Tracing space-times of political action: Spaces of resistance in Ankara (1960-1971)
Politik eylemin mekan-zamanlarının izini sürmek: Ankara'da direniş mekanları (1960-1971)
- Tez No: 979062
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EKİN PİNAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1960 ile 1971 yılları arasındaki dönem, Ankara'da birbiriyle ilişkili mekansal ve politik dönüşümlerle karakterize edilmiştir: Bir yandan yoğun göç, hızlı kentleşme ve kent merkezinde yapılı çevrenin yeniden şekillenmesiyle, kentsel mekanın üretimi ve kent deneyimi önemli ölçüde dönüşmüştür. Öte yandan, bu dönem kitlesel politizasyon, işçi hareketinin, öğrenci hareketinin ve devrimci mücadelenin yükselişiyle birlikte, kentsel mekanlarda gerçekleşen çeşitli politik eylem biçimlerine tanıklık etmiştir. Bu bağlamda, tez; söz konusu hareketlerin politik eylemleri aracılığıyla direniş mekanlarına dönüşen kentsel mekanları, mekan-zaman kavramsal çerçevesi içinde incelemektedir. Çok ölçekli ve çok mekanlı bir yaklaşım benimseyen çalışma, kentsel mekan ile politik eylem arasındaki karşılıklı ilişkiye odaklanmakta; (1) bu mekanların fiziksel formları, mekansal pratikleri ve toplumsal anlamlarıyla birlikte, politik eylemlerin örgütlenmesinde, deneyimlenmesinde ve temsilinde oynadığı rolü, (2) politik eylemlerin bu mekanların toplumsal, temsili ve sembolik yeniden üretimindeki etkilerini sorgulamaktadır. Bu çerçevede, kentte öne çıkan direniş mekanları belirlenmiştir: Kızılay Meydanı, Sıhhiye Meydanı, Tandoğan Meydanı, Güvenpark, Kurtuluş Parkı, Siyasal Bilgiler Fakültesi (Mülkiye), Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi (DTCF) ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ). Ancak bu tespit, sabit tanımlar önermemekte; aksine, direniş mekanlarını eylemlerin mekan-zamanlarına, farklı eylem formlarına ve bu mekanların birbiriyle ilişkilerine göre süreçsel ve ilişkisel bir anlayışla ele almaktadır. Kentsel mekanın üretiminde maddi ve maddi olmayan boyutları beraber dikkate alan bu çalışma, direnişlerin mekansallıklarını hareketler, rotalar, düğüm noktaları, sınırlar, tekrarlar, süreklilikler ve kopuşlar üzerinden izlemekte ve yorumlamaktadır. Direniş mekanlarındaki ve bu mekanları politik eylemlerle birbirine bağlayan rotalardaki değişimler, direniş ağı olarak nitelenerek, toplumsal ve mekansal dinamikler ışığında incelenmektedir. Bu mekansallıkların dönem boyunca kentte nasıl tezahür ettiği ve özellikle 1968-1971 arasında kentte nasıl genişlediği ve yayıldığı ortaya konmaktadır. Böylece, kolektif politik eylemlerin kentsel mekanların toplumsal ve temsili yeniden üretiminde belirleyici güçler olarak kavrandığı bir mimarlık ve kent tarihi yazım pratiği ortaya konarak, Ankara'nın mekansal-politik tarihine ilişkin katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The period between 1960 and 1971 in Ankara was characterized by prominent spatial and political transformations that were interconnected: On the one hand, the production of urban space and the urban experience significantly transformed with dense migration, rapid urbanization, and the reconfiguration of the built environment in the city center. On the other hand, this period witnessed diverse forms of political actions unfolding in urban spaces, with mass politicization and the rise of the labor movement, student movement, and revolutionary struggle. In this context, this thesis examines urban spaces that transformed into spaces of resistance through political actions of these movements, in the frame of the concept of space-time. Adopting a multi-scale and multi-sited approach, it focuses on the reciprocal relationship between urban space and political action. It interrogates (1) the role of these spaces with physical forms, spatial practices, and social meanings in the organization, experience, and representation of the political actions, and (2) the impacts of political actions in social, representational, and symbolic reproduction of these spaces. In this sense, the prominent spaces of resistance in the city are identified: Kızılay Square, Sıhhiye Square, Tandoğan Square, Güvenpark, Kurtuluş Park, the Faculty of Political Science (Mülkiye), the Faculty of Language, History, and Geography (DTCF), and Middle East Technical University (ODTÜ). Yet, this identification does not offer fixed definitions; rather, the study comprehends the spaces of resistance in a processual and relational understanding according to space-times of actions, their different forms, and interrelations of the spaces of resistance. Considering both material and immaterial dimensions, the spatialities of resistance are traced and interpreted through movements, routes, nodes, borders, repetitions, continuities, and ruptures. In this way, the changes in the spaces of resistance and in the routes connecting them through political actions, which form what can be described as a web of resistance, are revealed and analyzed in the light of social and spatial dynamics. How these spatialities manifested in the city throughout the period, and how they expanded and spread especially between 1968 and 1971, is demonstrated. Thus, an architectural and urban historiographical practice is presented through which collective political actions are recognized as decisive forces in the social and representational reproduction of urban spaces, and aimed to contribute to the spatial-political history of Ankara.
Benzer Tezler
- Katı atıkların depolanmasında karşılaşılan geoteknik problemler
Geotechnical problems encountered in disposal of wastes
AHMET KUTAY
- Mekandaki görünmez: Ötekinin kaydını tutan mimarlık üzerine bir araştırma
The invisible in space: A study on architecture keeping record of the other
ZEYNEP ÇABUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ŞENTÜRER
- Kentsel breccia üzerinden bir kent okuma modeli: Beşiktaş'ın gizli katmanları ve bellek anlatıları
An urban reading model through urban breccia: The hidden layers and memory narratives of Beşiktaş
ELİF ÖZTÜRK AKSOY
Doktora
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PELİN DURSUN ÇEBİ
- Uluslararası fon piyasaları ve döviz kredileri mekanizması (analitik bir yaklaşım)
A Short history of the foreign exchange markets
ADNAN YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
BankacılıkMarmara ÜniversitesiUluslararası Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN ULUDAĞ