Türkiye'de savunma ve hükümet harcamalarının işsizlik dinamikleri üzerindeki etkisinin analizi: Bir ARDL yaklaşımı
Analysis of the effect of defense and government expenditures on unemployment dynamics in Turkey: An ARDL approach
- Tez No: 980691
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURULLAH ALTUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Savunma ve Savunma Teknolojileri, Defense and Defense Technologies
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de 1995–2022 döneminde savunma harcamaları, hükümet harcamaları ve gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) işsizlik oranı üzerindeki kısa ve uzun dönemli etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. İşsizlik, Türkiye ekonomisinin en önemli yapısal sorunlarından biri olarak kabul edilmekte olup, kamu harcamalarının istihdam üzerindeki etkisi literatürde sınırlı sayıda çalışmada ele alınmıştır. Bu nedenle araştırma, söz konusu üç değişkeni birlikte değerlendiren bütüncül bir yaklaşımla literatürdeki boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Çalışmada, yıllık veriler kullanılarak ARDL (Autoregressive Distributed Lag) modeli uygulanmıştır. Modelde işsizlik oranı bağımlı değişken olarak ele alınırken, askeri harcamalar, hükümet harcamaları ve GSYİH bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Uygulanan ADF ve Phillips-Perron birim kök testleri ile değişkenlerin durağanlığı incelenmiş, sınır testi yardımıyla uzun dönem ilişkisi doğrulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, askeri harcamalar uzun dönemde işsizlik üzerinde yaklaşık %1'lik artış için %1,43 azalış, GSYİH ise %1'lik artış için %0,006 azalış sağlamaktadır. Buna karşılık hükümet harcamalarının işsizlik üzerindeki etkisi istatistiksel olarak ihmal edilebilir düzeydedir. Hata düzeltme teriminin -0,719 olması, sistemin kısa vadeli dengesizliklerini yaklaşık %71,9 oranında bir sonraki dönemde giderdiğini göstermektedir. Sonuçlar, askeri harcamaların istihdam yaratıcı etkilerini vurgulayan Askeri Keynesçilik ve İttifak Teorisi ile uyumludur. GSYİH'nin sınırlı etkisi, kayıt dışı ekonomi ve işgücü piyasasındaki yapısal sorunlarla açıklanabilirken, hükümet harcamalarının etkisizliği Dışlama (Crowding-Out) Teorisi'ni desteklemektedir. Bulgular, Türkiye'de işsizlik oranının yaklaşık %10 seviyesinde yapısal bir denge etrafında seyrettiğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda politika yapıcılara; askeri harcamaların üretim ve istihdam odaklı olarak yeniden yapılandırılması, kamu harcamalarının stratejik alanlara yönlendirilmesi ve ekonomik büyüme ile işgücü piyasasını eşgüdümlü şekilde destekleyecek politikaların geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the short and long-run effects of defense expenditures, government expenditures and gross domestic product (GDP) on the unemployment rate in Turkey for the period 1995-2022. Unemployment is considered to be one of the most important structural problems of the Turkish economy and the impact of public expenditures on employment has been addressed in a limited number of studies in the literature. Therefore, this study aims to fill the gap in the literature with an integrated approach that evaluates these three variables together. In the study, ARDL (Autoregressive Distributed Lag) model is applied using annual data. In the model, unemployment rate is taken as the dependent variable, while military expenditures, government expenditures and GDP are used as independent variables. ADF and Phillips-Perron unit root tests were applied to examine the stationarity of the variables and the long-run relationship was confirmed with the help of the bounds test. According to the findings, military expenditures reduce unemployment by 1.43% for a 1% increase, while GDP decreases unemployment by 0.006% for a 1% increase. On the other hand, the effect of government expenditures on unemployment is statistically negligible. The error correction term of -0.719 indicates that the system corrects its short-term imbalances by approximately 71.9% in the next period. The results are consistent with Military Keynesianism and Alliance Theory, which emphasize the employment-creating effects of military spending. The limited effect of GDP can be explained by the informal economy and structural problems in the labor market, while the ineffectiveness of government spending supports the Crowding-Out Theory. The findings reveal that the unemployment rate in Turkey hovers around a structural equilibrium at around 10%. In this context, policymakers are advised to restructure military expenditures with a focus on production and employment, redirect public expenditures to strategic areas, and develop policies to support economic growth and the labor market in a coordinated manner.
Benzer Tezler
- Savunma sanayi ve savunma harcamalarının makroekonomik etkileri: Türkiye örneği
Effects of defense industry and defense spending on macro economic in Turkey
SEFER BAYRAKTAR
- 1980 sonrası savunma harcamalarının Türkiye ekonomisi üzerine etkileri
The effects of defence expenditures to turkey economy after 1980
MURAT DORUK
- Savunma sanayii işletmelerinde savunma programları ve maliyet yapıları
Başlık çevirisi yok
HASAN A. YEŞİLOĞLU
- Yönetişim kalitesi, kamu harcamalarının kompozisyonu ve iktisadi büyüme: Türkiye üzerine ampirik bir analiz
The quality of governance, composition of public expenditures, and economic growth: An empirical analysis on Turkey
EBRU CANIKALP
- Türkiye`nin savunma sanayi ve savunma harcamalarının komşusu olan ülkelerle karşılaştırmalı analizi
Military expenditures and defence indusries of neigbouring coonries compared with Turkey
RAFET HİMA
