Divan şiirinde çocuk
The child in Diwan poetry
- Tez No: 979571
- Danışmanlar: PROF. DR. HALUK GÖKALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Divan şiiri, çocuk, tıfl, Divan poetry, child, tifl
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuk, insanlık tarihi boyunca hem bireysel hem de toplumsal hayatın vazgeçilmez bir unsuru olarak çeşitli kültürlerde, inanç sistemlerinde, dillerde ve coğrafyalarda merkezî bir konumda yer almıştır. Bu evrenselliğiyle çocuk, her toplumun ortak bir değeri olarak hem sosyal hem de kültürel yapı içerisinde yer bulmuştur. Bu yönüyle çocuk, Batı ve Doğu edebiyatlarında olduğu gibi Divan edebiyatı geleneğinde de farklı biçim ve anlamlarda karşımıza çıkmaktadır. Altı yüzyıl boyunca Arap ve Fars edebiyatlarının etkisiyle şekillenen ve kendine özgü bir şiirsel yapı kazanan Divan edebiyatında çocuk kimi zaman eğitim, aile ve toplumsal roller açısından; kimi zaman da mecazî bir unsur olarak işlenmiştir. Bu tez çalışması 14. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar olan dönemi kapsayan 115 divan taranarak elde edilen örnekler üzerinden çocuğun Divan şiirindeki kullanım alanları ve sıklığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle çocuk kavramı teorik olarak ele alınmış, ardından çocuğun kültürel tarihteki yeri incelenmiştir. Divan şiirinde çocukla ilgili âdet ve gelenekler, deyimler, çocuk ile ilgili mecazlar, telmihler ve benzetmeler tespit edilmiş; bu unsurlar incelenen şiir örnekleriyle desteklenmiştir. Bununla birlikte, çocukla ilişkili kavramlar kelime ve terkip düzeyinde incelenmiş; anlam alanları ile edebî işlevleri tematik başlıklar altında sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, bu kullanımların sıklığına ilişkin istatistiksel bir analiz yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Throughout human history, the child has occupied a central position in both individual and societal life, establishing itself as an indispensable element across various cultures, belief systems, languages, and geographies. With this universality, the child has become a shared value in every society, finding its place within both social and cultural structures. In this respect, the child—just as in Western and Eastern literary traditions— appears in Divan literature as well, represented through diverse forms and meanings. Shaped over six centuries under the influence of Arabic and Persian literatures, and eventually developing its own unique poetic structure, Divan poetry treats the child at times in relation to education, family, and social roles, and at other times as a metaphorical or symbolic element. This thesis aims to identify the contexts and frequency with which the child is represented in Divan poetry by analyzing examples gathered from 115 divans spanning from the 13th to the 19th century. The study first addresses the concept of the child from a theoretical standpoint, followed by an examination of the child's place in cultural history. Traditions and customs involving children, idiomatic expressions, and literary devices such as metaphors, allusions, and similes relating to the child are identified and supported with poetic examples drawn from the corpus. Furthermore, terms and expressions associated with the child are examined at both lexical and phraseological levels. Their semantic domains and literary functions are systematically analyzed and categorized under thematic headings. Based on the data obtained, a statistical analysis has also been conducted to illustrate the frequency and distribution of these usages.
Benzer Tezler
- Divan şiirinde şarap metaforu
Metaphor of wine in divan poetry
ADNAN ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN ELİAÇIK
- Modern Arap şiirinde divan ekolünün yeri
The importance of the school of diwan in modern Arabic poetry
EMİNE DİREKLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER ACAR
- Mesnevilerde aile ve çocuk :Kutadgu Bilig, Leyla vü Mecnun, Pentname, Hüsn ü Aşk, Hayriye, Hütfiye
The notion of family and child in the mathnawi: Kutadgu Bilig, Leyla vü Mecnun, Pentname, Hüsn ü Aşk, Hayriye, Lütfiye
ADNAN İPEKDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DURSUN ALİ TÖKEL
- Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde kent (1923-1980)
Cities in Turkish poems in period of republic (1923-1980)
MÜRSEL GÜRSES
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıSakarya ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. YILMAZ DAŞÇIOĞLU
- Edib Harabi Divanı (inceleme-metin)
Divan of Edib Harabi
KEMAL ÜÇÜNCÜ
Doktora
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. İSMAİL GÖRKEM