Bağlanma stilleri ile yas süreci arasındaki ilişkide savunma mekanizmalarının düzenleyici rolü
The moderating role of defense mechanisms in the relationship between attachment styles and the grief process
- Tez No: 979734
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bağlanma stilleri, Savunma mekanizmaları, Yas, Yas tutma, Attachment styles, Defense mechanisms, Mourning, Bereavement
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, bireylerin bağlanma stilleri, yas tepkileri ve savunma mekanizmaları arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. İlişkisel tarama modeliyle yürütülen çalışmanın verileri çevrim içi anket yoluyla toplanmış; 18 yaş ve üzeri 516 katılımcıdan (298 kadın, 217 erkek, 1 diğer) oluşan örnekleme Yas Ölçeği, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği ve Savunma Biçimleri Testi uygulanmıştır. Bu araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin alt türlerinden biri olan yordayıcı desen kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson korelasyon analizi gerçekleştirilmiş; aracılık etkisinin test edilmesinde PROCESS Makro (v4.2) Model 4, düzenleyici etkilerin analizinde ise Model 1 tercih edilmiştir. Ayrıca, gruplar arası anlamlı farklılıkların belirlenmesi amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız örneklemler t testi uygulanmıştır. Bu araştırmada, kaybın üzerinden geçen süre bakımından bağlanma stilleri, savunma mekanizmalarının kullanımı ve yas tepkileri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Cinsiyet açısından ise kadın katılımcıların fiziksel, duygusal, bilişsel ve davranışsal yas tepkilerinde erkeklere kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek puanlar elde ettiği; erkeklerin ise kaçıngan bağlanma stilinde ve matür ile immatür savunma mekanizmalarının kullanımında kadınlardan daha yüksek skorlar aldığı belirlenmiştir. Nevrotik savunma mekanizmalarının kullanımında ise cinsiyete bağlı anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Bağlanma stilleri arasındaki ilişkilere bakıldığında, kaçıngan ve kaygılı bağlanma stilleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunurken, kaçıngan bağlanmanın güvenli bağlanma ile negatif yönde ilişkilendiği görülmüştür. Ayrıca, kaçıngan bağlanma stili matür, immatür ve nevrotik savunma mekanizmaları ile pozitif ve anlamlı ilişkiler sergilemiş; özellikle immatür savunmalarla olan ilişki yüksek düzeyde tespit edilmiştir. Kaygılı bağlanma stili de tüm savunma mekanizmalarıyla anlamlı ilişkiler göstermiştir. Güvenli bağlanma ise matür savunmalarla pozitif, immatür savunmalarla negatif yönde ilişkilidir. Savunma mekanizmaları arasında güçlü pozitif korelasyonlar bulunmuş olup, bireylerin birden fazla savunma düzeyini eş zamanlı kullanabildiği ortaya konmuştur. Yas tepkileri açısından, nevrotik ve immatür savunmalar tüm yas boyutları ile pozitif ve anlamlı ilişkiler kurarken, matür savunmalar ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ayrıca, kaçıngan ve güvenli bağlanma stillerinin duygusal yas tepkileri üzerindeki etkisinde matür savunma mekanizmalarının kısmi aracılık rolü bulunurken, kaçıngan ve kaygılı bağlanma stilleri ile yas tepkileri arasındaki ilişkide immatür savunmalar tam aracılık yapmıştır. Nevrotik savunmalar ise bu ilişkide kısmi aracılık göstermiştir. Son olarak, kaygılı bağlanma ile nevrotik savunma mekanizmaları arasındaki ilişkide kayıp yaşantısının düzenleyici etkisi olduğu ve kayıp yaşamış bireylerde kaygılı bağlanma düzeyinin nevrotik savunma kullanımını anlamlı biçimde artırdığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationships between individuals' attachment styles, grief responses, and defense mechanisms. Conducted within the framework of a relational screening model, the study collected data through an online survey administered to a sample of 516 participants aged 18 and above (298 women, 217 men, 1 other). The instruments used for data collection included the Grief Scale, the Three-Dimensional Attachment Styles Scale, and the Defense Style Questionnaire. This study employed a predictive design, a subtype of the relational survey model within quantitative research methodologies. To examine the relationships among variables, Pearson correlation analysis was conducted. Mediation effects were assessed using PROCESS Macro (v4.2) Model 4, whereas moderation effects were evaluated with Model 1. Furthermore, one-way analysis of variance (ANOVA) and independent samples t-tests were performed to identify statistically significant differences between groups. In this study, no significant differences were found between attachment styles, the use of defense mechanisms, and grief responses based on the duration since the loss. Regarding gender, female participants were found to have significantly higher scores in physical, emotional, cognitive, and behavioral grief responses compared to males, whereas males scored significantly higher than females in avoidant attachment style and the use of mature and immature defense mechanisms. No significant gender differences were observed in the use of neurotic defense mechanisms. Examination of the relationships among attachment styles revealed a positive and significant correlation between avoidant and anxious attachment styles, while avoidant attachment was negatively associated with secure attachment. Additionally, avoidant attachment style showed positive and significant associations with mature, immature, and neurotic defense mechanisms, with a particularly strong relationship with immature defenses. Anxious attachment style also demonstrated significant associations with all types of defense mechanisms. Secure attachment was positively correlated with mature defenses and negatively correlated with immature defenses. Strong positive correlations were found among the defense mechanisms themselves, indicating that individuals may simultaneously employ multiple defense levels. In terms of grief responses, neurotic and immature defenses exhibited positive and significant relationships across all dimensions, whereas no significant association was found with mature defenses. Furthermore, mature defense mechanisms partially mediated the effects of avoidant and secure attachment styles on emotional grief responses, while immature defenses fully mediated the relationships between avoidant and anxious attachment styles and all grief responses. Neurotic defenses also showed partial mediation in these relationships. Finally, a moderating effect of loss experience was identified in the relationship between anxious attachment and neurotic defense mechanisms, such that individuals with a history of loss and high anxious attachment exhibited significantly increased use of neurotic defenses.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde bağlanma stilleri ve kendine saygı ile ilişki doyumu arasındaki ilişkide aldatılma algısının aracı rolü
The intermediate role of the perception of being deceived in the relationship between attachment styles and self-respect and relationship satisfaction in university students
ÇAĞLA ÇELİMLİ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVAL ERDEN ÇINAR
- Bireylerin kişilerarası-sosyal zekâ düzeyleri ve bağlanma stillerinin, ilişkilerde karar verme becerilerini yordama gücünün incelenmesi
The examination of the predictive power of individuals' interpersonal-social intelligence levels and attachment styles on decision-making skills in relationships
BÜŞRA NUR AKTEPE İLERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT İSKENDER
- İlişki merkezli ve partner odaklı obsesif kompulsif belirtileri yordamada bağlanma stillerinin ve erken dönem uyum bozucu şemaların rolü
The role of adult attachment styles and early maladaptive schemas in relationship obsessive-compulsive symptoms (ROCD)
MONA TABRIZI DOKHTFARD
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI DİLA AKİŞ
- Üniversite öğrencilerinin bağlanma stilleri ile uyum süreçleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
To investigate the relationship between attachment styles and adjustment process of university students.
MİRAÇ NESLİHAN AKHUNLAR
- Bağlanma stilleri ile otomatik düşünceler arasındaki ilişkide erken dönem ayrılma ve reddedilme uyumsuz şema alanının aracı rolü
Exami̇ni̇ng the medi̇ati̇ng role of the early maladapti̇ve schema domai̇n of di̇sconnecti̇on and rejecti̇on i̇n the relati̇onshi̇p betweenattachment styles and automati̇c thoughts
BEGÜM GÜLERMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiKonya Gıda ve Tarım ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ARI