Türkiye'de başkanlık sisteminin anayasa üzerindeki yapısal değişikliklere etkisi: Karşılaştırmalı bir incele
The impact of the presidential system on constitutional structural changes in Türkiye: A cpmpatativeanalysis
- Tez No: 980565
- Danışmanlar: PROF. DR. CELİL UĞUR ÖZGÖKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Kuvvetler Ayrılığı, Türk Tipi Başkanlık, Anayasa Değişikliği, Yargı Bağımsızlığı
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
TÜRKİYE'DE BAŞKANLIK SİSTEMİNİN ANAYASA ÜZERİNDEKİ YAPISAL DEĞİŞİKLİKLERE ETKİSİ :KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME YÜKSEK LİSANS TEZİ YEŞİM DOĞAN İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ VE SİYASET BİLİMİ ANABİLİM DALI (DANIŞMAN: PROF. DR. UĞUR ÖZGÖKER) İSTANBUL, 2025 Bu çalışma, Türkiye'nin 2017 Anayasa değişikliği ile parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne (CHS) geçişini anayasal, kurumsal ve siyasal boyutlarıyla derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Sistem değişikliğinin sadece yürütmeyi dönüştürmekle kalmayıp, yasama ve yargı erkleri arasındaki ilişkileri kökten yeniden tanımladığını ortaya koymaktadır. Çalışma, Başbakanlık makamının kaldırılması ve yürütme yetkisinin tek elde Cumhurbaşkanında toplanması gibi temel değişiklikleri ele alır. Bu durum, Cumhurbaşkanına tanınan geniş kararname yetkisiyle birlikte, hükümet sisteminin işleyişini esaslı bir şekilde değiştirmiş ve kuvvetler ayrılığı ilkesini yeniden tartışmaya açmıştır. Bu bağlamda, yasama organının yürütme üzerindeki denetim araçlarının zayıflaması ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yapısındaki değişikliklerle yargı bağımsızlığına ilişkin tartışmalar ön plana çıkmıştır. Normatif ve karşılaştırmalı analiz yöntemleriyle,“Türk tipi başkanlık”olarak adlandırılan özgün yapısal özellikler belirlenmiştir. ABD'deki klasik başkanlık modeli ve Latin Amerika'daki yürütme ağırlıklı modellerle yapılan karşılaştırma, Türkiye'deki sistemin denge-denetim mekanizmaları ve hukuk devleti ilkeleri üzerindeki etkilerini değerlendirmiştir. 6 Sonuç olarak, bu çalışma CHS'nin siyasal sistemdeki uzun vadeli etkilerini değerlendirmekte; demokratik meşruiyet ve hesap verebilirlik gibi temel anayasal ilkeler ışığında Türkiye'deki yeni hükümet sisteminin anayasal bütünlük içindeki yerini sorgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT THE IMPACT OF THE PRESIDENTIAL SYSTEM ON CONSTITUTIONAL STRUCTURAL CHANGES IN TÜRKİYE: A COMPARATIVE ANALYSIS MSC THESIS YEŞİM OKSAK DOĞAN GRADUATE SCHOOL, ISTANBUL AREL UNIVERSITY POLITICAL SCIENCE AND PUBLIC ADMINISTRATION (SUPERVISOR: PROF. DR. UĞUR ÖZGÖKER İSTANBUL, 2025 This study aims to thoroughly examine Türkiye's transition from a parliamentary system to a Presidential System of Government (CHS) through the 2017 Constitutional amendment, encompassing its constitutional, institutional, and political dimensions. It demonstrates that this systemic change not only transformed the executive branch but also fundamentally redefined the relationship between the legislative and judicial branches. The study examines fundamental changes such as the abolition of the Prime Ministry and the concentration of executive power in the hands of the President. This, along with the broad decree-making authority granted to the President, has fundamentally altered the functioning of the government system and reopened the principle of separation of powers. In this context, the weakening of the legislative branch's oversight mechanisms over the executive branch and the changes to the structure of the Council of Judges and Prosecutors (HSK) have brought discussions regarding judicial independence to the forefront. 8 Normative and comparative analysis methods have identified the unique structural features of what has been called the“Turkish-style presidency.”A comparison with the classical presidential model in the US and the executive- dominated models in Latin America has assessed the impact of the Turkish system on checks and balances and the principles of the rule of law. Consequently, this study evaluates the long-term effects of the CHS on the political system and questions the place of the new government system in Türkiye within the constitutional integrity, in light of fundamental constitutional principles such as democratic legitimacy and accountability.
Benzer Tezler
- Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı
İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur
AHMET SARITAŞ
- Interregional Relations: Perspectives on the Summit of South American-Arab Countries 'New' patterns of engagement
Bölgelerarasi ilişkiler: Güney Amerika - Arap Ülkeleri zirvesindeki“Yeni”angajman yapısı perspektifleri
MARSHA MARİE HALL
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİHA BENLİ ALTUNIŞIK
DOÇ. DR. DERYA GÖÇER AKDER
- Türkiye'de hükümet sistemi değişikliği ve kamu yönetimi'nde değişim
Change in government system and change in public administration in Turkey
RABİA MEYDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kamu YönetimiSelçuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA EŞKİ UĞUZ
- Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yasamanın rolü
The role of the legislature in the Turkey's Presidential system
ABDURRAHMAN CAN ÖZÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Siyasal BilimlerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF PUSTU
- Rusya Federasyonu anayasal düzeninde devlet başkanının konumu ve fonksiyonu
Position and function of head of state according to the constitutional system of the Russian Federation
DAVUT ÖZYURT
Doktora
Türkçe
2019
HukukAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN TUNÇ