Bilâd-ı Şam'da Selçuklu yönetiminin tesisi ile I. Haçlı Seferi'nin etkileri
Establishment of Seljuk rule in al-Sham region with the effects of the First Crusade
- Tez No: 979122
- Danışmanlar: PROF. DR. SEBAHATTİN SAMUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Tarih, Religion, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Bilâd-ı Şam'da XI. asrın son çeyreğinde başlayan Selçuklu yönetiminin tesis edilme süreciyle bu asrın sonlarında bölgeye yönelik gerçekleştirilen I. Haçlı Seferi'nin ilk yirmi yıllık etkileri üzerine yapılmıştır. Günümüzde Suriye, Ürdün, Lübnan, İsrail ve Filistin coğrafyasını içine alan Bilâd-ı Şam, Selçuklu Devleti'nin tarih sahnesine çıkmasıyla Türkmenlerin akınları sonucunda kısa sürede hâkim olunan bir coğrafya haline gelmiş ve sonrasında bölgede Haçlılara karşı ciddi mücadeleler verilmiştir. Anadolu'da Türk hâkimiyetinin sağlanmasıyla eş zamanlı bir şekilde Şam topraklarında tesis edilen Türk idaresi, yaklaşık bin yıla sahip geçmişiyle Orta Doğu tarihinde önemli bir yere sahip olmuştur. Türklerin Bilâd-ı Şam'daki varlığı ve Haçlılara karşı vermiş olduğu mücadele, bütün çarpıtılmış algılardan soyutlanarak, gerçek anlamda tarihte hak ettiği yeri alması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duymaktadır. Dönemin yerli ve yabancı kaynakları temelinde yapılan çalışmada; objektif, tarafsız ve bütüncül bir bakış acısıyla açıklayıcı ve yer yer tartışmacı bir anlatım tarzı benimsenmiştir. Sonuçta; Selçuklu Devleti'nin planlı bir Bilâd-ı Şam siyaseti takip ettiği, ilk Türkmen akınlarının Anadolu coğrafyası ile beraber Şam coğrafyasına yönelik de gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Bölgedeki şartlara Türklerin askerî kabiliyetlerinin eklenmesiyle Bilâd-ı Şam'da kısa sürede Selçuklu yönetimi tesis edilmiştir. Fakat sonrasında, Türk ilerleyişini durdurup İslam dünyasının yeniden güçlenmesini engellemek ve Kudüs başta olmak üzere bölgenin önemli şehirlerini ele geçirmek amacıyla en uygun zamanda icra edildiği anlaşılan I. Haçlı Seferi gerçekleşmiştir. Bölgede Haçlılarla mücadelede Türklerin başat rol oynadığı ancak İslam dünyasında yaşanan mezhepsel bölünme, iktidar kavgaları, çıkar çatışmaları ve yöneticilerin ikbal kaygıları ilk etapta bu mücadeleyi başarısızlığa uğratan sebepler olmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examines the establishment of Seljuk rule in the al-Sham region beginning in the final quarter of the eleventh century and the first two decades of transformation following the First Crusade. Encompassing modern-day Syria, Jordan, Lebanon, Israel, and Palestine, al-Sham quickly came under Seljuk control through Turkmen incursions after the rise of the Seljuk Empire and soon became a major arena of confrontation with the Crusaders. Parallel to the consolidation of Turkish dominance in Anatolia, the establishment of Turkish authority in al-Sham marked a turning point in Middle Eastern history, leaving a legacy that has endured for nearly a millennium. The Turkish presence and its struggle against the Crusaders require further scholarly investigation, free from distortion, to attain their rightful place in historical discourse. Drawing on contemporary local and foreign sources, this study adopts an objective, comprehensive, and at times critical analytical approach. The findings show that the Seljuk Empire pursued a deliberate political strategy toward al-Sham, with early Turkmen raids directed there alongside those in Anatolia. The combination of favorable local conditions and Turkish military capability facilitated the swift establishment of Seljuk administration. However, the First Crusade, launched at a time most favorable to the Crusaders, sought to halt Turkish expansion, prevent the resurgence of Islamic power, and capture key cities such as Jerusalem. Although the Turks played a leading role in defending the region, sectarian divisions, internal rivalries, and political ambitions initially hindered this resistance.
Benzer Tezler
- Merînîlerin Memlûklerle ilişkileri (648/1250-869/1465)
Relations of the Marinids with the Mamluks (648/1250-869/1465)
HÜSEYİN PAÇA
Doktora
Türkçe
2024
Tarihİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN GEMİCİ
- Selçuklu çağında Trablusşam'da Ammâroğulları hâkimiyeti (462-502/1070-1109)
Banū ʻAmmār's rule in tripoli during the Seljuk era (462-502/1070-1109)
AHMED ALDAHROUJ
Doktora
Türkçe
2023
TarihKırıkkale ÜniversitesiFen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM GÖKBÖRÜ
- Kemâlüddîn İbnü'l Adîm'in“Zübdetü'l Haleb min Târîhi Haleb”adlı eserinde“Mirdâsîler”bölümünün tercüme ve tahlili
Kemâlüddn İbnü'l Adam's the translation and analysis of the“Mirdasids”section in“Zübdetü'l Haleb min Târihi Haleb”
HASAN SOSAN
- Hıttin Muharebesi'ne kadar Bilâd-ı Şam'da haçlılarla mücadele (492-583/1099-1187)
The struggle against the crusades in Bilad al-Sham to battle of Hattin (492-583/1099-1187)
ARAM ALİ SAEED
Yüksek Lisans
Arapça
2017
TarihYüzüncü Yıl Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ HATALMIŞ
- التوشيح الديني في بلاد الشام: حلب ودمشق نموذجًا
Bilâd-ı Şam'da dini tevşihler: Halep ve Şam örneği
MAHMUD ALGHAFIER
Yüksek Lisans
Arapça
2023
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAHREDDİN YILDIZ