Uyku kalitesinin insülin direnci ve kan lipid profili üzerine etkilerinin araştırılması
Investigating the effects of sleep quality on insulin resistance and blood lipid profile
- Tez No: 981112
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TOLGA KASACI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: uyku kalitesi, insülin direnci, lipidler, Pittsburg uyku kalitesi ölçeği, sleep quality, insulin resistance, lipids, Pittsburg sleep quality index
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Kafkas Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-35 yaş arası bireylerde uyku kalitesinin insülin direnci ve kan lipid profili üzerine etkilerini incelemek amacı ile yapılmıştır. Pittsburgh Uyku Kalite İndeksine göre katılımcılar iyi uyku kalitesi (PUKİ ≤5) ve kötü uyku kalitesi (PUKİ >5) olmak üzere iki gruba ayrılmış, her grupta 105 kişi olmak üzere toplam 210 birey değerlendirilmiştir. Katılımcılara uyku kalitesini etkileyebilecek faktörleri içeren ek bir anket uygulanmış; antropometrik ölçümler ve arteriyel kan basınçları kaydedilmiştir. Grupların yaş ortalamaları benzer bulunmuş, cinsiyet dağılımında anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). HOMA-IR değeri kötü uyku grubunda daha fazla olmasına rağmen gruplar arasında istatistiksel fark gözlenmemiştir (p=0,051). Lipid profili açısından da anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Biyokimyasal incelemelerde serum fosfor düzeyleri kötü uyku grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,046). Ancak tüm katılımcılar birlikte değerlendirildiğinde uyku kalitesi puanı ile total kolesterol (r=-0,152, p=0,028), LDL kolesterol (r=-0,144, p=0,037) ve diyastolik kan basıncı (r=-0,149, p=0,031) arasında negatif korelasyon görülmüştür. Ayrıca WBC (r=-0,175, p=0,011) ve nötrofil sayısı (r=-0,186, p=0,007) ile uykuya dalma süresi arasında negatif korelasyon tespit edilmiştir. Yaşam tarzı faktörleri incelendiğinde, düzenli egzersiz yapanların sayısı iyi uyku grubunda daha yüksek bulunmuştur (p=0,002). Son bir ayda stres düzeyi ile depresif veya kaygılı hissetme oranı kötü uyku grubunda anlamlı şekilde daha fazladır (p<0,001 ve p=0,002). Sonuç olarak kötü uyku kalitesi, serum fosfat düzeylerinde değişikliklere yol açabilmekte; egzersiz, stres ve ruhsal durum ise uyku kalitesini ve dolayısı ile metabolik sağlığı etkileyebilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to investigate the effects of sleep quality on insulin resistance and blood lipid profile in individuals aged 18-35 who visited the Family Medicine Clinic at the Health Research and Application Center of Kafkas University. Participants were divided into two groups based on the Pittsburgh Sleep Quality Index: good sleep quality (PSQI ≤5) and poor sleep quality (PSQI >5). A total of 210 individuals were evaluated, with 105 individuals in each group. Participants completed an additional questionnaire covering factors that could affect sleep quality; anthropometric measurements and arterial blood pressure were recorded. The mean ages of the groups were similar, and no significant difference was found in gender distribution (p>0.05). Although the HOMA-IR value was higher in the poor sleep group, no statistically significant difference was observed between the groups (p=0.051). No significant difference was found in terms of lipid profile (p>0.05). In biochemical analyses, serum phosphorus levels were significantly higher in the poor sleep group (p=0.046). However, when all participants were evaluated together, a negative correlation was observed between sleep quality score and total cholesterol (r=-0.152, p=0.028), LDL cholesterol (r=-0.144, p=0.037), and diastolic blood pressure (r=-0.149, p=0.031). Furthermore, a negative correlation was found between sleep onset latency and WBC (r=-0.175, p=0.011) and neutrophil count (r=-0.186, p=0.007). When lifestyle factors were examined, the number of participants who exercised regularly was higher in the good sleep group (p=0.002). Stress levels and the rate of feeling depressed or anxious in the past month were significantly higher in the poor sleep group (p<0.001 and p=0.002). As a result, poor sleep quality can lead to changes in serum phosphate levels; exercise, stress, and mental state can affect sleep quality and, consequently, metabolic health.
Benzer Tezler
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Obez çocuklarda yirmidört saatlik kan basıncı monitorizasyonu ile hipertansiyon değerlendirilmesi
Evaluation of hypertension with 24 hour blood pressure monitoring in obese children
NEŞE ÖGER TEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENOL COŞKUN
- Pamukkale Üniversitesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran hastalarda metabolik sendrom görülme sıklığı ve uyku kalitesi ile ilişkisi
The relationship between the prevalence of metabolic syndrome and sleep quality in the patients that apply to Pamukkale University Family Practice polyclinics
MUSTAFA ARAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiPamukkale ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSUN ÖZŞAHİN
- Tip 2 diyabet tanılı hastalarda serum magnezyum düzeyinin uyku kalitesi üzerine etkisi
The effect of serum magnesium levels on sleep quality in patients with Type 2 diabetes
BÜŞRA NUR KARADAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU
DR. VAHİT CAN ÇAVDAR
- Fibromiyalji sendromlu hastalarda metabolik sendrom varlığının hastaların fonksiyonel durumuna olan etkisi
The effect of the presence of metabolic syndrome on the functional status of patients with fibromyalgia syndrome
ŞAHİZER AYAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonFırat ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU KAYA