Muhasebe denetiminde büyük veri analitiği: BIST 100 şirketlerinde bir araştırma
Big data analytics in auditing: A study on BIST 100 companies
- Tez No: 978990
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT SERÇEMELİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, BIST 100 endeksinde yer alan şirketlerin iç denetim birimlerinin büyük veri analitiğine (BVA) hazırlık düzeylerini belirlemektir. Dijital dönüşümün hızlandığı günümüzde veri odaklı yaklaşımlar, iç denetim fonksiyonunun etkinliği ve katma değer yaratma kapasitesi açısından kritik önem taşımaktadır. Araştırmada nicel yöntem benimsenmiş ve veri toplama aracı olarak“DELTTA Büyük Veri Analitiği Hazırlık Değerlendirme Anketi”kullanılmıştır. Anket; veri, kurum, liderlik, hedefler, teknoloji ve analistler / veri bilimciler olmak üzere altı boyuttan oluşmaktadır. Veriler betimsel istatistiklerle analiz edilmiş; gruplar arası farklılıkların incelenmesinde Friedman, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri uygulanmıştır. Analiz sonuçları, BIST 100 şirketlerinin iç denetim birimlerinin genel olarak BVA'ya yüksek düzeyde hazır olduklarını ortaya koymuştur. Şirketlerin tüm DELTTA boyutlarında benzer hazırlık seviyelerine sahip olduğu görülmüştür. Cinsiyet, ünvan, mesleki sertifika, kıdem, iç denetçi sayısı ve kuruluş yılı değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Buna karşılık, yaş değişkeni açısından veri, kurum, hedefler ve teknoloji boyutlarında; eğitim durumu değişkeni açısından ise teknoloji boyutunda anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, literatürle uyumlu olarak, BIST 100 şirketlerinin iç denetim birimlerinin BVA'ya yönelik hazırlık düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu ve sürecin bütüncül bir yaklaşımla ele alındığı görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to determine the readiness levels of internal audit units of companies listed in the BIST 100 index for big data analytics (BDA). In today's era of rapid digital transformation, data-driven approaches are crucial for enhancing the effectiveness and value creation capacity of internal audit functions. A quantitative research method was adopted, and data were collected using the DELTTA Big Data Analytics Readiness Assessment Survey, which includes six dimensions: data, enterprise, leadership, targets, technology, and analysts / data scientists. Data were analyzed through descriptive statistics and the Friedman, Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis H tests. The findings indicate that internal audit units of BIST 100 companies are generally highly prepared for BDA and show similar readiness across all DELTTA dimensions. No significant differences were found with respect to gender, job title, professional certification, tenure, number of internal auditors, and establishment year. In contrast, significant differences were identified in the data, enterprise, targets, and technology dimensions with respect to age, and in the technology dimension with respect to education level. Overall, consistent with the literature, the results reveal that internal audit units of BIST 100 companies exhibit a high and holistic level of readiness for BDA.
Benzer Tezler
- Yapay zekanın denetim çalışmalarına etkileri ve ticari alacaklar ile stokların denetiminde kullanılmasına yönelik öneriler
Effects of artificial intelligence on audit activities and recommendations for the audit of trade receivables and inventory
HALUK MERT
- Dijital dönüşümün bağımsız denetimde kanıt toplama sürecine etkisi ve uygulama önerisi
The Impact of digital transformation on the evidence gathering process in independent auditing and a proposed implementation
YAPRAK SEVİL ELMAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeBaşkent ÜniversitesiMuhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ UMUT DOĞAN
- Büyük veri analizinin muhasebe denetiminde kullanımı: Nitel bir araştırma
The use of big data analysis in auditing: A qualitative research
MERVE AYGÜN
- Bilgi sistemleri denetimi– riskler ve bilgisayar destekli denetim teknikleri: Türkiye uygulaması
Information systems audit– risks and computer-aided audit techniques: Application in Turkey
SEVGİ ŞEKER
- İç denetimde veri analitiğinin kullanımı ve bir uygulama
Use of data analytics in internal audit and an application
ULAŞ YUŞA TATLITÜRK