Hak Dini Kur'an dili adlı eserdeki gazvelerle ilgili bilgilerin tespiti ve tahlili
Identification and analysis of the information on the ghazawat in Hak Dini Kur'an Dili
- Tez No: 981090
- Danışmanlar: PROF. DR. SAİM YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hz. Peygamber'in savaşları her ne kadar siyer ve megâzî alanının konusu olsa da, doğrudan Hz. Peygamber'in hayatı ile ilgili olan bu konudaki rivayetler farklı disiplinler tarafından da ele alınmıştır. Özellikle tefsir ilminde, âyetlerin nüzûl sebeplerini açıklamak için gazvelerle ilgili rivayetlerden faydalanılmıştır. Bu alanda telif edilmiş eserlerde Hz. Peygamber'in hayatının pek çok safhasına dair bilgi bulmak mümkündür. Tez konusu olarak belirlediğimiz Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın“Hak Dini Kur'an Dili”adlı eseri önemli Tefsir eserlerinden biri olmasının yanı sıra Cumhuriyet döneminin ilk tefsiri olma özelliğine de sahiptir. Eserde, Hz. Peygamber'in savaşlarıyla ilgili aktarılan rivayetler müstakil bir çalışma oluşturabilecek zenginliktedir. Bu eser üzerine hazırladığımız tezde Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın tefsir eserinde yer alan gazvelerle ilgili bilgilerin tespiti, müellifin yararlandığı kaynakların belirlenmesi ve onun eserinde yer verdiği rivayetlerin siyer-megâzî literatüründeki rivayetlerle karşılaştırılarak değerlendirmesinin yapılması amaçlanmıştır. Hak Dini Kur'an Dili'nde yer alan gazvelerle ilgili rivayetleri belirlemek ve analiz etmek amacıyla öncelikle tarama, tespit, tasvir, ardından tahlil ve değerlendirme yöntemleri uygulanmıştır. Araştırmamızda, Hak Dini Kur'an Dili tefsirinde Hz. Peygamber'in gerçekleştirmiş olduğu on dört gazveyle ilgili rivayetlere yer verilmiştir. Müellif bu rivayetlere sebeb-i nüzûl ya da âyetleri açıklamak üzere yer vermiştir. Elmalılı Muhammed Hamdi'nin gazvelerle ilgili rivayetlerde nadiren kaynak belirttiği, kaynak kullanımında çoğunlukla tefsir eserlerinden faydalandığı, siyer-megâzî eserleriyle karşılaştırılarak tahlil edilmesi neticesinde ise her iki literatürdeki bilgilerin çoğu zaman örtüştüğü, çok az bilginin farklılık arzettiği, bu farklılıklarda Elmalılı Muhammed Hamdi'nin çoğunlukla müfessirlerin görüşünü tercih ettiği anlaşılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Although the battles of the Prophet are primarily considered within the scope of sîrah and maghâzî studies, the reports concerning these events-since they are directly related to the Prophet's life-have also been examined by various other disciplines. In particular, in the field of Qur'anic exegesis (tafsîr), reports concerning the battles have been utilized to explain the circumstances of revelation (asbâb al-nuzûl) of certain verses. In works composed within this area, it is possible to find information regarding many different stages of the Prophet's life. The subject of our thesis, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır's Hak Dini Kur'an Dili, is not only one of the significant works of Qur'anic exegesis, but also holds the distinction of being the first tafsīr of the Republican era. The narrations concerning the Prophet's battles contained in this work are rich enough to constitute an independent study on their own. In this thesis prepared on the aforementioned work, the aim is to identify the information related to the battles recorded by Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır in his tafsîr, to determine the sources he employed, and to evaluate his narrations in comparison with those found in the sîrah-maghâzî literature. In order to identify and analyze the reports concerning the battles in Hak Dini Kur'an Dili, the methods of scanning, identification, description, followed by analysis and evaluation have been applied. Our research shows that Hak Dini Kur'an Dili includes reports regarding fourteen battles that took place during the Prophet's lifetime. The author cites these narrations either as causes of revelation or in order to explain the verses. It becomes evident that, when citing reports about the battles, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır rarely specified his sources, that he mostly drew upon tafsîr works, and that, when analyzed in comparison with the sîrah-maghâzî literature, the information in both traditions generally coincides. Only a very limited number of differences are observed, and in such cases, Elmalılı is seen to prefer the opinions of the exegetes.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Hak dini Kur'an dili adlı tefsirde ahkâm ayetlerinin yorumu
The interpretion of the juridical verses (ayât-al-ahkâm)in the commentary of hak dini Kur'an dili
ŞÜKRÜ ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
DinCumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABRİ ETURHAN
- Hak dini Kur'an dili adlı tefsirde bazı ayetlerin eğitim açısından değerlendirilmesi
Evaluation of some verses of the qur?an in the interpretation of hak dini Kuran dili in the frame of education
ABDULLAH AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAADETTİN ÖZDEMİR
- Hak dini Kur'ân dili, Tefhîmu'l Kur'ân ve fî zilâli'l kur'ân adlı tefsirlerden aile saadetinin sürdürülebilirliğinin incelenmesi
Investigation of the sustainability of famly hapiness from the commentary of the Hak dini kur'an dili, Tefhimu'l Kur'an and fî Zilâli'l Kur'an
ŞULE ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinOrdu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN İYİBİLGİN
- Elmalılı Hamdi Yazır`ın Hak Dini Kur`an Dili adlı tefsirinde Hıristiyanlığa yaklaşması
The approach by Elmalılı Hamdi Yazır (a well-know Quran interpreter) in his work titled Hak Dini Kur`an Dili
ARZU AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
DinSelçuk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET AYDIN