XII. yüzyıl Anadolu Selçuklu tarihi kaynaklarından Kâdı Burhâneddîn Ânevî'nin Enîsu'l-kulûb eserinin yedinci bâbının neşir, tercüme ve tahlili
Edition, translation and analysis of the seventh chapter of Qadi Burhan al-Din Ânevî's Enîsu'l-kulûb, a twelfth-century Anatolian Seljuk historical source
- Tez No: 978283
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT KEÇİŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Anadolu'da yazılmış en eski eserlerden biri olarak kabul edilen Kâdı Burhâneddîn Ânevî'nin Enîsu'l-kulûb adlı Farsça eserinin yedinci bâbını gün yüzüne çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışma giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, kendi verdiği bilgiler ışığında şair Kâdı Burhâneddîn Ebû Nasr b. Mes'ûd-i Ânevî'nin hayatı, eserin muhtevası, nüsha özellikleri, yedinci bâbın kaynak değeri ile dil ve imla hususiyetleri ortaya konulmuştur. 538/1143 yılında Ânî'de doğan Kâdı Burhâneddîn, yirmi dört yaşında yazmaya başladığı Enîsul-kulûb eserini yetmiş yaşında tamamlayarak, 607/1211 yılında Anadolu Selçuklu Sultânı I. İzzeddîn Keykâvus'a sunmuştur. Yaradılış olarak kabul edilen Hz. Âdem'den başlayarak sırasıyla tüm peygamberlerin hayatlarını konu eden eser, yedi bâbdan oluşmaktadır. Eserin, bu tez kapsamında incelenen yedinci bâbında: Hz. Muhammed'in gazveleri, Dört Halife, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin, Emevî ve Abbâsî halifelerine kadar uzanan tarihî metin, nâzım dilinde kaleme alınmıştır. Birinci bölümde, eserin yedinci bâbının Türkçe tercümesine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise, eserin yedinci bâbının metin neşri yapılmıştır. Eserin günümüze ulaşan tek nüshası, Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya'nın yazma koleksiyonunda 2984 numarasıyla kayıtlı bulunmaktadır ve çalışma bu nüsha üzerinden yapılmıştır. Çalışmanın sonunda, I. İzzeddîn Keykâvus'un Methiyelerinin Farsça neşri-Türkçe çevirisi, müellifin otobiyografisinin Farsça neşri-Türkçe çevirisi ve nüshanın yedinci bâbına ait varaklar ek olarak sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to bring to light the seventh chapter of Kādı Burhāneddīn Ānevī's Anīs al-Qulūb, which is considered one of the oldest works written in Anatolia. The study consists of an introduction and two main sections. In the introduction, the life of the author Kādı Burhāneddīn ibn Abū Nasr b. Mesūd-i Ānevī, the content of the work, the manuscript features, the historical value of the seventh chapter, and its linguistic and orthographic characteristics are presented based on the author's information. Kādı Burhāneddīn, born in Ānī in 538/1143, began writing the Anīs al-Qulūb, at the age of twenty-four and completed it at seventy, presenting it to Sultān I. İzzeddīn Keykāvus of the Anatolian Seljuk state in 607/1211. The work covers the lives of all the prophets in succession, starting from Adam, who is considered the first creation, consisting of seven chapters. In the seventh chapter, which is examined in this thesis, historical texts from the Caliphs to Hasan and Husayn and the Umayyad and Abbasid Caliphs are written in verse form. The first section provides a Turkish translation of the seventh chapter of the work. The second section contains the text revision of the seventh chapter. The only surviving copy of the work is cataloguedunder number 2984 in the Süleymaniye Library Ayasofya manuscript collection, and this study is based on this manuscript. At the end of the study, the Persian edition and Turkish translation of the eulogies dedicated to Izzeddīn Keykāvus, the Persian edition and Turkish translation of the author's autobiography, and the folios belonging to the seventh chapter of the manuscript are presented as appendices.
Benzer Tezler
- XIII. yüzyıl Bizans tarihyazımında Türk imajı
The Turkish image in Byzantine historiography in the 13th centuries
CANAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihHacettepe ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RESUL AY
PROF. DR. MURAT KEÇİŞ
- Bizans imparatoru II. Basileios ve dönemi (976-1025)
Byzantine emperor Basil II and his era (976-1025)
ÖMER FARUK UYANIK
- Selçuklu ve Beylikler dönemi Göller Yöresi tarihî coğrafyası
The historical geography of the Lakes Region in the era of Seljuks and Beyliks
SERHAT ALTINKAYNAK
- Dünden bugüne rebab ve yeniden ele alınması
Başlık çevirisi yok
M. REFİK KAYA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1998
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. M. CAHİT ATASOY