Ölüm cezası: İran ceza hukukunda ölüm cezası ve infaz usulleri
Death penalty: Death penalty and execution procedures in Iranian criminal law
- Tez No: 979136
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET SAYDAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlık, yeryüzünde var olduğu günden bu yana amaçlarına ulaşabilmek ve temel yaşam ihtiyaçlarını (gıda, giyim, barınma) karşılayabilmek için birbirleriyle iletişim kurmak zorunda kalmış ve bu etkileşim zamanla sosyal ilişkilerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Zamanın geçmesiyle birlikte nüfusun artması, toplumların büyümesi ve şehirlerin, ülkelerin oluşması; normları bozan, toplumların huzur ve düzenini tehdit eden, bireyler ve toplumlar arasında huzursuzluk ve bozulmaya yol açan kişilerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu nedenle, insanları bu normları ihlal etmekten alıkoyacak yasaların ve cezaların eksikliği fark edilmiş; zamanla farklı toplumlar, bu tür norm ihlallerini önlemek amacıyla çeşitli yasa ve yönetmelikler oluşturmayı düşünmeye başlamıştır. Bugüne kadar insanlığın bu konuda sağlam bir altyapıya sahip olmaması nedeniyle yasa çıkarma süreci ağır ilerlemiş ve beklenenden daha zahmetli olmuştur. Ancak bu durumdan çıkarılabilecek olumlu sonuç, çeşitli yasaların nihayetinde oluşturulabilmiş olmasıdır. Toplumlar ve insanlar arasında düzeni sağlamak adına atılan bu adımlar, insanlık ve toplumların hukuki temelleri açısından büyük bir devrim niteliği taşımaktadır. Kendine kanun koyan ilk imparatorluklardan biri, düzeni sağlamak ve adaletsizliği önlemek amacıyla kanunlar oluşturan Babil hanedanlığının imparatorlarından Hammurabi'ydi. O dönemde idam cezası, çeşitli suçlar için uygulanan bir ceza yöntemi olarak kullanılıyordu. Ölüm cezası, ilk yazılı kanunların ortaya çıkmasından bu yana bazı suçlar için öngörülen cezalar arasında yer almış; pek çok imparatorluk ve milletin hukuk sistemlerinde yer bulmuştur. İlk kanunların oluşturulmasından günümüze kadar geçen uzun zaman zarfında ve insanlığın birçok alanda önemli ilerlemeler kaydetmesine rağmen, ölüm cezası hâlâ bazı ülkelerde farklı yöntemlerle (örneğin asılarak, elektrikli sandalye ile) uygulanmaya devam etmektedir. 21. yüzyılda yaşıyor olmamıza ve bilimin pek çok alanda büyük gelişmeler kaydetmiş olmasına rağmen, insan hatası hâlâ kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Her geçen gün gelişen ve değişen dünyada, bu bilimsel ve toplumsal ilerlemelerle birlikte, cezaların yeniden gözden geçirilmesini ve hukuk sistemlerinin yeni ortaya çıkan suçlara uygun şekilde düzenlenmesini gerektiren durumlar da artmaktadır. Bu bağlamda, hukuk sisteminin dinamik ve toplumsal ihtiyaçlara cevap verebilecek şekilde sürekli güncellenmesi büyük önem taşımaktadır. Araştırmamızın konusu, ele aldığımız ölüm cezası ile ilgilidir. Ölüm cezası, insanlığın ilk yasalarından bu yana bazı suçlara ilişkin cezalar arasında yer almış ve yıllar geçtikçe hâlâ bazı ülkelerde uygulanmaktadır. Bu cezanın, bir yandan davanın farklı yönlerden soruşturulması sürecinde meydana gelebilecek hatalardan kaynaklanabileceği, diğer yandan ise geri döndürülemez nitelikte olması nedeniyle; suçluya idam cezası verilmesi hâlinde, infazın ardından dava sürecinde yapılan hataların telafi edilemeyeceği açıktır. Böyle ağır bir cezaya neden olan yasanın doğru uygulanmasının ne kadar zor olduğu ortadadır. Kararın yanlış olduğunu bilmek hiçbir şeyi değiştirmez, çünkü ceza infaz edilmiş ve suçlu ölmüştür. Öte yandan, ölüm cezasıyla ilgili olarak özellikle dikkat edilmesi gereken bir diğer konu da infaz gerçekleştiğinde suçlunun suç hayatından tövbe edip normal yaşamına dönme ihtimalinin tamamen ortadan kalkmasıdır. Oysa birçok durumda suçlular, cezalarının sona ermesinden sonra sakinleşmekte ve suç işlemeye başlamadan önceki hayatlarına dönmektedir. Bu durum, ölüm cezasının bu kişilere bir şans tanımadan onları ortadan kaldırdığını göstermektedir. Bazı durumlarda farklı cezaların etkili olmadığı ve suçlunun cezaevinden çıktıktan sonra suç işlemeye devam ettiği doğru olsa da bu durum cezasını tamamladıktan sonra suçtan uzak duran kişileri yok saymak için bir gerekçe değildir.
Özet (Çeviri)
Since the beginning of humanity's existence on Earth, people have had to communicate with one another to achieve their goals and meet basic needs such as food, clothing, and shelter. Over time, these interactions led to the emergence of social relationships. As time passed, the increase in population, the growth of societies, and the formation of cities and countries gave rise to individuals who disrupted social norms, threatened peace and order, and caused unrest and deterioration among people and communities. Consequently, the lack of laws and punishments to deter individuals from violating these norms became evident. Over time, different societies began to consider establishing various laws and regulations to prevent such violations. Due to the lack of a solid legal infrastructure throughout most of human history, the process of creating laws was slow and more burdensome than expected. However, a positive outcome of this struggle was the eventual establishment of a set of laws. These steps, taken to ensure order among societies and individuals, marked a major revolution in the legal foundations of humanity and civilization. One of the first empires to create its own laws was the Babylonian dynasty, whose ruler Hammurabi introduced laws to maintain order and prevent injustice. At that time, the death penalty was used as a punishment for various crimes. Since the emergence of the first written laws, capital punishment has been one of the penalties imposed for certain crimes and has been included in the legal systems of many empires and nations. Despite the significant advancements humanity has made in many areas since the creation of the first laws, the death penalty is still practiced in some countries through various methods (such as hanging or the electric chair). Although we are now living in the 21st century and science has progressed greatly in many fields, human error remains an unavoidable reality. In today's ever-evolving world, scientific and societal developments have created a need to review existing punishments and adapt legal systems to new and emerging crimes. Therefore, it is essential that legal systems remain dynamic and continuously updated to meet the needs of society. The subject of our research is the death penalty. From ancient times to the present, capital punishment has been applied to certain crimes and continues to be used in some countries. One major issue with this punishment is the potential for mistakes during the legal process, particularly when cases are investigated from different angles. Moreover, the irreversible nature of the death penalty means that if a mistake is discovered after the execution, it cannot be undone. This highlights how difficult it is to apply such severe punishment correctly. Realizing that a decision was wrong does not change anything because the penalty has already been carried out and the person is dead. Another important aspect of the death penalty is that once it is executed, the offender loses any chance of repenting and returning to a normal life. In many cases, offenders become calmer after serving their sentences and go back to living as they did before committing a crime. This shows that the death penalty eliminates the possibility of rehabilitation for such individuals. While it is true that some punishments may not be effective and some offenders continue committing crimes after release, this should not be used as a justification to ignore those who do reform after serving their sentence.
Benzer Tezler
- İran'da uygulanan idam cezalarının İslam hukuku açısından analizi
Analysis of death penalties implemented in İran in terms of Islamic law
SÜMEYYE KABAHASANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinAtatürk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMETULLAH SAMİ
- Adli Tıp Kurumu Erzurum Adli Tıp Grup Başkanlığında 2016-2021 yılları arasında otopsisi yapılan yabancı uyruklu olguların değerlendirilmesi
Evaluation of foreign national cases whose autopsies were performed between 2016 and 2021 at the Forensic Medicine Institute Erzurum Forensic Medicine Group Presidency
ABDULKADİR SANCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Adli TıpAtatürk ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET NEZİH KÖK
- İran İslam Cumhuriyeti'nde uluslararası hukuk anlayışı: Rehine krizi, Salman Rüşdi krizi ve çocuk idamları örnekleri
The concept of international law in the Islamic Republic of Iran: Hostage crisis, Salman Rushdie crisis and children's executions
FERZAT SAMETLİ
Doktora
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERTAÇ HAMİ BAŞEREN
- Ölüm cezası
The death penalty
KÖKSAL SARINCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
HukukKırıkkale ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞAN SOYASLAN