Genç yetişkinlerde bağlama stilleri ile aleksitimi arasındaki ilişkide algılanan sosyal destek ve ontolojik iyi oluşun aracılık rolü
The mediating role of perceived social support and ontological well-being in the relationship between attachment styles and alexithymia in young adults
- Tez No: 979697
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, genç yetişkin bireylerde bağlanma stilleri ile aleksitimi arasındaki ilişkide algılanan sosyal destek ve ontolojik iyi oluşun aracılık rollerini incelemektir. Araştırmada, nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 18–35 yaş aralığında 303 genç yetişkin bireylerden oluşmaktadır. Katılımcıların 233'ü kadın, 70'i erkektir ve kolayda örnekleme yöntemi ile seçilmişlerdir. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Türkçe Toronto Aleksitimi Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Ontolojik İyi Oluş Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26.0 ve PROCESS Macro 4.2 programları aracılığıyla analiz edilmiş; Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Elde edilen verilere göre, kadınların erkeklere kıyasla daha yüksek algılanan sosyal destek düzeyine sahip olduğunu göstermektedir. Bekar bireylerin, evlilere kıyasla daha yüksek düzeyde kaygılı ve kaçıngan bağlanma ile aleksitimiye sahip oldukları, evli bireylerin ise daha fazla sosyal destek algıladıkları bulunmuştur. 18–25 yaş grubundaki bireyler, daha yüksek bağlanma kaygısı, kaçıngan bağlanma ve aleksitimi düzeyleri sergilerken, daha düşük sosyal destek algılamışlardır. Cinsiyet, yaş ve medeni duruma göre ontolojik iyi oluş düzeyinde anlamlı fark saptanmamıştır. Araştırma sonuçları, özellikle kaygılı ve kaçıngan bağlanma stillerinin aleksitimi düzeyi ile pozitif yönde anlamlı şekilde ilişkili olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, sosyal destek ve ontolojik iyi oluş, aleksitimi ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Aracılık analizleri sonucunda, sosyal destek ve ontolojik iyi oluşun hem kaygılı hem de kaçıngan bağlanma ile aleksitimi arasındaki ilişkide kısmi aracı rollere sahip olduğu görülmüştür. Özellikle ontolojik iyi oluşun, her iki bağlanma stilinde de daha güçlü bir aracı etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, genç yetişkinlerde bağlanma stilleri ile aleksitimi arasındaki dinamikleri daha derinlemesine anlamaya katkı sunmakta; psikolojik iyi oluşu artırmaya yönelik bireysel ve toplumsal müdahaleler için kaynak sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This research aims to investigate the mediating roles of perceived social support and ontological well-being in the relationship between attachment styles and alexithymia in young adults. The study employed a relational screening model, a quantitative research design. The sample consisted of 303 young adults aged 18–35, with 233 females and 70 males, who were selected using a convenience sampling method. The data collection instruments used were the Experiences in Close Relationships Inventory-II, the Toronto Alexithymia Scale (Turkish version), the Multidimensional Scale of Perceived Social Support, the Ontological Well-Being Scale, and a Demographic Information Form. The collected data were analyzed using SPSS 26.0 and PROCESS Macro 4.2 programs, applying Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and Pearson Correlation Analysis. The results indicate that women have a higher level of perceived social support compared to men. Single individuals were found to have higher levels of anxious and avoidant attachment and alexithymia compared to married individuals, while married individuals perceived more social support. Individuals in the 18–25 age group exhibited higher levels of attachment anxiety, avoidant attachment, and alexithymia, and perceived lower social support. No significant difference was found in the level of ontological well-being based on gender, age, and marital status. The study's findings reveal a significant positive correlation between anxious and avoidant attachment styles and the level of alexithymia. In contrast, social support and ontological well-being were found to be negatively correlated with alexithymia. Mediation analyses showed that both social support and ontological well-being have partial mediating roles in the relationship between both anxious and avoidant attachment styles and alexithymia. Ontological well-being, in particular, was identified as having a stronger mediating effect for both attachment styles. This study contributes to a deeper understanding of the dynamics between attachment styles and alexithymia in young adults and provides a resources for individual and societal intentions to increase psychological well-being.
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerde bağlanma ile yakınlık korkusu ve sosyal onay ihtiyacı arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı rolü
Mediating role of alexithymia in the relationship between attachment, fear of intimacy and need for social approval in young adults
BUKET BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVİN AYDİN YÖNTEM
- Genç yetişkinlerde bağlanma stilleri ile öz-şefkat arasındakii ilişkinin algılanan sosyal destek bakımından incelenmesi
Examining the relationship between attachment styles and self-compassion in young adults in terms of perceived social support
FATMA HAZAL NAMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ARSLANTÜRK
- Genç yetişkinlerde bağlanma stilleri ile homofobi arasındaki ilişki: Zihinselleştirme ve saldırganlık eğiliminin aracı rolü
The relation between attachment styles and homophobia in young adults: The mediator role of mentalization and aggression proneness
KÜBRA DURMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiKlinik Psikoloji Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE GÜNDOĞAN SÜTÜVEN
- Genç yetişkinlerde bağlanma stilleri ile karanlık dörtlü, benlik saygısı ve çocukluk çağı travmalarının arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between attachment styles and the dark tetrad, self- esteem and childhood trauma in young
CANSEL ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiKlinik Psikoloji Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP SET
- Genç yetişkinlerde bağlanma stilleri ve kişiler arası duygu düzenleme ile romantik ilişki doyumu arasındaki ilişki
The relationship between attachment styles and interpersonal emotion regulation and romantic relationship satisfied in young adults
AYŞENUR ÖĞÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASUDE MALKOÇ