Yaban hayatı-insan çatışmasının çözümü: yaban hayatı-insan çatışması yönetim planları küresel değerlendirmesi
Resolving human-wildlife conflicts: A global review of human-wildlife conflict management plans
- Tez No: 980043
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜN EMRE CAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaban hayatı-insan etkileşimi insanlık tarihi kadar eskidir. Yaban hayatı, tarih boyunca insanların yiyecek, barınak ve giyim gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasında, hayatta kalmasında ve uygarlıklar kurmasında önemli bir kaynak olmuştur. Ancak yaban hayatı-insan etkileşimleri her zaman insanlar için faydalı olmamış; bu etkileşim zamanla yaralanmalara, maddi kayıplara hatta ölümlere yol açan çeşitli çatışmaları da beraberinde getirmiştir. Özellikle çok düşük gelirli ülkelerde, bu çatışmalar yerel ekonomileri doğrudan etkileyebilirken, yaban hayatı türlerinin yasadışı olarak öldürülmesi küçük ve izole popülasyonların geleceği için ciddi tehdit oluşturmaktadır. Artan insan nüfusu ve buna bağlı insan faaliyetlerinin sonucunda gerçekleşen arazi kullanım baskısı, doğal yaşam alanlarını bozup, insanlarla yaban hayatı arasındaki karşılaşmaları artırmaktadır. Bu durum, yalnızca ekolojik açıdan değil, aynı zamanda sosyal, ekonomik ve politik boyutlarda da çeşitli sorunlara yol açmaktadır. Yaban hayatı-insan çatışmasını en aza indirmek,“yaban hayatı-insan çatışma yönetim planları”adlı karmaşık operasyonel planların hazırlanmasını ve uygulanmasını gerektirir. Fakat günümüzde bu planların nasıl olması gerektiği konusunda uluslararası bir standart bulunmamaktadır. Bu tezde, dünya genelindeki yaban hayatı-insan çatışmalarını ele alan 90 farklı yönetim planı belirlenmiş ve incelenmiştir. Her plan, bu tez çalışması kapsamında geliştirilen 23 temel kriter üzerinden değerlendirilmiş ve mevcut yönetim planlarının zayıf ve eksik olduğu alanlar tespit edilmiştir. Bu bulgulara dayanarak, etkili bir yönetim planı geliştirmenin temel unsurları belirlenmiş ve ideal çatışma yönetim planının nasıl olması gerektiği konusunda öneriler getirilmiştir. Bütüncül bir yaklaşımla ve belirli standartlar çerçevesince hazırlanacak yaban hayatı-insan çatışması yönetim planları, mevcut çatışma yönetimi yaklaşımlarını önemli ölçüde iyileştirip, dünya genelinde uzun vadede insanlarla yaban hayatı arasında daha iyi bir birlikte yaşamı mümkün kılabilir.
Özet (Çeviri)
Human-wildlife interaction is as old as time immemorial. Wildlife has been a major source throughout history for meeting people's basic needs such as food, shelter and clothing, making survival and the building of civilizations possible. However, interactions between humans and wildlife have not always been beneficial for people; eventually, these interactions have led to various conflicts causing injuries, financial losses and deaths. In low-income countries, these conflicts affect local economies, and wildlife killings threaten small and isolated populations. Increasing human population and associated human activities and the resulting pressure on land use, degrade natural habitats and increase encounters between humans and wildlife. This situation causes ecological, social, economic, and political problems. Reducing human-wildlife conflict requires the preparation of complex operational plans called "human-wildlife conflict management plans''. However, there are no international standards today on how such plans should be. In this thesis, 90 different management plans addressing human-wildlife conflicts worldwide were identified and examined. Each plan was evaluated based on 23 criteria developed within the framework of this thesis, and the gaps and limitations of existing management plans were identified. Based on these findings, the fundamental elements of developing an effective management plan were determined, and suggestions were made on what an ideal conflict management plan should be like. Human-wildlife conflict management plans prepared with a holistic approach and with certain standards can significantly improve existing conflict management approaches, thus fostering better coexistence between humans and wildlife worldwide in the long term.
Benzer Tezler
- Bilişim sistemlerindeki gelişmelerin işletme yönetimine etkileri, yönetim bilişim sistemleri geliştirme ve bir uygulama örneği
Effects of the evoluation of information systems on management, management information systems development and an example of its application
ZUHAL TANRIKULU
Doktora
Türkçe
1999
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Yönetimi ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL EREN
- Evaluatıng effectıveness of mıtıgatıon measures for conflıct resolutıon between humans and protected areas, case study; Maktau area in Taita Taveta region, Kenya
Korunan alanlar, ve insanlar arasındakı çatışmanın çözümü için alınan önlemlerin etkinliğinin değerlendirilmesı: Maktau alanı Taita Taveta bölgesi, Kenya
JACKTON MWAKUGHU MASABO
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Nilgül KARADENİZ
- Takım çalışmasında kuşakların motivasyon kaynakları ve kuşak farklılıklarının liderlik stillerine etkisi
The motivation sources of generations and the effect of generational differences on leadership styles in teamwork
BÜŞRA KABULANTOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiSakarya ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR SUVEREN
