Klasiklerden yeni emperyalizm kuramlarına: Emperyalizm tartışmalarında süreklilikler, yenilikler, gerilimler
From classics to new theories of imperialism: Continuities, tensions, and innovations in debates on imperialism
- Tez No: 980236
- Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ ZABCI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez yüzyıldan uzun bir zaman dilimine yayılmış emperyalizm kuramlarını karşılaştırmalı olarak ele alarak, günümüz akademik tartışmalarında göz ardı edilen önemli bir birikimin canlandırılmasına katkı koymayı amaçlamaktadır. Emperyalizm kuramlarını bütüncül bir biçimde ele alan literatürün sınırlı ve eski tarihli olması göz önüne alındığında çalışmanın amacı daha açık hale gelecektir. Emperyalizm kuramlarına 1990'lardan sonra yapılan katkılarıda içermeyi gözeten böyle bir düşünce tarihi çalışması, incelediği nesneyi kendi içinde bölümlendirmeye tabii tutmaksız gerçekleştirilemez. Bu doğrultuda literatürde mevcut olan emperyalizm kuramları dönemlendirmesini temel alarak, son dönem katkıları küreselleşme tartışmaları bağlamına yerleştirerek, emperyalizm kuramlarını üç dönem altında çözümlemeye çalıştık. İlk ana bölümümüzü oluşturan klasik emperyalizm kuramları, emperyalizmin kuramsal bir alan olarak inşa edildiği ve 20.yüzyıl başından 1945 yılına kadar olan katkıları içermektedir. Sermayenin merkezileşmesi ve yoğunlaşması, tekellcileşme, dünyanın farklı siyasi ve ekonomik nüfuz alanlarına bölünmesi, emperyalistler arası rekabet ve Paylaşım Savaşları bu dönem kuramlarının üzerinde durdukları olguları oluşturur. Soğuk Savaş sonrası geliştirilen emperyalizm kuramları ise çift kutuplu bir dünyada tek bir hegemon gücün altında toplanmış kapitalist formasyonların dış politikalarını açıklamaya çabalarlar. Klasiklere nazaran daha fazla interdsipliner çalışan bu dönem kuramları, emperyalizme yol açan eşitsizlikleri daha geniş bir tarihsel bağlama yerleştirerek çözümlerler. Az-gelişmişlik, bağımlılık, dünya sistemi gibi meta kavramların altında işleyen süreçler üzerine eğilerek emperyalizmi temellendirmeye çabalarlar. Soğuk Savaş dönemi sonrasında geliştirilen kuramlar ise küreselleşme tartışmalarının gölgesinde, onu kullanarak ya da redederek geliştirilmiş tartışmılardır. Küreselleşme söylemine reaksiyoner olduğu kadar kendinden önceki emperyalizm tartışmalarına dair önemli analizlerde bulunurlar. Emperyalizm kuramlarının eksik yönlerine dair önemli tespitler yaparlar.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to contribute to the revitalization of an important body of knowledge that has been neglected in contemporary academic debates by comparatively analyzing theories of imperialism spanning more than a century. The aim of the study will become clearer when one considers that the literature on theories of imperialism in a holistic manner is limited and dated. Such a study of the history of thought, which seeks to include the contributions made to theories of imperialism after the 1990s, cannot be realized without compartmentalizing the object of study. In this direction, we have tried to analyze theories of imperialism under three periods by taking the periodization of theories of imperialism available in the literature as a basis and placing the recent contributions in the context of globalization debates. Classical theories of imperialism, which constitute our first main section, include contributions from the beginning of the 20th century until 1945, when imperialism was constructed as a theoretical field. The centralization and concentration of capital, monopolization, the division of the world into different political and economic spheres of influence, inter-imperialist rivalry and wars of division are the phenomena emphasized by the theories of this period. The post-Cold War theories of imperialism, on the other hand, attempt to explain the foreign policies of capitalist formations that are united under a single hegemonic power in a bipolar world. The theories of this period, which are more interdisciplinary than the classical ones, analyze the inequalities that lead to imperialism by placing them in a broader historical context. They try to justify imperialism by focusing on the processes operating under meta-concepts such as underdevelopment, dependency and world system. The theories developed in the post-Cold War period were developed in the shadow of globalization debates, using or rejecting them. As much as they are reactionary to the globalization discourse, they make important analyses on the previous imperialism debates. They make important determinations about the shortcomings of imperialism theories.
Benzer Tezler
- Gelişmekte olan ülkelerin dış borç sorunu ve Türkiye'nin dış borçları
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KARAGÖZ
- Yeni ırkçılık 2002 sonrası dönem Türkiye analizi
New racism post-2002 period analysis of Turkey
TARIK ÖZKARAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜVEN GÜRKAN ÖZTAN
- İktisadi düşüncenin evrimi ve kapitalizmin piyasa tarihi
The evolution of economic thought and history of market of capitalism
ENVER GÜNAY
Doktora
Türkçe
2015
EkonomiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYHAN TAŞ
- Serbest ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri
The impacts of free trade on economic growth
OĞUZHAN TÜRKER