The role of individual differences in false memory formation for earthquake-related fake news
Depremle ilgili yalan haberlere yönelik yanlış hafıza oluşumunda bireysel farklılıkların rolü
- Tez No: 980702
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İNCİ AYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bireylerin olayları nasıl hatırladığı, yalnızca geçmişe dair anılarını değil, aynı zamanda gelecekteki kararlarını da etkileyebilir. Sahte haberlerin, insanların olayları nasıl hatırladığını etkilediği bulunmuştur. Yanlış anı üzerine yapılan güncel çalışmalar, insanların sahte haberlerde geçen ve gerçekte hiç yaşanmamış olayları, yaşanmış gibi hatırlayabildiğini göstermektedir. İstanbul'un ciddi deprem riski göz önüne alındığında, depremle ilgili olaylar ve bilgiler hakkında sahte haberler yoluyla yayılan yanlış bilgilerin halk sağlığı açısından son derece tehlikeli olduğu söylenebilir. Bu nedenle, depremle ilgili sahte haberlerin yanlış anı oluşumunu nasıl etkilediğini ve bu süreçte hangi bireysel faktörlerin rol oynadığını anlamak önemlidir. Bu çalışma, 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencilerinin (N = 139), depremlerle ilgili sahte haberlerle karşılaştıklarında yanlış anılar geliştirme eğilimlerini incelemiştir. Katılımcılara dördü gerçek, dördü sahte olmak üzere toplam sekiz deprem haberi sunulmuş ve ardından bu haberlerle ilgili bellekleri değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, deprem korkusu, bilişsel düşünme tarzı ve deprem bilgisi gibi bireysel farkların yanlış anı oluşumundaki rolleri ve yanlış anı geliştirme olasılıklarını nasıl etkilediği analiz edilmiştir. Katılımcıların %42'si en az bir sahte deprem haberine dair yanlış anı bildirmiştir. Analitik düşünme tarzı, yanlış anı oluşumunu anlamlı düzeyde azaltmış ve aynı zamanda deprem bilgisi ile yanlış anı arasındaki ilişkiyi aracılık ederek açıklamıştır. Deprem korkusunun doğrudan bir etkisi bulunmamış, ancak deprem bilgisiyle pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın bulguları, afet farkındalığına yönelik müdahalelerin geliştirilmesine katkı sağlayacak bilgiler sunarak literatüre katkıda bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
How individuals remember events can affect not only their memories of the past but also their decisions in the future. Fake news is found to be affecting how people recall events. Recent studies on false memory showed that people recall fabricated events that are mentioned in fake news that never happened, as if they had happened. Considering Istanbul's serious earthquake risk, misinformation about events and facts about earthquakes spreading via fake news is extremely dangerous for the public's safety. Thus, understanding how fake news about earthquakes affects false memory formation and which individual factors play a role in this process is important. This study examined the tendency of university students aged 18 to 25 (N = 139) to develop false memories when exposed to fake news about earthquakes. Participants were presented with a total of eight earthquake news stories, four real and four fake. Afterward, their memory of the news stories was assessed. The present study analyzed how individual differences in earthquake fear, cognitive thinking style, and earthquake knowledge play a role in the formation of false memories and how they affect the probability of developing false memories. 42% of participants reported at least one false memory for earthquake-related fake news. Analytical thinking significantly reduced false memory susceptibility and also mediated the relationship between earthquake knowledge and false memory. Fear of earthquakes had no direct effect, though it was positively associated with earthquake knowledge. The current study's findings can contribute to the literature by providing information that is necessary to create interventions for disaster awareness.
Benzer Tezler
- False memory formation and misinformation in an honor culture: The role of individual differences and gender specific dynamics
Namus kültüründe sahte haber oluşumu ve dezenformasyon: Bı̇reysel farklılıkların ve cı̇nsı̇yete özgü dı̇namı̇klerı̇n rolü
DİLAN GÖNÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiKadir Has ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZİN ÖNER YAMAN
- Sahte anılarda çalışma belleğinin rolü ve kişiler arası farklılıklar
The role of working memory on false memories and individual differences
EDA BAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiUludağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN GÜRKAN TEKMAN
- The effect of distinctiveness on visual false memories
Ayırt ediciliğin görsel bellek yanılgıları üzerindeki etkisi
İREM KÜSMÜŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiSabancı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OLESYA BLAZHENKOVA
- Kredi kartları ve Türkiye'deki uygulaması: karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri
Başlık çevirisi yok
BEDİ TÜRETKEN
- Yapay sinir ağları ile doku sınıflandırma
Tissue classification using artificial neural networks
AYSU SEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. ERTUĞRUL YAZGAN