapı sunar. Bilgi aktarımının ötesinde eğitim, bireyi toplumla uyumlu hâle getirmeyi, değerler sistemi içerisinde sorumluluk sahibi bir kişilik kazandırmayı ve toplumsal yaşamın gereklerine uygun bir özne olarak yetiştirmeyi amaçlar. Bu nedenle eğitimin kavramsal temellerini, işlevlerini ve birey-toplum ilişkisini anlamak, hem pedagojik hem de felsefî bakımdan büyük önem taşımaktadır.Bu bağlamda çalışmanın ilk bölümünde eğitimin kavramsal çerçevesi çizilmiş; örgün, yaygın ve informal eğitim türleri ile farklı pedagojik yaklaşımlar irdelenmiştir. Eğitimin sosyal ve ahlaki boyutları, değerler eğitimi, etik eğitim ve toplumsallaştırıcı işlevleri üzerinde durulmuş; ayrıca eğitimin bireysel gelişim üzerindeki etkileri, zihinsel, duygusal ve psikolojik açılardan ele alınarak mesleki ve yaşam becerilerine katkıları tartışılmıştır.İkinci bölümde modern felsefe tarihinde önemli bir yere sahip olan John Locke'un eğitim anlayışı incelenmiştir. Locke'un yaşamı ve düşünsel arka planı tanıtıldıktan sonra onun karakter ve ahlak eğitimine verdiği önem, ödül ve ceza yaklaşımı, oyun ve oyuncağa dair görüşleri ile beden eğitimi ve disiplin anlayışı detaylandırılmıştır. Locke'un eğitime yönelik önerileri, içinde bulunduğu dönemin toplumsal ve kültürel koşulları ışığında değerlendirilmiş; özgürlük ile disiplin rasında kurmaya çalıştığı denge, birey dayanaklarından biri olarak ortaya konulmuştur.yetiştirme anlayışının temel Üçüncü bölümde ise Locke'un eğitim anlayışı, modern pedagojik yaklaşımlarla karşılaştırmalı biçimde ele alınmıştır. Tabula rasa ilkesi, deneyim temelli eğitim anlayışı ve ahlak vurgusu, çağdaş eğitim yaklaşımlarıyla birlikte tartışılmış; öğretmen ve ebeveynin eğitsel rolleri analiz edilmiştir. Günümüz eğitiminde öne çıkan birey merkezli, oyun temelli ve özgürlük-disiplin dengesine dayalı anlayışlarla Locke'un görüşleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar gösterilmiş; ayrıca Locke'un eğitim anlayışına yöneltilen eleştiriler, çocuk algısı, otorite yaklaşımı, sosyoekonomik sınırlılıklar ve din temelli bakış açısı çerçevesinde değerlendirilmiştir.Bu çalışma hem eğitimin kavramsal temellerine dair teorik bir bakış sunmakta hem de Locke'un eğitim felsefesini tarihsel bağlamıyla birlikte modern pedagojik anlayışlarla ilişkilendirerek tartışmaktadır. Böylelikle eğitim düşüncesinin temel meseleleri, geçmişten günümüze uzanan bir süreklilik içinde ele alınmış; güncel eğitim tartışmalarına katkı sağlanması hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
Education, as one of the most deep-rooted social institutions in human history, provides a multidimensional structure that not only encompasses the process of acquiring knowledge but also guides the intellectual, physical, and moral development of the individual. Beyond the transmission of information, education seeks to harmonize the individual with society, instill a sense of responsibility within a system of values, and prepare individuals to become subjects who can meet the demands of social life. For this reason, understanding the conceptual foundations, functions, and the relationship between the individual and society in the context of education carries great significance both pedagogically and philosophically.In this regard, the first chapter of the study outlines the conceptual framework of education; formal, non-formal, and informal types of education as well as various pedagogical approaches are examined. The social and moral dimensions of education—such as values education, ethical training, and its function in socialization—are emphasized; moreover, the impact of education on individual development is analyzed from intellectual, emotional, and psychological perspectives, with particular attention to its contributions to professional and life skills.The second chapter explores the educational philosophy of John Locke, a key figure in the history of modern philosophy. After presenting Locke's life and intellectual background, the study details his emphasis on character and moral education, his approach to reward and punishment, his views on play and toys, and his understanding of physical education and discipline. Locke's proposals concerning education are evaluated in light of the social and cultural conditions of his era, highlighting how the balance he sought between freedom and discipline constituted a fundamental principle of his philosophy of human development.In the third chapter, Locke's educational philosophy is discussed in comparison with modern pedagogical approaches. His principle of tabula rasa, his experiencebased understanding of education, and his emphasis on morality are analyzed alongside contemporary educational perspectives. The roles of teachers and parents in education are examined, and parallels as well as divergences between Locke's views and today's individual-centered, play-based, and freedom-discipline-balanced approaches are presented. Criticisms of Locke's philosophy are also addressed, including issues of childhood perception, his stance on authority, socio-economic limitations, and his religious perspective.This study, therefore, not only provides a theoretical perspective on the conceptual foundations of education but also situates Locke's educational philosophy within its historical context while relating it to modern pedagogical approaches. In doing so, it aims to demonstrate the continuity of fundamental issues in educational thought from past to present and to contribute to ongoing debates in contemporary education.
Benzer Tezler
- John Locke'un perspektifinden Türkiye'de devlet-din ilişkisi ve Diyanet İşleri Başkanlığı
State-religion relationship and Turkish Directorate of Religious affairs in Turkey from John Locke's perspective
HALİL İBRAHİM ERDİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kamu YönetimiKocaeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜVEN BAKIREZER
- John Locke'un felsefesinde birey-devlet ilişkisi
The relationship between individual and state in Locke's philosophy
İDİL KEFELİ
- John Locke ve Edmund Burke'ün siyaset felsefesinde ihtilal olgusu
The phenomenon of revolution in John Locke and Edmund Burke's political philosophy
SEVER IŞIK
Doktora
Türkçe
2015
Siyasal BilimlerAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACİ ÖMER ÖZDEN
- John Locke ve David Hume'un ahlak felsefelerinin karşılaştırılması
A comparison of the ethical philosophies of John Locke and David Hume
KÜBRA NUR KARA
- Toplum sözleşmesinin felsefi kaynaklarını aramak: Thomas Hobbes, John Locke ve Jean Jacques Rousseau mukayesesi
Looking for the philosophical sources of the societh concract: The comparison of Thomas Hobbes, John Locke and Jean Jacques Rousseau's
MEHMET KUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Siyasal BilimlerMuş Alparslan ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ÇİFCİ