Cumhuriyet Dönemi siyasi hayat ve kadın (1923-1939)
Political life and women in the Republican Era (1923-1939)
- Tez No: 978220
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH MEHMET SANCAKTAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan süreçte Türk kadınının toplumsal ve siyasal alandaki dönüşümü tarihsel bağlamda ele alınmıştır. Tezde, kadınların 19. yüzyıl sonlarından itibaren Osmanlı modernleşmesi süreciyle birlikte kamusal alanda daha görünür hale gelmeleri ve bu sürecin Cumhuriyet döneminde ivme kazanarak kadınların toplumsal ve siyasi haklarını kazanmasına nasıl zemin hazırladığı analiz edilmiştir. II. Meşrutiyet döneminden itibaren kadınların örgütlenme çabaları, basın yoluyla seslerini duyurmaları, dernekler ve cemiyetler aracılığıyla kamusal alana dahil olmaları detaylandırılmış; bu süreçte kurulan kadın dernekleri, yayımlanan dergiler ve dönemin aydın kadınlarının faaliyetleri incelenmiştir. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte kadınlara sağlanan eğitim, çalışma ve siyasi haklar kronolojik sırayla derinlemesine incelenirken 1935 itibariyle kadının milletvekili olarak Meclise girmesi ve buradaki çalışmaları toplum ve basının gözünden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda bir kadın cemiyeti olan Türk Kadınlar Birliği'nin kadınlar hakları için yaptığı çalışmalar ele alınarak bu çalışmaların ne kadar Anadolu kadınına sirayet ettiği irdelenmektedir. Atatürk'ün kadınlara yönelik reformlarının sadece çağdaşlaşma idealiyle değil, aynı zamanda ulus-devlet inşasında kadını aktif bir birey olarak konumlandırma hedefiyle yapıldığı ortaya konmuştur. Bununla birlikte, İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerdeki kadınlarla Anadolu kadını arasındaki toplumsal farklar, hakların içselleştirilme düzeyi ve kadınlar arası görüş ayrılıkları karşılaştırmalı bir şekilde ele alınmıştır. Tezin temel amacı, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan kadın hareketlerinin tarihsel gelişimini kent-kır ekseninde incelemek ve Anadolu kadınının bu süreçteki konumunu anlamaya çalışmaktır. Zabıt cerideleri, gazete ve dergiler gibi birincil kaynaklara dayanan bu çalışma, kadın tarihine dair bütüncül bir perspektif sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the transformation of Turkish women in social and political spheres from the late Ottoman Empire to the early Republic within a historical framework. It analyzes how women, beginning in the late 19th century, became increasingly visible in the public sphere through the Ottoman modernization process, and how this transformation accelerated during the Republican era, paving the way for the acquisition of women's rights. The study explores women's organizational efforts during the Second Constitutional Era, their use of the press, and their participation in public life through associations and journals. Following the proclamation of the Republic, the thesis traces the expansion of women's educational, professional, and political rights chronologically, focusing on their entrance into parliament as deputies in 1935 and the public and media reactions to their activities. The role of the Turkish Women's Union in advancing women's rights and its limited impact on Anatolian women are analyzed. Atatürk's reforms are interpreted not only as part of a modernization agenda but also as an effort to position women as active agents in nation-building. Furthermore, the thesis compares women in metropolitan centers such as Istanbul and Ankara with those in rural Anatolia, evaluating differences in social status, access to rights, and the internalization of reforms. Drawing on primary sources such as parliamentary records, newspapers, and periodicals, the study offers a comprehensive perspective on the modernization of Turkish women and the interaction between state policies and social dynamics in shaping women's emancipation.
Benzer Tezler
- Türk kadınının sosyo-ekonomik ve kültürel hayata katılımı: Kayseri örneği, 1923-1950
The attribution of Turkish women to social, economic and cultural life in Kayseri, 1923-1950
NESLİHAN ALTUNCUOĞLU
- Milli Mücadele döneminde Giresun'da yayınlanan bir dergi: Işık (1918-1923)
Giresun, a magazine published in the National Struggle during the period: Işık (1918-1923)
AYDIN ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
GazetecilikMarmara ÜniversitesiTürk Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN BEYOĞLU
- Atatürk Dönemi kadın eğitimciler (1923-1938)
Women educators in Atatürk Period (1923-1938)
ZÜBEYDE RÜZGAR İLLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REMZİ KILIÇ
- Atatürk Döneminde genel milletvekili seçimleri: Çanakkale örneği (1923?1938)
General parlimentary elections during Atatürk Period: Çanakkale case (1923?1938)
ERHAN ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
TarihÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MİTHAT ATABAY
- Kütahya'da Cumhuriyet dönemi siyasi, iktisadi ve sosyo-kültürel hayat (1923-1950)
In the Republic period (1923-1950), political, economic and socio-cultural life in the Kutahya city
ALİ GÖKDÜL