Spor alanında hizmet verenlerde genetik faktörlerin, performanslarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of genetic factors on the performance of those working in the field of sports
- Tez No: 978368
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN UĞUR ÖNCEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Enerji, Genetik, Biyokimya, Energy, Genetics, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Spor eğitmenliği, antrenörlük ve spor hocalığı bir iş dalıdır. Yapılan işin türünde direkt insan sağlığı söz konusu olmaktadır. Yarışma yapan sporcularda, başarı tek hedef olduğundan kas yapılarının geliştirilmesi, yarışma performanslarının en üst düzeye çıkarılması için çeşitli çalışma programları uygulanmaktadır. Kişilerin doğal yatkınlıkları dışında, başarılı olma güdüsü onları çoğu zaman sağlık sorunları ile başbaşa bırakabilmektedir. Oysa bireysel genetik yapısı belirli olan sporcuları, başarılı olma ihtimalleri yüksek spor dallarında yarıştırmak için eğitmek, onların sağlıklarının korunması açısından büyük önem arz etmektedir. Bu noktada İş sağlığı ve güvenliği kriterleri ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada spor işi yapanların sağlıklarının korunmasının genetik yapılarının ortaya çıkarılması ile nasıl denetlenebileceğinin gerçekliliğini vurgulamak ve bu konuya dikkat çekmek istiyoruz. Çalışmada, özellikle dayanıklılık kapasitesi, enerji metabolizması, toparlanma süreci ve sakatlık riski üzerinde etkili olduğu bilinen genetik varyasyonlar değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, elit düzeyde dayanıklılık sporcuları oluşturmuştur. Katılımcılardan alınan tükürük örnekleri yurt dışında akredite genetik laboratuvarlarda ileri düzey yeni nesil dizileme (NGS) teknolojisi kullanılarak analiz edilmiştir. İncelenen başlıca genler arasında ACTN3, ACE, PPARGC1A, VEGF, NOS3, HIF1A, AMPD1, CKM, UCP2/UCP3 ve MSTN yer almaktadır. Bulgular, sporcuların genetik profillerinin bireysel olarak farklılaştığını göstermiştir. ACTN3 geninde XX genotipine sahip bireylerde yavaş kas lifi oranı yüksek bulunmuş, ACE geninin I/I genotipi ve PPARGC1A'nın G aleli ise kardiyovasküler kapasite ve mitokondriyal fonksiyonlarla olumlu ilişkilendirilmiştir. Oksijen taşınımı ve hipoksiye adaptasyonda VEGF, NOS3 ve HIF1A varyantlarının rol oynadığı belirlenmiştir. AMPD1 ve UCP2/UCP3 gen varyantları enerji üretimi üzerinde etkili bulunurken, CKM ve IL6 genleri toparlanma sürecini desteklemiştir. Sonuç olarak, genetik profillerin bilinmesi, sporcularda performans artırıcı bireyselleştirilmiş antrenman ve beslenme stratejilerinin geliştirilmesine olanak sağlamaktadır. Bu çalışma, spor genetiğinin uygulamalı alanda kullanılabilirliğini desteklemekte ve kişiselleştirilmiş performans yönetimi için bilimsel bir temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Sports training, coaching, and athletic instruction are professional fields where human health is directly involved. In competitive athletes, success is the sole objective, and various training programs are implemented to enhance muscle development and maximize performance. However, the drive for success often leads individuals to face health-related issues beyond their natural predispositions. Training athletes—whose genetic profiles are known—in sports in which they have a higher potential for success holds great importance for preserving their health. At this point, occupational health and safety standards come to the forefront. This study aims to emphasize the feasibility of monitoring the health of individuals working in the sports field through the identification of their genetic structures and to draw attention to this issue. The study specifically evaluates genetic variations known to affect endurance capacity, energy metabolism, recovery processes, and injury risk. The sample group of the study consists of elite-level endurance athletes. Saliva samples collected from participants were analyzed using advanced next-generation sequencing (NGS) technology in accredited genetic laboratories abroad. The primary genes examined include ACTN3, ACE, PPARGC1A, VEGF, NOS3, HIF1A, AMPD1, CKM, UCP2/UCP3, and MSTN. The findings revealed individual differences in the athletes' genetic profiles. Individuals with the XX genotype of the ACTN3 gene were found to have a higher proportion of slow-twitch muscle fibers. The I/I genotype of the ACE gene and the G allele of the PPARGC1A gene were positively associated with cardiovascular capacity and mitochondrial function. Variants of VEGF, NOS3, and HIF1A were found to play roles in oxygen transport and adaptation to hypoxia. AMPD1 and UCP2/UCP3 gene variants were shown to affect energy production, while CKM and IL6 genes supported the recovery process. In conclusion, knowledge of genetic profiles allows for the development of individualized training and nutrition strategies that enhance athletic performance. This study supports the practical application of sports genetics and provides a scientific foundation for personalized performance management.
Benzer Tezler
- Evde sağlık hastalarına bakan hasta yakınlarında hayatın anlam ve amacının değerlendirilmesi
Assessment of meaning and purpose in life in patient relatives caring for home health care patients
EMİNE ÇİĞDEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ TEKİN
- Spor bilimleri alanındaki lisansüstü eğitimde kalite yönetiminin akademik personel ve öğrencilerin görüşlerine göre incelenmesi
Investigation of quality management in post-graduate education in the field of sports sciences according to the opinions of academic staff and students
SELMAN AKSARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUNUS EMRE KARAKAYA
- Türkiye'de son dönem cami tasarımında merkezi kubbeli mekân kurgusunun incelenmesi
Analysis of the central domed space design scheme in the recent Turkish mosque architecture
ABDULLAH GEDİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBina Bilgisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN ALKIŞER BREGGER
- 2023 Avrupa Voleybol Şampiyonası maçlarında yayınlanan reklamların içerik analizi
Content analysis of advertisements broadcast during the 2023 European Volleyball Championship matches
SANEM ALPAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERSİN ESKİLER
- Çağdaş Suriye nesrinde siyasî hapishane edebiyatı üzerine eleştirel bir bakış
The literature of political prisons in contemporary Syrian prose analytical prepective
ABDOLGADER MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Arapça
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. FİKRET ARSLAN