Between allegiance and critique: Hasan Bīg Rūmlū's defense of the Qizilbāsh in Aḥsan al-Tavārīkh
Bağlılık ve eleştiri arasında: Hasan Bīg Rūmlū'nun Aḥsan al-Tavārīkh'teki Kızılbaş savunusu
- Tez No: 979993
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEVKET KÜÇÜKHÜSEYİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Safevi Devleti'nin Shāh I. Ṭahmāsb dönemi bağlamında, Ḥasan-i Rūmlū'nun Aḥsan al-Tavārīkh adlı eserini inceleyerek, tarihsel metinlerin sosyopolitik dinamikleri yansıtma ve anlamlandırmadaki rolünü araştırmaktadır. Erken modern İslam dünyasında tarihyazımının yalnızca olay aktarımı değil, aynı zamanda kimlik ve iktidar tartışması aracı olarak işlev gördüğü göz önüne alındığında, bu çalışma, Rūmlū'nun metninin ideolojik boyutlarını ve Safevi toplumundaki güç dengelerini kavramada önemli bir boşluğu doldurmayı hedefler. Araştırmanın temel amacı, Rūmlū'nun Aḥsan al-Tavārīkh'i yazma motivasyonunu ortaya çıkarmaktır; tarihyazımını bir kronik olmanın ötesinde, Qizilbāshların devlet içindeki merkeziliğini savunan bir araç olarak mı kullandığı sorusuna yanıt aranmıştır. Nitel yöntemler benimsenmiş; metinsel analiz, söylem çözümlemesi ve tarihsel bağlamlandırma teknikleriyle, eserin içeriği ve Rūmlū'nun anlatı stratejileri derinlemesine incelenmiştir. Bulgular, Rūmlū'nun Qizilbāshları, Safevi hanedanını ve seyitleri stratejik olarak konumlandırdığını, seçici dil kullanımı ve kimlik tanımlama ile Qizilbāshların vazgeçilmez rolünü vurgulayan ideolojik bir mesaj sunduğunu göstermektedir. Metnin, iç içe geçmiş katmanlar olarak kavramsallaştırılan nitelikleri -tarihyazımı olması, kimlik oluşturucu vasfı, kişisel yorumları içermesi ve en temelde hatırlatma görevi gütmesi- Qizilbāsh meşruiyetini savunmak için birbiriyle bağlantılı şekilde kurgulanmıştır. Bu tez, beşerî bilimler alanında tarihyazımı ile iktidar arasındaki ilişkiyi anlamaya katkıda bulunur; tarihsel metinlerin politik yapıtlar olarak işlevini ve henüz oluşmaya başlayan Safevi toplumunda kimlik muhafazasının karmaşıklığını ortaya koyar. Teorik olarak, tarihyazımının ideolojik bir araç olarak kullanımına örnek teşkil ederken, toplumsal olarak Safevi Devleti'nin güç dinamiklerini anlamada derin içgörüler sağlar. Sonuç olarak, Rūmlū'nun eseri, erken modern dönemde tarihsel anlatıların yalnızca geçmişi kaydetmekle kalmayıp, aynı zamanda aidiyet ve meşruiyet mücadelelerini şekillendirdiğini gözler önüne serer.
Özet (Çeviri)
This thesis examines Ḥasan-i Rūmlū's Aḥsan al-Tavārīkh within the context of Shāh Ṭahmāsb I's reign in the Safavid state, investigating the role of historical texts in reflecting and interpreting sociopolitical dynamics. Considering that historiography in the early modern Islamic world functioned not only as a record of events but also as a tool for contesting identity and power, this study aims to address a significant gap by exploring the ideological dimensions of Rūmlū's text and the power dynamics within Safavid society. The primary objective of this research is to uncover Rūmlū's motivation for writing Aḥsan al-Tavārīkh -namely, whether he employed historiography not merely as a tool for chronicling events, but also as a means to advocate for the Qizilbāsh's centrality within the Safavid state. Qualitative methods were employed, utilizing textual analysis, discourse analysis, and historical contextualization to deeply examine the content of the work and Rūmlū's narrative strategies. The findings reveal that Rūmlū strategically positions the Qizilbāsh, the Safavid dynasty, and the sayyids, employing selective language and identity framing to deliver an ideological message that emphasizes the Qizilbāsh's indispensable role. The text's qualities -conceptualized as interconnected layers, including its historiographical function, its role in identity formation, its inclusion of personal interpretations, and, fundamentally, its function as a reminder- are intricately connected in advocating for Qizilbāsh legitimacy. This thesis contributes to the humanities by enhancing the understanding of the relationship between historiography and power, highlighting the function of historical texts as political artifacts and the complexity of identity preservation in the nascent Safavid society. Theoretically, it exemplifies the use of historiography as an ideological tool, while socially, it provides deep insights into the power dynamics of the Safavid state. Ultimately, Rūmlū's work demonstrates that historical narratives in the early modern period not only recorded the past but also shaped struggles for belonging and legitimacy.
Benzer Tezler
- 1991`den 2003`e Türkiye`nin Kuzey Irak politikası
Başlık çevirisi yok
BARIŞ TERKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA HATİPOĞLU
- An analysis of foucault's ?introduction to Kant's anthropology?
Foucault'nun“Kant'ın anthropolojisine giriş”inin bir analizi
TOLGA KOBAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
FelsefeSabancı ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
YRD. DOÇ. DR. AYHAN AKMAN
- L'articulation de l'éthique et de la politique chez Spinoza et Sartre
Spinoza ve Sartre'da etik ve politika eklemlenmesi
ZÜBEYDE GAYE ÇANKAYA EKSEN
- “Kimsenin Müslüman Kadınları”Müslüman kadınların alternatif medya platformları aracılığıyla karşı kamusal alan oluşturmaları: Türkiye ve Almanya örneği
“Nobody's Muslim Women”construction of Muslim women's counter public sphere through alternative media platforms: The case of Turkey and Germany"
SÜMEYRA SOYDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE
