Sürrealist resimlerde mekan kavramı ve gerçekci imgelerin incelenmesi
Research of the concept of space and realistic images in surrealist paintings
- Tez No: 980631
- Danışmanlar: PROF. DR. SELDA MANT MENAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Fine Arts, Art History
- Anahtar Kelimeler: Gerçekçi İmge, Mekan, Sürrealist Mekan, Sürrealist Sanat, Sürrealizm, Görsel imge, Kurgusal mekan, İmgesel gerçeklik, Realistic Image, Space, Surrealism, Surrealist Art, Surrealist Space, Visual image, Fictional place, Imaginary reality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Resim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Sürrealist resimlerde mekân kavramının nasıl kurgulandığını ve gerçekçi imgelerin bu bağlamda nasıl işlevlendirildiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Sürrealist sanatçılar tarafından tasvir edilen mekân türleri ile bu mekânların sanatsal, sembolik ve psikolojik anlamları ele alınmakta gerçekçi imgelerin rüya, bilinçdışı ve irrasyonel düşünce yapısıyla olan ilişkisi analiz edilmektedir. Bu doğrultuda çalışmada, sürrealist resimlerde kullanılan mekânların görsel düzenlemeleri, bu mekânların içerdiği anlam katmanları ve gerçekçi imgelerin bu kompozisyonlarda nasıl bir etki yarattığına dair yanıtlar aranmaktadır. Bu çalışma nitel araştırma yöntemi benimsenmiş olup, betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Sürrealist resimlerde mekân ve gerçekçi imgelerin kullanım biçimleri, örnek sanat eserleri üzerinden ikonografik ve sembolik okumalarla incelenmiştir. Sanatçıların eserlerinden seçilen görseller, tematik başlıklar altında yorumlanarak çözümlenmiş, görsel veriler üzerinden sembolik anlamlar değerlendirilmiştir. Literatür taramasıyla desteklenen analiz sürecinde, sanat tarihi, psikanaliz ve estetik kuramlarından yararlanılmıştır İncelenen eserlerde mekânlar çoğunlukla gerçek dışı, parçalı, zaman ve mekân algısını bozan yapılarla kurgulanmıştır. René Magritte, Salvador Dalí ve Max Ernst gibi sanatçılarda görülen bu mekânlar, izleyicinin bilinçaltıyla temas kurmasını sağlayacak biçimde kurgulanmıştır. Mimari detaylar, boşluklar ve doğa unsurları geleneksel perspektife aykırı biçimde yerleştirilmiştir. Bu durum, izleyicide hem tanıdıklık hissi hem de yabancılaşma yaratmaktadır. Gerçekçi imgeler (elma, pencere, saat, şapka gibi) sürrealist sanatçılar tarafından alışılmadık kompozisyonlarda kullanılarak yeni anlamlar kazanmıştır. Örneğin Magritte'in“Görsel Aldanma”temasında elma, yüzü örten bir unsurken; Dalí'nin“Belleğin Azmi”adlı eserinde eriyen saatler zamanın göreceliğini vurgulayan semboller haline gelmiştir. Gerçekçi imgelerin yer aldığı sürrealist mekânlar, psikanalitik kuram bağlamında değerlendirildiğinde, bilinçaltı çatışmalara, bastırılmış duygulara ve kimlik sorgulamalarına işaret etmektedir. Özellikle yüz imgelerinin gizlenmesi, aynaların varlığı, boşluk duygusu ve zamansızlık gibi unsurlar, bireyin iç dünyasındaki karmaşayı ve bilinçdışını yansıtmaktadır. Sürrealist kompozisyonlarda kullanılan gerçekçi imgeler ve mekânsal çözümlemeler, izleyicide hem estetik bir şaşkınlık hem de zihinsel bir çözümleme süreci yaratmaktadır. İzleyici, görseldeki çelişkili unsurlar sayesinde kendi algı mekanizmalarını sorgulamaya yöneltilmektedir. Sürrealist resimde mekân ve gerçekçi imge kullanımı, gerçekliğin sorgulanmasına olanak tanıyan bir estetik stratejiye dönüşür. Bu yaklaşım, izleyiciyi alışılmışın dışına çıkararak bilinçdışı ve rüya benzeri deneyimlere yönlendirir. Böylece sürrealist sanat, hem görsel hem de kavramsal düzeyde gerçeklik algısının sınırlarını genişleten, çok katmanlı bir anlatım dili sunar. Bu çalışma kapsamında, sürrealist resimlerdeki mekân ve imge ilişkisi; algı, estetik deneyim ve bilinçdışı düzeyde anlam üretimi bağlamında incelenmiş, izleyici ile eser arasında çok katmanlı ve dinamik bir etkileşim alanı oluşturulduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines how the concept of space is constructed in Surrealist paintings and the function of realistic images in this context. It discusses the types of spaces depicted by Surrealist artists and the artistic, symbolic, and psychological meanings of these spaces. It also analyzes the relationship between realistic images and dreams, the unconscious, and irrational thinking. The study seeks answers about the visual arrangements of spaces in Surrealist paintings, the layers of meaning these spaces contain, and the effect of realistic images on these compositions. A qualitative research method was adopted, and a descriptive analysis technique was used. The use of space and realistic images in Surrealist paintings is examined through iconographic and symbolic analyses of sample artworks. Visuals selected from the artists' works were interpreted and analyzed under thematic headings, and symbolic meanings were evaluated through visual data. The analysis process was supported by a literature review and utilized art history, psychoanalysis, and aesthetic theories. The spaces in the analyzed works are mostly constructed with unreal, fragmented structures that disrupt the perception of time and space. As seen in the works of René Magritte, Salvador Dalí, Max Ernst, Joan Miró, and André Masson, these spaces are constructed in a way that allows viewers to connect with their subconscious. Architectural details, voids, and natural elements are arranged in a manner that challenges traditional perspective. This creates a sense of both familiarity and alienation for the viewer. Surrealist artists use realistic images, such as an apple, a window, a clock, or a hat, in unusual compositions that give them new meanings. For instance, in Magritte's“Visual Deception,”an apple covers the face, in Dalí's“The Persistence of Memory,”melting clocks symbolize the relativity of time. When evaluated in the context of psychoanalytic theory, surrealist spaces with realistic images point to subconscious conflicts, repressed emotions, and questions of identity. Elements such as the concealment of facial images, the presence of mirrors, and a sense of emptiness and timelessness reflect the confusion and unconsciousness of the individual's inner world. The realistic images and spatial analysis employed in surrealist compositions evoke aesthetic astonishment and stimulate mental analysis in viewers. Thanks to the contradictory elements in the image, the viewer is directed to question their own perception mechanisms. The use of space and realistic images in surrealist paintings is an aesthetic strategy that allows one to question reality. This approach takes viewers out of the ordinary and leads them to unconscious and dreamlike experiences. Thus, Surrealist art offers a multilayered narrative language that expands the boundaries of how reality is perceived, both visually and conceptually. Within the scope of this study, the relationship between space and image in surrealist paintings was analyzed in the context of perception, aesthetic experience, and the production of meaning at the unconscious level. It was concluded that a dynamic, multi-layered interaction space is created between the viewer and the work.
Benzer Tezler
- Superman I-II-III filmlerinin animasyon teknikleri bağlamında görsel efekt açısından incelenmesi
Research on superman I-II-III movies in the context of animation techniques in terms of visual effects
EBRU TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Aydın ÜniversitesiGörsel Sanatlar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET REŞAT BAŞAR
- Eş zamanlı devinim ve gerçeklik bükme kavramlarının“Doctor Strange”filmi üzerinden okunması
Reading of the concept simultaneous motion and reality bending through“The Doctor Strange”movie
GÜLŞAH ÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarSelçuk Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU ERDOĞAN
- Figürde deformasyon
Deformation in figure
GÜRHAN ULUÇAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. İSMAİL ATEŞ
- Resimde ışık etkileri
Başlık çevirisi yok
AYŞE FETHİYE BAYEZİD
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Güzel Sanatlarİstanbul Teknik ÜniversitesiGörsel Sanatlar Ana Bilim Dalı
AHMET KESKİN