Arap dilinde tevhid ve şirk kavramlarının semantik analizi
Semantic analysis of the concepts of tawḥīd and shirk in the arabic language
- Tez No: 977934
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SHAVİSH MURAD
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hakkari Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İslam düşüncesinin temel kavramları arasında yer alan tevhîd ve şirk kelimelerini Arap dilindeki semantik analiz bağlamında incelemektedir. Tevhîd, Allah'ın (c.c) zat, sıfat ve fiillerinde birliğini ifade ederken; şirk, bu birliği bozan ve Allah'a (c.c) eş koşma anlamı taşıyan bir anlayışı temsil etmektedir. Araştırma, klasik Arapça sözlüklerden, Kur'ân'-Kerîm'den, hadislerden ve tefsirlerden hareketle bu iki kavramın kökenlerini, sözlük ve terim anlamlarını, tarihsel arka planlarını ve farklı dini geleneklerdeki karşılıklarını analiz etmektedir. Çalışmada hem art zamanlı hem de eş zamanlı semantik yöntem esas alınarak kavramların tarih içindeki gelişimleri ve anlam genişlikleri ele alınmıştır. Tevhîd ve şirk kavramları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, Kur'ân'da yer alan semantik alanları belirlenmiş ve bu alanların müfessirlerce nasıl yorumlandığı analiz edilmiştir. Ayrıca, İslam öncesi Cahiliye Dönemi Arapları, ehl-i kitap geleneğindeki kullanım alanları da araştırılmıştır. Araştırma neticesinde bu iki kavramın anlamlarında tarihsel süreçte belirgin bir değişim yaşanmadığı, ancak çok yönlü ve geniş anlam alanları barındırdıkları tespit edilmiştir. Tez Temel İslam Bilimleri alanında yapılacak ileri araştırmalar için kaynak teşkil etmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the concepts of tawḥīd and shirk, which occupy a central place in Islamic thought, within the framework of semantic analysis in the Arabic language. Tawḥīd denotes the oneness of God (Allah, Exalted is He) in His essence, attributes, and acts, whereas shirk represents an understanding that undermines this unity by associating partners with God. The research analyzes the origins, lexical and terminological meanings, historical backgrounds, and counterparts of these two concepts in different religious traditions, drawing on classical Arabic lexicons, the Qur'an, ḥadīth, and exegetical works. Methodologically, both diachronic and synchronic approaches of semantic analysis are employed to trace the historical developments and semantic expansions of the concepts. The notions of tawḥīd and shirk are comparatively evaluated, their semantic fields in the Qur'an are identified, and exegetical interpretations of these fields are examined. Furthermore, their usage among the pre-Islamic Arabs of the Jāhiliyyah period and within the scriptural traditions of the People of the Book is also investigated. The study concludes that although no radical semantic shift occurred in the meanings of these two concepts over the course of history, they encompass broad and multi-dimensional semantic domains. The thesis aims to serve as a source for further research in the field of Islamic Studies.
Benzer Tezler
- Yeni Türk alfabesinin kabulü ve öğretiminde kullanılan yöntemler-araçlar
Adoption of the new Turkish alphabet and its teaching methods-tools
FAHRİ KILIÇ
- Kur'an'da“sebilullah”kavramı
The concept of sebîlullah (God's way) in the Qur'an
HAFİZE DİNÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Necmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...