Yusuf Vezir Çemenzeminli'nin“Qızlar Bulağı”romanı (Aktarma-inceleme)
Yusuf Vezir Çemenzeminli's novel“Qızlar Bulağı”(Translation-analysis)
- Tez No: 979488
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMİLE KINACI BARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Yusuf Vezir Çemenzeminli'nin Qızlar Bulağı adlı romanını tarihî, toplumsal, dinî ve ideolojik yönleriyle ele alarak çok katmanlı bir çözümleme sunmayı amaçlamaktadır. Roman, Zerdüştlik inancı çevresinde şekillenen tarihî bir kurguya sahip olsa da yapısal olarak bireyin kimlik arayışını, toplumsal baskılarla mücadelesini ve inanç sistemlerine yönelik sorgulayıcı tavrını yansıtan derinlikli bir anlatıdır. Eserdeki olaylar ve karakterler aracılığıyla, özellikle kadının konumu, ataerkil düzen, birey-toplum çatışması ve geleneksel yapıların eleştirisi gibi kültürel temalar işlenmiştir. Tezde öncelikle romanın aktarması yapılmış, ardından bu metin temel alınarak çözümleme yöntemiyle inceleme gerçekleştirilmiştir. Romanın aktarma metni esas alınarak, eserin dilsel, kültürel ve ideolojik katmanları çözümlenmiş; anlatıdaki kültürel ve ideolojik unsurlar, seçilmiş örnek pasajlar aracılığıyla değerlendirilmiştir. Böylelikle hem eserin geniş okur kitlesine daha erişilebilir hâle getirilmesi sağlanmış, hem de edebiyat incelemeleri açısından metin merkezli bir çözümleme yöntemi uygulanmıştır. Çalışmada ayrıca, eserin Sovyet ideolojisi bağlamındaki yansımaları incelenmiş; özellikle din karşıtlığı, toplumculuk, eşitlikçi bakış ve akılcı yaşam anlayışı gibi temaların dönemin siyasi düşünce sistemleriyle örtüştüğü ortaya konmuştur. Bu yönüyle tez, yalnızca bir inceleme değil, aynı zamanda edebiyat tarihine ve kültürel belleğe katkı sunmayı amaçlayan ikili bir çalışma niteliği taşımaktadır. Sonuç olarak, Qızlar Bulağı romanı hem dönemin tarihî ve kültürel yapısını yansıtan hem de ideolojik alt metinler barındıran özgün bir eser olarak değerlendirilmiştir. Eserin çok yönlü yapısı, yalnızca edebiyat incelemeleri açısından değil, düşünce tarihi ve ideoloji çalışmaları bakımından da önemli bir kaynak niteliğindedir.
Özet (Çeviri)
This study offers a multi-layered analysis of Qızlar Bulağı by Yusuf Vezir Çemenzeminli, focusing on its historical, social, religious, and ideological dimensions. Although the novel is set within a historical fiction shaped by Zoroastrian beliefs, it simultaneously reflects the individual's search for identity, struggle against social constraints, and critical attitude toward systems of faith. Through its narrative and characters, the work explores cultural issues such as the position of women, patriarchy, the conflict between the individual and society, and the critique of traditional structures. The thesis first presents a transliteration of the novel and then conducts an analytical interpretation based on this adapted text. By examining its linguistic, cultural, and ideological layers, the study evaluates key elements of the narrative through selected examples. This approach not only makes the text more accessible to readers but also applies a text-centered analytical method grounded in literary studies. Additionally, the research investigates the novel's reflections of Soviet ideology, emphasizing how themes such as anti-religious sentiment, collectivism, egalitarian perspectives, and rationalism correspond with the political thought of the period. In this regard, the thesis serves both as a literary analysis and as a contribution to literary history and cultural memory. In conclusion, Qızlar Bulağı was evaluated as an original work that mirrors the historical and cultural spirit of its time while embedding significant ideological subtexts, making it a valuable resource for literary and intellectual studies.
Benzer Tezler
- Yusif Vəzir Çəmənzəminli'nin Qızlar Bulağı romanı temelinde Azerbaycan ve Özbek Türkçelerinde mastar ve sıfat-fiillerin karşılaştırması
Comparison of infinitives and participle adjectives in Azerbaijani and uzbek turkic on the basis of Yusuf Vezir Chemenzeminli's novel Qizlar Bulaği (maiden fount
BADISABA BUDAGLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıAnadolu ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHİTTİN TOLKUN
- Yusuf Vezir Çemenzeminli'nin hayatı ve edebi eserleri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
İRFAN MURAT YILDIRIM
- Yusuf Vezir Çemenzeminli'nin“Studentler”romanı (aktarma - inceleme muhtevası)
The research of the contents of the novel which is named“Studentler”of Yusuf Vezir Chemenzeminli
NAMIG MUSTAFAYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN YILDIRIM
- Yusuf Vezir Çemenzeminli`nin edebi kişiliği ve eserlerinde halk kültürüyle ilgili söz varlığı
The literary personality of Yusuf Vezir Chemenzemenli and his vocabulary associated with the folk culture in his poems
ZAMAN ABBASLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıKafkas ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EKİN AKTÜRK
- Azeri aydınlarından Yusuf Vezir Çemenzeminli 1887-1943)
Yusuf Vezir Çemenzeminli, on Azerbaijanion intellektual (1887-1943)
RAMİN SADIKOV