Yerel halkın turizm algısının misafirperverliğine etkisinde yaşam kalitesinin aracı rolü
The mediatory role of quality of life in the effect of local people's perception of tourism on their hospitality
- Tez No: 979457
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİNÇ GÖKTEPE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Turizm Algısı, Misafirperverlik, Yaşam Kalitesi, Yerel Halk, Sürdürülebilir Turizm, Çeşme, Seferihisar, Sosyal sürdürülebilirlik, Turizm bölgeleri, Turizm sosyolojisi, Çevresel sürdürülebilirlik, Tourism Perception, Hospitality, Quality of Life, Local People, Sustainable Tourism, Cesme, Seferihisar, Social sustainability, Tourism regions, Tourism sociology, Sustainable environment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Turizm, yalnızca ekonomik etkileriyle değil; sosyal, kültürel ve çevresel boyutlarıyla da toplumların yaşamını şekillendirmektedir. Turizmin sürdürülebilirliği ise büyük ölçüde yerel halkın turizme yönelik algısıyla ilişkilidir. Yerel halkın turizm algısı, onların yaşam kalitesi ve misafirperverlik düzeylerini de doğrudan etkileyebilmektedir. Bu doğrultuda, bu çalışma yerel halkın turizm algısının misafirperverlik üzerindeki etkisini ve bu etkide yaşam kalitesinin aracılık rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Türkiye'nin önemli turizm destinasyonlarından Çeşme'den 673 ve Seferihisar'dan 482 kişi olmak üzere toplam 1155 katılımcı üzerinde nicel bir saha çalışması yürütülmüştür. Veriler, Turizm Algısı, Misafirperverlik ve Yaşam Kalitesi ölçekleriyle anket yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi SPSS 22 istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. Ölçeklerin yapısal geçerliliğini belirlemek için açıklayıcı faktör analizi uygulanmış, güvenilirlikleri ise Cronbach's Alpha katsayıları ile test edilmiştir. naliz sürecinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizleri ile birlikte PROCESS v4.2 kullanılarak aracılık analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler üzerinden yapılan analizler sonucunda, Çeşme ve Seferihisar halkının turizm algısının olumlu olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık, misafirperverlik ve yaşam kalitesi orta düzeyde bulunmuştur. Çeşme halkı turizmi Seferihisar halkına kıyasla daha olumlu değerlendirmiştir. Kadınlar, evliler, belirli yaş grupları ve uzun süredir bölgede yaşayanlar daha yüksek turizm algısına sahiptir. Ancak eğitim düzeyi arttıkça turizm algısı ve misafirperverlik görece azalmaktadır. Çeşmeliler daha güvenilir ve samimi olarak değerlendirilirken, Seferihisar halkı daha eğitimli bulunmuştur. Araştırmada ayrıca yerel halkın turizm algısı, yaşam kalitesi ve misafirperverliği arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bulgular, turizm algısının yerel halkın hem yaşam kalitesini hem de misafirperverlik düzeyini etkilediğini göstermektedir. Bununla birlikte, yaşam kalitesinin de misafirperverliği artırıcı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak turizm algısının misafirperverlik üzerindeki etkisi, yaşam kalitesi modele dahil edildiğinde anlamsız hale gelmiş; böylece yaşam kalitesinin, turizm algısı ile misafirperverlik arasındaki ilişkide tam aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Tourism shapes the lives of societies not only through its economic impacts but also through its social, cultural, and environmental dimensions. The sustainability of tourism, in turn, is largely related to the local people's perception of tourism. Local people's perception of tourism can directly affect their quality of life and hospitality levels. Therefore, this study aimed to examine the impact of local people's perception of tourism on hospitality and the mediating role of quality of life in this impact. A quantitative field study was conducted with a total of 1155 participants: 673 from Çeşme, a major tourism destination in Turkey, and 482 from Seferihisar. Data were collected via a survey using the Tourism Perception, Hospitality, and Quality of Life scales. The obtained data were analyzed using the SPSS 22 statistical package program. The structural validity of the scales was tested using exploratory factor analysis, and reliability was tested using Cronbach's Alpha coefficients. In addition to descriptive statistics, the analyses employed t-tests, ANOVA, Pearson correlation, and mediation analysis using PROCESS v4.2. Analyses of the data obtained revealed that the residents of Çeşme and Seferihisar have a positive perception of tourism. In contrast, hospitality and quality of life were found to be moderate. The residents of Çeşme evaluated tourism more positively than the residents of Seferihisar. Women, married people, certain age groups, and those who have lived in the region for a long time have a higher perception of tourism. However, as education levels increase, tourism perception and hospitality decline relatively. While residents of Çeşme are perceived as more trustworthy and friendly, the residents of Seferihisar are found to be more educated. The study also identified a significant relationship between local residents' perception of tourism, quality of life, and hospitality. The findings indicate that tourism perception affects both the quality of life and hospitality of local residents. Furthermore, quality of life also contributes to hospitality. However, the effect of tourism perception on hospitality became insignificant when quality of life was included in the model; thus, quality of life was determined to fully mediate the relationship between tourism perception and hospitality.
Benzer Tezler
- Deneyim görünümü ve uzun süreli konaklama: Van ili ve otel işletmesi perspektifi
Experiencescape and long term accommodation: Van province and hotel management perspective
ASUMAN LEVENT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
TurizmVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞÇE ÖZOĞUL BALYALI
- Yerel halkın turizm algısının turizme verilen desteğe etkisinin belirlenmesi: TR21 Bölgesi örneği
Determining the impact of local people's perception of tourism on tourism support: Example of the TR21 Region
BATURHAN BAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TurizmKırklareli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLAL DEVECİ
- Yerel halkın turizm algısının turizm desteğindeki etkisi: Midyat örneği
The effect of local people's tourism perception on tourism support: The case of Midyat
GÖKHAN ERKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TurizmBatman ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT AYDIN
- Yerel halkın turizm gelişim algısının yaşam kalitesi ve duygusal dayanışma düzeyine etkisi: Afyonkarahisar Ayazini köyü örneği
The effect of local resident's perception of tourism development on quality of life and emotional solidarity: The case of Afyonkarahisar Ayazini village
SONER DURĞUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TurizmAfyon Kocatepe ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ AVAN
- Yerel halkın kırsal turizm algısının yaşam kalitesine etkisi: Ordu ili örneği
The effect of local people's perception of rural tourism on the quality of life: Case of Ordu province
MUHAMMET FURKAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TurizmGiresun ÜniversitesiEkoturizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERAY TURPCU