Altyapı yatırımlarının iktisadi büyüme ve kalkınma sürecindeki rolü ve önemi
The role and importance of infrastructure investments in economic growth and development process
- Tez No: 979796
- Danışmanlar: PROF. DR. VEDAT KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik büyüme, Ekonomik kalkınma, Economic growth, Economic development
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Üretim, istihdam, gelir dağılımı, doğrudan yabancı yatırımlar, dış ticaret, bölgesel rekabet gücü ve insani gelişim gibi birçok farklı konuda doğrudan ve dolaylı etkileri görülen altyapı yatırımları 1940'lardan itibaren araştırmacıların ve politikacıların ilgisini çekmiştir. Araştırmacılar ve politikacılar altyapı yatırımlarına özellikle 1990'larda daha fazla yoğunlaşmışlardır. Ülkelerin iktisadi ve coğrafi yapılarına bağlı olarak farklı biçimlerde, boyutlarda ve finansman türleriyle sunulan altyapı yatırımları üretim maliyetlerini azaltıp, zamandan tasarruf sağlayarak üretkenliği artırmakta, istihdamı desteklemekte, ekonomik büyüme ve kalkınma üzerinde etkili olmaktadır. Zaman içinde farklı finansman biçimleriyle sunulan altyapı yatırımları sahip olduğu spesifik özellikleriyle diğer üretken yatırım türlerinden farklılaşmakta ve onları desteklemektedir. Altyapı yatırımlarının ekonomik ekonomik faaliyetler üzerindeki olumlu etkilerinden hareketle bu çalışmada, altyapı yatırımlarının ekonomik büyüme ve kalkınma üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmada otuz OECD ülkesine ait 2000-2021 dönemi veri setinden yararlanılmıştır. Altyapı yatırımlarının ekonomik büyüme ve kalkınma üzerindeki etkisini ampirik olarak inceleyen literatür esas alınarak bu çalışmada, panel veri analiz yöntemi kapsamında hem regresyon analizi hem de nedensellik analizi birlikte kullanılmıştır. Regresyon analizinde uzun dönemli katsayılar AMG (Augmented Mean Group) tahmincisiyle hesaplanmış, Driscoll-Kraay (1998) tahmincisiyle ise bulguların etkinliği test edilmiştir. Nedensellik analizinde ise Dumitrescu-Hurlin (2012) panel nedensellik testi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre altyapı yatırımları ekonomik büyüme ve kalkınmayı pozitif yönde etkilemektedir. Altyapı yatırımlarındaki %1'lik artış ekonomik büyümeyi %0.016, ekonomik kalkınmayı ise %0.007 artırmaktadır. Bu sonuç altyapı yatırımlarının ekonomik büyüme ve kalkınma üzerindeki etkisinin küçük ancak istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermektedir. Ayrıca, altyapı yatırımları ile ekonomik büyüme ve kalkınma arasında çift yönlü nedensellik ilişkisinin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Altyapı yatırımları hem ekonomik büyüme ve kalkınmayı pozitif yönde etkilemekte hem de ekonomik büyüme ve kalkınmadan pozitif yönde etkilenmektedir. Yapılan analizlerin sonucuna göre, hükümetlerin ekonomik büyüme ve kalkınma üzerindeki olumlu etkileri nedeniyle altyapı yatırımlarına önem vermeleri gerektiği açıkça görülmektedir. Altyapı yatırımları ile ekonomik büyüme ve kalkınma arasında geçerli olan karşılıklı ilişki, altyapı yatırımlarının ekonomik faaliyetleri ve iktisadi refahı güçlü biçimde geliştirebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Infrastructure investments, which have direct and indirect effects on many different issues such as production, employment, income distribution, foreign direct investment, foreign trade, regional competitiveness and human development, have attracted the attention of researchers and politicians since the 1940s. Researchers and politicians have focused more on infrastructure investments, especially in the 1990s. Infrastructure investments, which are offered in different forms, sizes, and financing types depending on the economic and geographical structures of countries, reduce production costs, save time, increase productivity, support employment, and have an impact on economic growth and development. Over time, infrastructure investments, which are offered in different financing forms, differentiate themselves from other productive investment types due to their specific characteristics and support them. Based on the positive effects of infrastructure investments on economic activities, particularly economic growth and development, this study examines the effects of infrastructure investments on economic growth and development. The study utilises data sets from thirty OECD countries covering the period 2000-2021. Based on the literature that empirically examines the effects of infrastructure investments on economic growth and development, this study uses both regression analysis and causality analysis within the scope of panel data analysis. In the regression analysis, long-term coefficients were calculated using the AMG (Augmented Mean Group) estimator, and the validity of the findings was tested using the Driscoll-Kraay (1998) estimator. In the causality analysis, the Dumitrescu-Hurlin (2012) panel causality test was used. According to the results of the study, infrastructure investments have a positive impact on economic growth and development. A 1% increase in infrastructure investments increases economic growth by 0.016% and economic development by 0.007%. This result shows that infrastructure investments have a small but statistically significant effect on economic growth and development. In addition, it has been determined that there is a bidirectional causality between infrastructure investments and economic growth and development. Infrastructure investments both positively affect economic growth and development and are positively affected by economic growth and development. According to the results of the analyses conducted, it is clear that governments should prioritise infrastructure investments due to their positive impact on economic growth and development. The reciprocal relationship between infrastructure investments and economic growth and development demonstrates that infrastructure investments can strongly boost economic activity and economic prosperity.
Benzer Tezler
- Beşeri sermaye ve teknolojik inovasyonun küreselleşen dünyada iktisadi büyümeye etkileri: G-20 ülkeleri örneği
The impact of human capital and technological innovation on economic growth in a globalized world: The case of G-20 countries
AYGUN MAMMADOVA
Doktora
Türkçe
2026
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE ARZU İMREN KARAOSMANOĞLU
- Bütçe açıklarının finansmanında iç borçlanmanın yeri ve etkileri -Türkiye ekonomisi üzerine ekonometrik bir çalışma-
Başlık çevirisi yok
METİN DEMİRAY
- Beşeri sermayenin ekonomik büyümeye etkileri (Türkiye örneği)
The effects of the human capital on the economic growth (the example of Turkey)
NİLÜFER ATACAN
- Türkiye'de kamu iktisadi teşebbüsleri ve özelleştirme
Başlık çevirisi yok
MÜNEVVER GÖDEKLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
EkonomiMarmara Üniversitesiİktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAMER İŞGÜDEN