Geri Dön

İleri dönüşüm tasarım uygulamaları ve farklı moda müşterilerinin bu konudaki görüşlerinin belirlenmesi

Upcycling design practices and determining the perspectives of different fashion customers on this subject

PDF İndir

  1. Tez No: 981641
  2. Yazar: BÜŞRA ÇELTİKÇİ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FİGEN ÖZEREN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği, Textile and Textile Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çukurova Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Günümüzde çevresel krizlerin derinleşmesi, doğal kaynakların hızla tükenmesi ve iklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha görünür hale gelmesi, birçok sektörde olduğu gibi moda endüstrisinde de sürdürülebilirlik temelli yeni yaklaşımları zorunlu kılmıştır. Özellikle hızlı moda anlayışıyla birlikte artan seri üretim ve tüketim kültürü, su tüketimi, karbon salımı ve tekstil atıklarının artmasına sebep olarak modayı dünyanın en kirletici endüstrilerinden biri haline getirmiştir. Bu bağlamda, moda sektöründe sürdürülebilir üretim ve tüketim modellerine geçiş kaçınılmaz hale gelmiş, bu dönüşümün merkezine ise ileri dönüşüm (upcycling) tasarımı yerleşmiştir. İleri dönüşüm, kullanım dışı kalmış ya da atık haline gelmiş giysi ve tekstil ürünlerinin fiziksel yapısını bozmadan yaratıcı yöntemlerle yeniden işlevlendirilmesini ve estetik değeri yüksek, özgün tasarımlar olarak tekrar kullanıma kazandırılmasını amaçlayan sürdürülebilir bir yaklaşımdır. Bu yönüyle, yalnızca çevresel sürdürülebilirliği desteklemekle kalmamakta; aynı zamanda kültürel ifade, bireysel yaratıcılık, etik sorumluluk ve duygusal bağ kurma gibi çok boyutlu katkılar sunmaktadır. Bu çalışma, ileri dönüşüm ile gerçekleştirilen tasarımlara yönelik farklı moda müşteri profillerinin görüşlerinin belirlenmesini ve bu doğrultuda ileri dönüşüm tasarım anlayışının, moda müşteri profillerine göre nasıl farklılık gösterdiğini belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen anket aracılığıyla, 18-65 yaş aralığında yer alan 105 kadın moda tüketicisinden elde edilmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğunu, 18–35 yaş aralığında, üniversite mezunu, aktif olarak çalışan ve orta gelir grubuna mensup bireyler oluşturmaktadır. Katılımcıların moda müşteri profilleri incelendiğinde, en yüksek oranların“vitrinde görünce benimseyen (İlk Çoğunluk)”ve“bütçe dostu tüketiciler”profillerinde toplandığı, en düşük oranın ise“yenilikçi tüketiciler (Trend Takipçileri)”profiline ait olduğu görülmüştür. Alışveriş davranışları büyük oranda“ihtiyaç duydukça alışveriş yapma”biçiminde şekillenmiş olup, farklı sosyoekonomik gruplarda benzer bilinçli tüketim eğilimleri gözlemlenmiştir. Gelir ve eğitim düzeyleri arttıkça, modayı ifade aracı olarak kullanma biçimlerinde farklılıklar görülse de, genel eğilim etik ve ekonomik hassasiyetlerle belirlenmiştir. İleri dönüşüm tasarımlarına yönelik tutumlar incelendiğinde,“yenilikçi tüketiciler (Trend Takipçileri) ”bu ürünlere en olumlu yaklaşımı sergilerken, diğer profillerde de genel olarak olumlu ancak temkinli bir tutum gözlemlenmiştir. Özellikle lüks tüketici segmentinde estetik ve kalite algısı nedeniyle daha çekimser yaklaşımlar dikkat çekmiştir. Bu durum, farklı tüketici profillerine özel pazarlama stratejilerinin gerekliliğine işaret etmektedir. Bu bağlamda çalışma, ileri dönüşüm giysi tasarımının sadece çevresel değil; estetik, etik, kültürel ve mesleki boyutlarıyla da ele alınması gerektiğini ortaya koymakta ve sürdürülebilir moda kavramının çok katmanlı yapısına dikkat çekmektedir. Araştırmanın ortaya koyduğu veriler, ileri dönüşüm ürünlerinin daha geniş kitlelere ulaşabilmesi için görsel sunumun güçlendirilmesi, erişilebilir fiyatlandırma politikaları oluşturulması ve tüketici segmentlerine göre iletişim stratejileri geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

In today's world, the deepening of environmental crises, the rapid depletion of natural resources, and the increasingly visible impacts of climate change have made sustainability-based approaches mandatory in many sectors, including the fashion industry. In particular, the rise of fast fashion has accelerated mass production and consumption, leading to increased water usage, carbon emissions, and textile waste, ultimately making fashion one of the most polluting industries in the world. In this context, the transition to sustainable production and consumption models in the fashion sector has become inevitable, placing upcycling design at the core of this transformation. Upcycling refers to a sustainable approach that aims to creatively repurpose clothing and textile products that are no longer in use or have become waste, without altering their physical structure, and to reintroduce them as unique designs with high aesthetic value. In this respect, it not only supports environmental sustainability but also contributes in multidimensional ways such as cultural expression, individual creativity, ethical responsibility, and emotional engagement. This study was designed and conducted with the aim of identifying the perspectives of different fashion customer profiles on upcycled designs and determining how the understanding of upcycling design differs according to these profiles. The research data were obtained through a questionnaire developed by the researcher, applied to 105 female fashion consumers aged between 18 and 65. The majority of participants were between the ages of 18–35, university graduates, actively employed, and belonging to the middle-income group. When examining fashion customer profiles, it was found that the highest proportions fell into the“early majority”(those adopting when they see it in store) and“budget-conscious consumers,”while the lowest proportion belonged to the“innovative consumers (Trend Followers).”Shopping behaviors were largely shaped by“purchasing as needed,”and similar conscious consumption tendencies were observed across different socioeconomic groups. While differences emerged in the way fashion was used as a means of expression with increasing income and education levels, overall tendencies were shaped by ethical and economic sensitivities. Regarding attitudes toward upcycled designs,“innovative consumers (Trend Followers)”showed the most positive responses, while other profiles also displayed generally favorable but cautious attitudes. In particular, the luxury consumer segment demonstrated more hesitation due to perceptions of aesthetics and quality. This highlights the necessity of developing marketing strategies tailored to different consumer profiles. In this regard, the study reveals that upcycled fashion design should be addressed not only from an environmental perspective but also from aesthetic, ethical, cultural, and professional dimensions, drawing attention to the multilayered structure of sustainable fashion. The findings indicate that for upcycled products to reach broader audiences, it is necessary to enhance visual presentation, establish accessible pricing strategies, and develop communication approaches tailored to consumer segments.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    776986

    Sorumlu tasarım yaklaşımı ile giysi tasarımında geri ve ileri dönüşüm uygulamaları

    Recycle and upcycle applications in clothing design with a responsible design approach

    TÜLAY ATEŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Giyim Endüstrisiİstanbul Aydın Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Ana Sanat Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM BUDUN GÜLAS

  2. Tez No

    709901

    Sürdürülebilirlik çağında moda tasarımı: Üst dönüşümün bireysel süreci ve bellekle etkileşimi

    Fashion design in sustainibility era: Individual process of upcycling and its interaction to memory

    SANEM ODABAŞI

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Giyim EndüstrisiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SERENAY ŞAHİN

  3. Tez No

    875975

    Sürdürülebilir bir atık değerlendirme yöntemi olarak kırkyama/ patchwork ve çağdaş koleksiyon tasarımı

    Patchwork as a sustainable waste utilization method and contemporary collection design

    BERNA BİÇER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Giyim EndüstrisiBaşkent Üniversitesi

    Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR TÜRKDEMİR

  4. Tez No

    588715

    İleri dönüşüm (Upcycle) yöntemiyle kadınlara giysilerden yeni ürün geliştirme becerilerinin kazandırılması (Ankara-KEÇMEK örneği)

    Gaining skills of new product development from clothes to women via Upcycle method (The case of Ankara-KECMEK)

    YELİZ GÜNER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Giyim EndüstrisiGazi Üniversitesi

    Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NEŞE YAŞAR ÇEĞİNDİR

  5. Tez No

    397353

    Wind turbine protection and modelling

    Rüzgar türbinleri koruma ve modelleme

    ERIC NDUWAYEZU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET BAYRAK

Geri Dön