Çocukluk çağı travmaları ile duygu düzenleme güçlükleri arasındaki ilişkide stresle başa çıkma tarzlarının aracılık, algılanan sosyal desteğin düzenleyiclik rollerinin incelenmesi
Mediating role of coping with stress and moderating role of perceived social support in the relationship between childhood traumas and emotion regulation difficulties
- Tez No: 979699
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, çocukluk çağı travmalarının yetişkin bireylerdeki duygu düzenleme güçlükleri üzerindeki etkisi; stresle başa çıkma tarzlarının aracı ve algılanan sosyal desteğin düzenleyici rolleri kapsamında incelenmiştir. Nicel araştırma desenine ve ilişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülen çalışmada, 18-40 yaş aralığında yer alan 423 katılımcıdan çevrim içi anket yoluyla veri toplanmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları arasında Çocukluk Çağı Travma Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği yer almaktadır.Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 25.0 programı ve Hayes'in PROCESS Macro eklentisi (Model 1 ve Model 4) kullanılmıştır. Betimsel istatistiklerin yanı sıra, gruplar arası farklılıkları belirlemek amacıyla Bağımsız Örneklemler t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmış; gruplar arasındaki farkların kaynağını belirlemek üzere Levene testi sonucuna bağlı olarak Scheffé ve Games-Howell post hoc testleri kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkiler Pearson Korelasyon Analizi ile test edilmiş; aracılık ve düzenleyicilik etkiler, %95 güven aralığında 5000 bootstrap örneklemesiyle değerlendirilmiştir.Araştırma bulguları, çocukluk çağı travmalarının duygu düzenleme güçlüklerini hem doğrudan hem de dolaylı yollarla anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir. Stresle başa çıkma tarzlarından özellikle çaresiz başa çıkma yaklaşımı bu etkide artırıcı bir aracı rol oynarken, iyimser başa çıkma yaklaşımı koruyucu bir aracı rol üstlenmiştir. Kendine güvenli, boyun eğici ya da sosyal desteğe başvurma yaklaşımlarının aracılık rolleri ise anlamlı bulunmamıştır. Bununla birlikte, algılanan sosyal desteğin çocukluk çağı travmaları ile duygu düzenleme güçlükleri arasındaki ilişki üzerinde anlamlı bir düzenleyici etkisi tespit edilmemiştir. Demografik değişkenlere göre yapılan analizlerde, kadın katılımcıların duygu düzenleme güçlükleri, çaresiz başa çıkma ve sosyal destek arama puanlarının erkeklere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Evli bireylerin, bekârlara göre kendine güvenli ve iyimser başa çıkma eğilimlerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışmayan bireyler, çalışanlara kıyasla daha yüksek düzeyde çaresiz başa çıkma eğilimi göstermektedir. Düşük gelir grubundaki bireyler, daha fazla çocukluk çağı travması yaşadıklarını bildirmiş, duygu düzenleme becerilerinde daha fazla zorluk yaşadıklarını ifade etmiş ve stresle başa çıkmada daha az işlevsel yollar kullandıklarını göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This study examined the impact of childhood traumas on emotion regulation difficulties in adults, focusing on the mediating role of coping styles and the moderating role of perceived social support. The research was conducted using a quantitative design based on the correlational survey model. Data were collected through an online questionnaire from 423 participants aged between 18 and 40 years. The data collection instruments included the Childhood Trauma Questionnaire, the Difficulties in Emotion Regulation Scale–Short Form, the Coping Styles Scale, and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. For data analysis, IBM SPSS Statistics 25.0 and Hayes' PROCESS Macro (Model 1 and Model 4) were used. In addition to descriptive statistics, Independent Samples t-Test and One-Way ANOVA were employed to examine group differences. Post hoc comparisons were conducted using Scheffé and Games-Howell tests, depending on the results of the Levene test for homogeneity of variance. Pearson correlation analysis was used to examine relationships between variables, and mediation and moderation effects were tested using 5000 bootstrap samples within a 95% confidence interval. The findings indicated that childhood traumas significantly predicted emotion regulation difficulties both directly and indirectly. Among the coping styles, the helpless coping style served as a significant risk-enhancing mediator, whereas the optimistic coping style played a protective mediating role. However, self-confident, submissive, and seeking social support coping styles were not found to be significant mediators. Moreover, perceived social support did not have a significant moderating effect on the relationship between childhood trauma and emotion regulation difficulties. In terms of demographic differences, it was found that female participants reported significantly higher levels of emotion regulation difficulties, helpless coping, and seeking social support compared to male participants. Married individuals had higher levels of self-confident and optimistic coping than single participants. Unemployed individuals exhibited a greater tendency to use helpless coping strategies compared to those who were employed. Additionally, individuals in the low-income group reported experiencing more childhood trauma, had greater difficulties in emotion regulation, and used less functional coping strategies in dealing with stress.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı travması ve kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü, stres toleransı, öz-şefkat ve öz-tiksinmenin aracı rollerinin incelenmesi
An investigation of the mediating roles of emotion regulation difficulties, distress tolerance, self-compassion and self-disgust in the association between childhood trauma and nonsuicidal self-injury
YASEMİN EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJGAN İNÖZÜ MERMERKAYA
- Beliren yetişkinlik döneminde çocukluk çağı ruhsal travmaları duygu düzenleme güçlükleri ve flört şiddetinin incelenmesi
Examination of emotional regulation difficulties and dating violence in adulthood arising from childhood psychological trauma
SADIG NAMAZOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE EPLİ
- Çocukluk çağı travmaları ile duygu düzenleme güçlükleri arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü
The mediating role of early maladaptive schemas in the relationship between childhood trauma and difficulties in emotion regulation
ELİF İREM ÇATAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA GÜLOĞLU
- Çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlükleri ve bilişsel hataların aracı rolü
The mediator role of emotion regulation difficulties and cognitive distortions in the relationship between childhood trauma and obsessive compulsive symptoms
HATİCE UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE DEMİRBAŞ
- Çocukluk çağı travmaları ile şiddet eğilimi arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü
The mediator role of difficulty in emotion regulation in the relationship between childhood traumas and tendency to violence
SELİN KARA BAHÇEKAPILI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BENGİSU NEHİR AYDIN