Bir iletişim aracı olarak rap müzik ve müziğin kitleselleşmesi: Müzik sosyolojisi ekseninde Türkçe rap müzik
Rap music as a communication tool and the massification of music: Turkish rap music on the axis of music sociology
- Tez No: 978708
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM HAKAN DÖNMEZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Müzik, Gazetecilik, Communication Sciences, Music, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Müzik sosyolojisi, Popüler müzik, Protest müzik, Rap müzik, İletişim sosyolojisi, Music sociology, Populer music, Protest music, Rap music, Communication sociology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gazetecilik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir iletişim aracı olarak müzik olgusu, tarih boyunca çoğu medeniyetin kültüründe var olan ve günümüze kadar ulaşmış önemli bir kavramdır. Müziğin toplumsal bir olgu olması, müzik sosyolojisi literatüründeki pek çok düşünürün ortaya atmış olduğu kavramlar ile daha da gün yüzüne çıkmıştır. Dolayısıyla müziğe iletişim penceresinden ve müzik sosyolojisi perspektifinden yaklaşmak; müziğin biçimleri, dinleyenleri, icra edenleri ve sözlerinin toplumsal nedenlerini ortaya koymamızda rehber olacaktır. İletişim aracı olarak müzikte, mesajların aktarımı noktasında en önemli müzik türlerinden birisi de rap müziği olmuştur. Mesajların kafiyeli ve vurgulu şekilde müziğin üstüne okunarak aktarıldığı rap müzik, ortaya çıktığı günden bu yana gelişerek tüm dünyada geniş kitlelere yayılmıştır. Özellikle Türkiye'de son dönemlerde en çok dinlenen müzik türlerinden biri olan Türkçe rap müziğin, doğduğu tarihlerden günümüze kadarki süreçte değiştiği noktasındaki tartışmalar ise rap müziğin iletişim ve müzik sosyolojisi bakış açısıyla incelenmesine olanak tanımıştır. Bu çerçevede çalışmada, müzik tarihinin genel hatları ve müzik sosyolojisi kavramları derlenecek ve iletişim perspektifinden Türkçe Rap şarkıları incelenecektir. Çalışmada 90'lı yıllardan günümüze dört farklı dönemde yapılmış Türkçe sözlü rap şarkılarının sözleri, betimsel içerik analizine tabi tutularak şarkı sözlerinin içeriğindeki tarihsel değişim görülmeye çalışılacaktır. Farklı parametrelerde analize tabi tutulan şarkı sözlerinin; müzik endüstrisinin geldiği boyutun etkisinde rap müziğinin ortaya çıktığı dönemdeki içeriği ile günümüzdeki içeriği arasındaki değişimi ve farkı ortaya koyması amaçlanmıştır. Müziğin ticarileşmesi ile birlikte müzik içeriğinin anlamını yitirdiği, popüler olana ve talep edilene yöneldiği varsayımı ile yapılan çalışmada, analiz sonucu elde edilen bulgular Adorno'nun Kitle Kültürü kavramı temelinde yorumlanacaktır. Aynı zamanda bulguların yorumlanması Bourdieu ve Hall'un kavramlarından da yardım alınacaktır.
Özet (Çeviri)
Music, as a means of communication, is a significant phenomenon that has been present in the cultures of many civilizations throughout history and has endured to the present day. The social nature of music has become increasingly evident through the theoretical frameworks proposed by numerous scholars in the field of music sociology. Therefore, approaching music from both a communicative perspective and the lens of music sociology can serve as a guide in uncovering the social dimensions behind its forms, audiences, performers, and lyrics. Among the various musical genres that serve as a vehicle for conveying messages, rap music holds a particularly prominent position. Rap, characterized by the rhythmic and rhymed delivery of lyrics over a beat, has evolved since its emergence and spread to wide audiences around the globe.In recent years, Turkish rap has become one of the most listened-to musical genres in Turkey. Ongoing debates surrounding the transformation of Turkish rap from its early days to the present have opened new avenues for analyzing the genre from the perspectives of communication and music sociology. Within this framework, the present study will first provide an overview of the history of music and key concepts in music sociology, and then examine Turkish rap songs from a communication perspective. Lyrics from Turkish-language rap songs produced in four different time periods from the 1990s to the present will be subjected to descriptive content analysis in an effort to identify and interpret historical changes in lyrical content. The study aims to examine the transformation and differences between the lyrical content of rap music at the time of its emergence and its contemporary form, by analyzing song lyrics through various parameters, within the context of the developments in the music industry. Based on the assumption that, with the commercialization of music, musical content has lost its meaning and shifted towards what is popular and in demand, the findings obtained through analysis will be interpreted within the framework of Adorno's concept of Mass Culture. Additionally, the interpretation of the findings will be supported by the theoretical approaches of Bourdieu and Hall.
Benzer Tezler
- Susamam projesi ve“Mekânın Sahibi”polemiği temelinde Türk rap müziğinin yükseliş döneminde müziğin politik bağlamda araç olarak mesajı
The message of music as a tool in political context in the rising period of the Turkish rap music based on project“Susamam (I can't keep quiet)”and argument of“Mekânin sahibi”(the owner of the place)
MURAT EMRE ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MüzikMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MURAT YEL
- Lisans müzik öğrencilerinin farklı müzik türlerine yönelik duygusal algıları üzerine bir değerlendirme
An evaluation on undergraduate music students' emotional perceptions towards different music types
KÜBRA MERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Müzikİnönü ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ AYHAN
- Localization of rap music in Turkish context
Rap müziğinin Türkiye bağlamında yerelleştirilmesi
MERİÇ SOBUTAY
- Arabesk rap icra edenlerin toplumsal özellikleri (Malatya örneği)
Social characteristics of arabesk rap players (Example of Malatya)
ŞULE GÜLPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyolojiİnönü ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACI BAYRAM KAÇMAZOĞLU
- Rap in between glorification and demonization: A critical discourse analysis of internet news coverage of Susamam and Olay
Yüceltme ve şeytanlaştırma arasında rap: İnternet haber ortamının eleştirel bir söylem analizi: Susamam ve Olay
ASLIHAN ATALAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Müzikİstanbul Bilgi ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN KAYA